Είναι ζωτική η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης, της πρόληψης, αλλά και της σωστής ενημέρωσης
Κάθε γυναίκα πρέπει να εξοικειωθεί με την ανατομία του στήθους της. Συνιστάται η αυτοεξέταση του στήθους μία φορά τον μήνα (όχι τις ημέρες της εμμήνου ρύσεως) σε συνδυασμό με την κλινική εξέταση από τον γιατρό και με τη μαστογραφία

O καρκίνος του μαστού είναι μια νόσος που τρομάζει τις γυναίκες πολύ περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη ασθένεια, επειδή αφορά το στήθος, ένα ευαίσθητο αλλά και συμβολικό σημείο του γυναικείου σώματος. Και όμως, συγκριτικά με άλλες μορφές καρκίνου (π.χ. του πνεύμονα), ο καρκίνος του μαστού στην πλειοψηφία των περιπτώσεων θεραπεύεται. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία (του 2000), τα περιστατικά καρκίνου στον μαστό ανέρχονται σε 216.199 για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ οι θάνατοι από τη νόσο ανήλθαν σε 79.138.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, εάν παρατηρήσουμε την περίπτωση του καρκίνου του πνεύμονα, τότε θα διαπιστώσουμε ότι οι αριθμοί των κρουσμάτων και των θανάτων είναι σχεδόν ίδιοι! Αυτό όμως δεν παρατηρείται στον καρκίνο του μαστού, γιατί η ασθένεια πρώτον έχει καλύτερη «συμπεριφορά» και δεύτερον αντιμετωπίζεται πιο αποτελεσματικά. Γι’ αυτό και είναι ζωτικής σημασίας η έγκαιρη διάγνωση, η πρόληψη, αλλά και η σωστή ενημέρωση. Είναι αλήθεια ότι για τον καρκίνο του μαστού υπάρχουν αρκετές παρανοήσεις, που τρομάζουν και παραπλανούν. Ιδού οι απαντήσεις σε 12 συχνές απορίες:

1. O καρκίνος του μαστού παρουσιάζεται σε νέες γυναίκες;
Παρά τη διαδεδομένη άποψη ότι ο καρκίνος του μαστού αφορά τις νεαρές γυναίκες, η αλήθεια είναι ότι σπανίως παρουσιάζεται σε μια γυναίκα κάτω των 40 ετών. Μια γυναίκα 20 ή 30 ετών έχει ελάχιστες πιθανότητες να νοσήσει. Γι’ αυτό και η σύσταση για τακτικό προληπτικό έλεγχο του μαστού αφορά τις γυναίκες άνω των 40. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε ότι από την ηλικία των 20 μέχρι τα 40 μια γυναίκα έχει μόλις 0,434% πιθανότητες να παρουσιάσει καρκίνο στον μαστό, ενώ από τα 40 μέχρι τα 50 το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε 1,482%. Όσο μεγαλώνει η γυναίκα, τόσο αυξάνεται ο σχετικός κίνδυνος και φτάνει να απειλεί τη μία στις εννιά γυναίκες - κατ’ άλλους, τη μία στις δώδεκα.

2. Οι γυναίκες με μεγάλο στήθος κινδυνεύουν περισσότερο;
Στις γυναίκες με μεγάλο στήθος είναι πιο δύσκολη η ψηλάφηση των μαστών, τόσο κατά την αυτοεξέταση του στήθους από την ίδια τη γυναίκα όσο και από τον ειδικό. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κινδυνεύουν περισσότερο από τον καρκίνο του μαστού.

3. Τελικά, πόσο επικίνδυνοι είναι οι σφιχτοί στηθόδεσμοι;
Ένα σφιχτό σουτιέν δεν είναι δυνατόν να προκαλέσει κακοήθεια. Απλώς, μπορεί να ερεθίσει το δέρμα ή να ευνοήσει την εμφάνιση μυκήτων, λόγω της ζέστης και της υγρασίας που αναπτύσσονται τοπικά.

4. H αποβολή αυξάνει τον κίνδυνο πρόκλησης καρκίνου του μαστού;
Αν και μέχρι πριν από τρία περίπου χρόνια το ζήτημα αυτό ήταν ακόμη αμφιλεγόμενο, σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες έρευνες, οι γυναίκες που έχουν στο ιστορικό τους αποβολές ή εκτρώσεις δεν κινδυνεύουν περισσότερο από τον καρκίνο του μαστού. Από την άλλη πλευρά, έχει διαπιστωθεί ότι όσο πιο πολλά παιδιά κάνει μια γυναίκα και όσο περισσότερο τα θηλάζει, τόσο αυξάνεται η προστασία της από τον καρκίνο του μαστού.

5. Τα ενθέματα σιλικόνης ενοχοποιούνται για κακοήθεια;
Πριν από δέκα χρόνια υπήρχε πράγματι η υποψία ότι τα ενθέματα σιλικόνης ίσως σχετίζονται με τον καρκίνο του μαστού. Γι’ αυτό η FDA (ο αντίστοιχος Αμερικανικός Οργανισμός Φαρμάκων) απαγόρευσε τη χρήση τους για αισθητικούς λόγους. Ωστόσο, συνέχισε να επιτρέπει τη χρήση τους για επανορθωτικούς λόγους (δηλαδή για την αποκατάσταση του μαστού ύστερα από μαστεκτομή). Στην Ευρώπη, στην Ιαπωνία και στη Νότιο Αμερική δεν υπήρξε τέτοια απαγόρευση. H χρήση των ενθεμάτων συνεχίστηκε, επειδή θεωρήθηκε ότι δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία που να δικαιολογούν την απαγόρευσή τους. Στο μεσοδιάστημα διεξήχθησαν μακροχρόνιες έρευνες και αποδείχθηκε ότι οι γυναίκες με ενθέματα σιλικόνης δεν διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για την εμφάνιση καρκίνου στον μαστό σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό.

6. O πόνος στο στήθος είναι ένδειξη κακοήθειας;
Ένα από τα κυριότερα συμπτώματα που οδηγεί μια γυναίκα με αγωνία στον γιατρό είναι ο πόνος στο στήθος. Και όμως, σύμφωνα με τους ειδικούς, ο πόνος στο στήθος δεν είναι ενδεικτικός της ύπαρξης καρκίνου. Αν και υπάρχουν περιπτώσεις κακοήθειας που προκαλούν πόνο, συνήθως ο καρκίνος του μαστού είναι ανώδυνος. Οι ειδικοί τονίζουν ότι, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, ο πόνος στο στήθος οφείλεται σε κάποια καλοήθη πάθηση των μαστών (π.χ. μεγάλες κύστεις), σε προβλήματα στους μυς, στους χόνδρους ή στα πλευρά γύρω από το στήθος.

7. Κάθε όζος που παρουσιάζεται στο στήθος είναι κακοήθης;
Εννιά στους δέκα ψηλαφούμενους όζους στο στήθος και στην περιοχή της μασχάλης είναι ακίνδυνοι και δεν σχετίζονται με τον καρκίνο στον μαστό. Συνήθως προκαλούνται από τη συγκέντρωση ινώδους ιστού (ινοκυστικές αλλοιώσεις). Βέβαια, απαιτείται η επίσκεψη στον ειδικό, προκειμένου να γίνει η σωστή διάγνωση, που θα καθησυχάσει τον ασθενή.

8. Οι μαστογραφίες μπορεί να προκαλέσουν καρκίνο;
Αντιθέτως, οι μαστογραφίες έχουν συμβάλει στη μείωση των θανάτων από καρκίνο του μαστού σε ποσοστό που φτάνει το 40%. H μαστογραφία επιτρέπει, σε ποσοστό της τάξεως του 85%, την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου στον μαστό. H αξιοπιστία της εξέτασης υπερβαίνει το 90%. H μαστογραφία συνιστάται να γίνεται μετά τα 40 -κατ’ άλλους, μετά τα 50- σε ετήσια βάση ή κάθε δύο χρόνια. H συχνότητα αυτή και η χαμηλή ακτινοβολία που χρησιμοποιείται κατά την εξέταση δεν εγκυμονούν κινδύνους (σύμφωνα με τους ειδικούς, 20 μαστογραφίες αντιστοιχούν σε 1 ακτινογραφία θώρακος).

9. Πόσο σημαντική είναι η αυτοεξέταση του στήθους;
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, οι γυναίκες ανακαλύπτουν μόνες τους την ύπαρξη καρκίνου στον μαστό. Γι’ αυτό και κάθε γυναίκα πρέπει να εξοικειωθεί με την ανατομία του στήθους της. Με αυτό το σκεπτικό, συνιστάται η αυτοεξέταση του στήθους μία φορά τον μήνα (όχι τις ημέρες της εμμήνου ρύσεως). Από την άλλη μεριά, είναι γεγονός ότι τα τελευταία δύο χρόνια η αποτελεσματικότητα της αυτοεξέτασης αμφισβητήθηκε, εξαιτίας ορισμένων ερευνών, σύμφωνα με τις οποίες η θνητότητα από τον καρκίνο του μαστού δεν ελαττώθηκε σε όσες γυναίκες έκαναν μόνον αυτοεξέταση. Ωστόσο, οι περισσότερες αντικαρκινικές εταιρείες και οργανώσεις συνεχίζουν να συνιστούν την αυτοεξέταση ως μία μέθοδο γνωριμίας με το στήθος. Τονίζουν, πάντως, ότι μια γυναίκα δεν πρέπει να εφησυχάζει κάνοντας αυτοεξέταση των μαστών της, επειδή η μέθοδος αυτή από μόνη της δεν εγγυάται την έγκαιρη διάγνωση τυχόν κακοήθειας. Σε κάθε περίπτωση, η αυτοεξέταση πρέπει να συνδυάζεται με την κλινική εξέταση από τον γιατρό και με τη μαστογραφία.

10. H θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης συσχετίζεται με τον καρκίνο του μαστού;
Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, η μακροχρόνια ορμονοθεραπεία -που βασίζεται στον συνδυασμό των οιστρογόνων και της προγεστερόνης- συσχετίζεται με την εμφάνιση καρκίνου στον μαστό. H τελευταία έρευνα ήταν βρετανική, δημοσιεύθηκε στο έγκυρο ιατρικό περιοδικό «Lancet» και αφορούσε ένα πολύ μεγάλο δείγμα ενός εκατομμυρίου γυναικών που βρίσκονταν στην εμμηνόπαυση. Σύμφωνα με τη νέα έρευνα, δεν υφίσταται κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου στον μαστό μόνο από τη μακροχρόνια χορήγηση της θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης (για 10-15 χρόνια), αλλά και από τη λήψη της για μικρότερο χρονικό διάστημα. Από την άλλη μεριά, οι ειδικοί τονίζουν ότι η μικρής διάρκειας χορήγηση της θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης (για λιγότερο από 5 χρόνια, κατ’ άλλους για 1 χρόνο) εξακολουθεί να είναι ευεργετική για την ανακούφιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης (π.χ. εξάψεις) και για την προστασία από την οστεοπόρωση.

11. Πόσο αξιόπιστη είναι η εξέταση των γονιδίων για τον καρκίνο του μαστού;
Κατ' αρχήν, πρέπει να διευκρινιστεί ότι ο έλεγχος των γονιδίων για τον καρκίνο του μαστού αφορά ελάχιστες γυναίκες. H εξέταση για τα γονίδια BRCA1 και BRCA2 γίνεται κατά κύριο λόγο στο πλαίσιο ερευνητικών προγραμμάτων και δεν έχει καθιερωθεί ακόμη ως εξέταση ρουτίνας. Αυτό που πρέπει να τονιστεί, όμως, είναι ότι δεν υπάρχει λόγος να κάνουν όλες οι γυναίκες αυτή την εξέταση, επειδή αφορά μόνο τον κληρονομούμενο καρκίνο του μαστού, που ενοχοποιείται για τη μία στις δέκα περιπτώσεις καρκίνου του μαστού. Άρα, η εξέταση για τα μεταλλαγμένα γονίδια BRCA1 και BRCA2 αφορά λίγες γυναίκες με εξαιρετικά βεβαρημένο οικογενειακό ιστορικό. Εκτός αυτού, τυχόν θετικό αποτέλεσμα δεν σημαίνει ότι η γυναίκα θα νοσήσει με βεβαιότητα. Σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες, οι φορείς του γονιδίου BRCA1 κινδυνεύουν να παρουσιάσουν καρκίνο στον μαστό ή στις ωοθήκες σε ποσοστό που κυμαίνεται από 50% έως 88%. Για το BRCA2 ο αντίστοιχος κίνδυνος είναι γύρω στο 50%.

12. Μια γυναίκα με καρκίνο του μαστού θα χάσει το στήθος της;
Το είδος της χειρουργικής επέμβασης εξαρτάται από τη θέση και το μέγεθος του όγκου. Όταν διαγνωστεί μια προκαρκινική κατάσταση, μπορεί να θεραπευτεί με μία μικρή εκτομή της περιοχής, ώστε να αφαιρεθεί μόνον η βλάβη. Ανάλογα με το στάδιο της κακοήθειας, μπορεί να γίνει εκτομή του όγκου, τμηματική μαστεκτομή ή ολική μαστεκτομή. Στην τελευταία περίπτωση υπάρχει δυνατότητα αποκατάστασης του στήθους με πλαστική επέμβαση.
Πηγή: vita.gr