Ο εντοπισμός νερού σε υγρή μορφή στον Άρη φούντωσε τις συνομωσιολογίες για ύπαρξη εξωγήινων

Ο Καθηγητής Δρ Στράτος Θεοδοσίου βάζει τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση εξηγώντας ότι αν και δεν αποκλείεται να υπάρχει μια βιολογική μορφή ζωής στον πλανήτη, εντούτοις αυτή δεν είναι αυτή η μορφή που παρουσιάζεται στις ταινίες

ΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ μεγάλο βήμα θα είναι η επανδρωμένη διαστημική αποστολή προς τον πλανήτη Άρη, που κατά την ταπεινή μου γνώμη θα αργήσει πολύ, τουλάχιστον 40-50 έτη

Τεράστιας σημασίας για την ανθρωπότητα θεωρείται η ανακοίνωση της ΝASA για ύπαρξη νερού σε υγρή μορφή στον πλανήτη Άρη. Σαφώς από τη Δευτέρα που η επιστημονική υπηρεσία προέβη στην ανακοίνωση επικράτησε παγκόσμια φρενίτιδα, ενώ για άλλη μια φορά ξεκίνησαν παραφιλολογίες και συνομωσιολογίες για την ύπαρξη εξωγήινων όπως τους βλέπουμε σε διάφορες ταινίες του Hollywood ως δηλαδή… πράσινα ανθρωπάκια.

Η «Σ» επικοινώνησε με έναν κορυφαίο μελετητή και ειδικό στον χώρο, τον Δρ. Στράτο Θεοδοσίου, Πρόεδρο της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών και Καθηγητή Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Αστρονομίας και των Φυσικών Επιστημών, ο οποίος και μας εξήγησε τα πράγματα ως έχουν, πάντα υπό επιστημονικό πρίσμα. O Καθηγητής δεν αποκλείει να υπάρχει μια βιολογική μορφή ζωής στον πλανήτη, αλλά αποκλείει κατηγορηματικά την ύπαρξη κάποιου είδους ζωή στην επιφάνεια του πλανήτη, καθώς, όπως μας εξηγεί, η ελάχιστη ατμόσφαιρα του Άρη και η υπεριώδης ακτινοβολία από τον Ήλιο καταστρέφει ολοσχερώς οτιδήποτε θα μπορούσε να δημιουργηθεί στην επιφάνεια του κόκκινου πλανήτη.

Οι θεμελιωτές

Πότε άρχισαν οι μελέτες για ύπαρξη νερού στον Άρη;

Ο Άρης, ο κόκκινος πλανήτης, λόγω των οξειδίων σιδήρου που περιέχει, βρίσκεται πολύ κοντά στη Γη και από παλαιοτάτων χρόνων αποτέλεσε αντικείμενο μελέτης των επιστημόνων. Πριν 150 περίπου έτη ο Giovanni Schiaparelli, το 1877, «ανακάλυψε» τεχνητά κανάλια μεταφοράς νερού από τους πόλους στον ισημερινό του πλανήτη. Η παρατήρηση αυτή δημιούργησε τότε μεγάλη αναταραχή στους αστρονομικούς κύκλους.

Πολλοί ήταν τότε εκείνοι που άρχισαν να εικάζουν για την ύπαρξη ενός άλλου πολιτισμού, ο οποίος είχε αναπτυχθεί στον Άρη και για Αρειανούς, ιδιαιτέρως ο πλούσιος Αμερικανός Percival Lowell (1855-1916), που ενστερνίστηκε τις απόψεις αυτές. Όλα αυτά καταρρίφθηκαν από μια σειρά παρατηρήσεων του Ευγένιου Αντωνιάδη (1861-1914), Έλληνα Αστρονόμου με μεγάλη καριέρα στη Γαλλία, οποίος απέδειξε ότι τα δήθεν τεχνητά κανάλια οφείλονταν στα σφάλματα της μικρής διακριτικής ικανότητας των τότε τηλεσκοπίων. Έκτοτε μια σειρά τεχνητών δορυφόρων και διαστημικών οχημάτων μελέτησε εξαντλητικά τον Άρη και τελικά η ΝΑSΑ κατέληξε στο συμπέρασμα, πριν από πολλά χρόνια, όπως άλλωστε γράφουμε στο βιβλίο μας το «Σύμπαν που αγάπησα» (Εκδόσεις Δίαυλος, 1999), ότι στο απώτατο παρελθόν στην επιφάνεια του Άρη έγιναν μεγάλες πλημμύρες και κατολισθήσεις.

Ομοιογενής σύσταση εδάφους

Πως εντοπίστηκε το νερό;

Οι συνεχείς αναλύσεις των φωτογραφιών από τα δεδομένα των ρομποτικών συσκευών που μελέτησαν την επιφάνεια του Άρη έδειξαν ότι η σύσταση του εδάφους φαίνεται ότι είναι ομοιογενής σε πολύ μεγάλο μέρος, ενώ διαπιστώθηκε ότι η επιφάνεια του πλανήτη πάγωσε πολύ πιο γρήγορα από αυτήν της Γης. Μάλιστα ήταν γνωστό εδώ και μια δεκαπενταετία τουλάχιστον ότι στους πόλους του υπήρχαν παγετώνες, όπως και κάτω από την επιφάνεια του εδάφους του.

Οι έρευνες και οι συσχετίσεις συνεχίζονται και όπως δήλωσε ο κορυφαίος επιστήμονας και ακαδημαϊκός Δρ Σταμάτης Κριμιζής, οι τελευταίες έρευνες, μέσω της συσκευής που δημιούργησε η ερευνητική του ομάδα, έδειξαν μέσα από ένα μεγάλο πλήθος φασματικών αναλύσεων ότι πράγματι υπάρχει «τρεχούμενο» αλμυρό νερό στον Άρη. Πράγματι, στο διαστημόπλοιο ΜRO (2006) υπάρχει το φασματόμετρο, που αναλύει 550 «χρώματα», και μέσω του οποίου κατέστη δυνατό να ταυτοποιηθούν το υπερχλωρικό μαγνήσιο και νάτριο, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα τη ροή αλμυρού (λόγω αυτών των αλάτων) νερού που δεν «πάγωνε» στις τόσο χαμηλές θερμοκρασίες του πλανήτη.

«Απαγορευτική για τον άνθρωπο»

Πόσο πιθανό είναι παλαιότερα να υπήρχε ζωή στον πλανήτη;

Ως αστροφυσικός το θεωρώ απίθανο γιατί ναι μεν μπορεί να υπήρχε παλαιότερα νερό στον Άρη, πιθανότατα πριν 100.000-200.000 έτη, αλλά δεν δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη εκτεταμένης ατμόσφαιρας. Εξάλλου, η ατμοσφαιρική πίεση του πλανήτη, από μετρήσεις των Vikings, έδειξε ότι σήμερα είναι μικρότερη κατά 10-20% από εκείνη που είχε μετρηθεί πριν από τριάντα χρόνια. Σήμερα η ατμόσφαιρα του Άρη είναι μόλις 5 χιλιοστά της ατμόσφαιρας της Γης, που αποτελείται μάλιστα από διοξίδιο του άνθρακα (CO2) και είναι απαγορευτική για τον άνθρωπο και για οποιαδήποτε μορφή ζωής.

«Μόνο στο υπέδαφος»

Είναι απίθανο να υπάρχει κάποιου είδους ζωή στον πλανήτη σήμερα;

Η ύπαρξη νερού μας δημιουργεί ταυτόχρονα την αίσθηση της ύπαρξης ζωής. Πραγματικά αυτή η πιθανότατα υπάρχει. Προσοχή όμως, αυτό που πιθανόν να υπάρχει στον Άρη είναι μια μικροβιακή βιολογική δραστηριότητα στο υπέδαφος του πλανήτη. Αν αναλογιστείτε την ελάχιστη ατμόσφαιρα του Άρη, τότε θα καταλάβετε αμέσως ότι η υπεριώδης ακτινοβολία από τον Ήλιο καταστρέφει ολοσχερώς οτιδήποτε θα μπορούσε να δημιουργηθεί στην επιφάνεια του κόκκινου πλανήτη. Άρα αποκλείω κατηγορηματικά την ύπαρξη κάποιου είδους ζωή στην επιφάνεια του πλανήτη.

Τα επόμενα βήματα

Τι φέρνει αυτή η ανακάλυψη και ποιοι δρόμοι διανοίγονται για την επιστήμη και την ανθρωπότητα;

Η αλήθεια είναι ότι μετά από την ανακάλυψη ρέοντος αλμυρού νερού στον Άρη, η NASA ευελπιστεί σε μια καλή επιχορήγηση από το Κογκρέσο. Έτσι θα έχει τη δυνατότητα να στείλει ένα διαστημόπλοιο στην επιφάνεια του πλανήτη που ερευνώντας και σκάβοντας θα συλλέξει υλικό από το έδαφος και εννοείται το υπέδαφος του πλανήτη. Αυτή η κάψουλα θα επιστρέψει στη Γη και ειδικοί επιστήμονες θα μελετήσουν την υφή του υπεδάφους του Άρη για να διαπιστώσουν εάν πραγματικά υπάρχει κάποιου είδους μικροβιακή βιολογική δραστηριότητα.

Το επόμενο μεγάλο βήμα θα είναι η επανδρωμένη διαστημική αποστολή προς τον πλανήτη Άρη, που κατά την ταπεινή μου γνώμη θα αργήσει πολύ, τουλάχιστον 40-50 έτη. Το να επισκεφθεί επανδρωμένο διαστημόπλοιο τον οποιονδήποτε πλανήτη είναι ένα θέμα τρομερά πολύπλοκο και οι επανδρωμένες αποστολές δεν πρόκειται να γίνουν πολύ γρήγορα. Για όσους πραγματικά ενδιαφέρονται προτείνω να διαβάσουν από το βιβλίο μας «Το Σύμπαν που αγάπησα», το κεφάλαιο «Το όραμα της γεωπλασίας του Άρη», όπου βήμα-βήμα αντιμετωπίζονται και λύνονται τα προβλήματα για τον «αποικισμό» του πλανήτη Άρη, σε βάθος όμως τουλάχιστον 200 ετών.