Η Λευκορωσίδα είναι η 14η γυναίκα που τιμάται με το βραβείο Λογοτεχνίας από το 1901
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Σουηδικής Ακαδημίας, βραβεύτηκε «για το πολυφωνικό γράψιμό της, ένα μνημείο στα δεινά και στο κουράγιο της εποχής μας»

Η Λευκορωσίδα Σβετλάνα Αλεξίεβιτς είναι η μεγάλη νικήτρια του Νόμπελ Λογοτεχνίας και η 14η γυναίκα που τιμάται με το βραβείο από το 1901. Η Αλεξίεβιτς γεννήθηκε το 1948, είναι δημοσιογράφος, ποιήτρια και συγγραφέας, και σύμφωνα με την ανακοίνωση της Σουηδικής Ακαδημίας, βραβεύτηκε «για το πολυφωνικό γράψιμό της, ένα μνημείο στα δεινά και στο κουράγιο της εποχής μας». Η φετινή νικήτρια γεννήθηκε στην Ουκρανία, από Λευκορώσο πατέρα και Ουκρανή μητέρα. Το πρώτο της βιβλίο, «Ο πόλεμος δεν έχει πρόσωπο γυναίκας» (1985), περιέχει μαρτυρίες γυναικών που πολέμησαν στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Τελευταίοι Μάρτυρες», στο οποίο ενήλικοι ανακαλούν τις παιδικές τους αναμνήσεις από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η απαγορευμένη αλήθεια
Το 1989, η Αλεξίεβιτς αποκάλυψε με το βιβλίο της «Οι Μολυβένιοι Στρατιώτες» τη σκληρή αλήθεια για τον δεκαετή «άγνωστο» πόλεμο των Σοβιετικών στο Αφγανιστάν. Η έκδοση, απαγορευμένη επί πολλά χρόνια, προκάλεσε οξύτατες αντιδράσεις τόσο από στρατιωτικούς κύκλους όσο και από εκπροσώπους του παλαιού καθεστώτος, οι οποίες μάλιστα κατέληξαν σε δικαστική δίωξη της συγγραφέως. Το 1993 η Αλεξίεβιτς εξέδωσε το βιβλίο της «Γοητευμένοι από τον θάνατο», με θέμα τις αυτοκτονίες που σημειώθηκαν στην πρώην ΕΣΣΔ μετά την πτώση του κομμουνισμού, ενώ το 1996 κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Τσερνόμπιλ - Ένα χρονικό του μέλλοντος», που περιλαμβάνει μαρτυρίες για το πυρηνικό ατύχημα του 1986, τις οποίες συνέλεξε η συγγραφεύς περιπλανώμενη επί δύο χρόνια στην Απαγορευμένη Ζώνη, με κίνδυνο της υγείας της και της ζωής της. Τα βιβλία της κυκλοφορούν μεταφρασμένα σε δεκάδες χώρες, όχι όμως και στην πατρίδα της, όπου η ίδια είναι στιγματισμένη ως αντικαθεστωτική.

Η 14η
Η Αλεξίεβιτς είναι η 14η γυναίκα που βραβεύεται με το Νόμπελ Λογοτεχνίας - στους 111 βραβευθέντες από το 1901. Η Σουηδική Ακαδημία έλαβε 259 προτάσεις για το φετεινό βραβείο και κατέληξε σε 198 υποψηφίους. Ανάμεσά τους είναι και 36 πρωοτεμφανιζόμενοι στη λίστα των υποψηφιοτήτων. Σε αντίθεση με τα επιστημονικά βραβεία, το Νόμπελ Λογοτεχνίας απονέμεται σπανίως σε περισσότερους από έναν συγγραφείς. Μόνο τέσσερα από τα 107 βραβεία που έχουν απονεμηθεί από το 1901 μοιράστηκαν σε δύο βραβευθέντες και η τελευταία φορά ήταν το 1974, στον Έβνιντ Τζόνσον και τον Χάρυ Μάρτινσον. Ο νεότερος βραβευθείς με το Νόμπελ Λογοτεχνίας ήταν ο Ρούντγιαρντ Κίπλινγκ, 42 ετών το 1907 και η γηραιότερη ήταν η Ντόρις Λέσινγκ, 88 ετών το 2007. Ο μέσος όρος ηλικίας των βραβευθέντων με το Νόμπελ Λογοτεχνίας είναι τα 64 χρόνια. Την Παρασκευή θα ανακοινωθεί το Νόμπελ Ειρήνης και οι φετεινές απονομές θα ολοκληρωθούν τη Δευτέρα, με το Νόμπελ Οικονομίας.