Διακρατική αντιπαράθεση μεταξύ Κροατίας και Σερβίας λόγω Ουγγαρίας
Η εισροή δεκάδων χιλιάδων προσφύγων στην Κροατία, τις τελευταίες τρεις εβδομάδες, προκάλεσε την αντίδραση του Ζάγκρεμπ, που έκρινε ότι πίσω από το πρόβλημα κρύβεται το Βελιγράδι

Το προσφυγικό ζήτημα, πέρα από την ανθρωπιστική του διάσταση, στα Βαλκάνια λαμβάνει και χαρακτήρα διακρατικής αντιπαράθεσης σε βαθμό που να απειλεί την ομαλή συμβίωση γειτονικών χωρών. Επιβεβαίωση αυτού αποτελεί η διένεξη Κροατίας και Σερβίας, που ξέσπασε όταν πρόσφυγες και μετανάστες αναγκάστηκαν εξαιτίας του αποκλεισμού που επέβαλε η Ουγγαρία να ακολουθήσουν άλλη οδό στην πορεία προς την κεντρική και βόρεια Ευρώπη. Η εισροή δεκάδων χιλιάδων προσφύγων στην Κροατία, τις τελευταίες τρεις εβδομάδες, προκάλεσε την αντίδραση του Ζάγκρεμπ, που έκρινε ότι πίσω από το πρόβλημα κρύβεται το Βελιγράδι.

Η Κροατία, την περασμένη εβδομάδα, έκλεισε όλες τις συνοριακές διαβάσεις με τη Σερβία, ενώ κυβερνητικά στελέχη, αλλά και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός Ζόραν Μιλάνοβιτς καταγγέλλουν σύμπραξη Βελιγραδίου - Βουδαπέστης, ώστε να απαλλαγούν από τους πρόσφυγες, μετατοπίζοντας το πρόβλημα στην Κροατία. Η σχετική συμφωνία, όπως ισχυρίζονται κυβερνητικά στελέχη της Κροατίας, επιτεύχθηκε πριν από δέκα ημέρες, όταν επισκέφτηκαν το Βελιγράδι οι Υπουργοί Εξωτερικών και Εσωτερικών της Ουγγαρίας Πέτερ Σιγιάρτο και Σάντορ Πίντερ.

Διαψεύδουν
Τότε είχε συμφωνηθεί να ανοίξει η Ουγγαρία όλες τις συνοριακές διαβάσεις με τη Σερβία, ωστόσο στο Ζάγκρεμπ πιστεύουν ότι, σε αντάλλαγμα, το Βελιγράδι υποσχέθηκε πως δεν θα μεταφέρει πρόσφυγες στα σύνορα με την Ουγγαρία. Το Βελιγράδι διαψεύδει κάτι τέτοιο· γεγονός είναι πάντως ότι από την επομένη όλα τα λεωφορεία που παρελάμβαναν πρόσφυγες στα σύνορα με τα Σκόπια κατευθύνονταν προς την κροατική μεθόριο και όχι προς τα σύνορα με την Ουγγαρία. Η οργή της κροατικής πολιτικής ηγεσίας εκδηλώθηκε αρχικά με φραστικές επιθέσεις κατά της σερβικής κυβέρνησης και στη συνέχεια με το κλείσιμο τω συνοριακών διαβάσεων. Ακολούθησαν αντίμετρα από τη Σερβία με την απαγόρευση εισαγωγών κροατικών προϊόντων, αλλά τελικά και οι δύο κυβερνήσεις απέσυραν τα μέτρα πιθανότατα υπό τις πιέσεις οικονομικών παραγόντων. Έτσι, η Κροατία, από την περασμένη Παρασκευή, αποκατέστησε τη λειτουργία τριών συνοριακών διαβάσεων από τις εφτά που υπάρχουν στα σύνορα με τη Σερβία και το Βελιγράδι δεν έθεσε σε εφαρμογή τα αντίμετρα.

Συνέχεια πολεμικής ρητορικής
Η πολεμική ρητορική ωστόσο συνεχίζεται ακόμη, σε σημείο που πολλοί αναλυτές διακινδύνευσαν να παρομοιάσουν την κατάσταση με το εχθρικό κλίμα που επικρατούσε την τελευταία δεκαετία του περασμένου αιώνα. Ο λόγος του μίσους, οι εκφράσεις απαξίωσης ακόμη και σε προσωπικό επίπεδο, η αναφορά στο διχαστικό παρελθόν των δύο λαών αποτελούν καθημερινότητα στον λόγο των πολιτικών. Το κλίμα έντασης στις σχέσεις των δύο χωρών ενισχύεται και από το γεγονός ότι στην Κροατία άτυπα ξεκίνησε η προεκλογική εκστρατεία για τις βουλευτικές εκλογές. Ακόμη και ο Σοσιαλδημοκράτης Πρωθυπουργός της Κροατίας, Ζόραν Μιλάνοβιτς, ο οποίος, σε αντίθεση με τον ομόλογό του της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ποτέ στο παρελθόν δεν καβάλησε το άρμα του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας, πολλές φορές τελευταία αναφέρεται απαξιωτικά για την πολιτική ηγεσία της Σερβίας.

Πρόσφατα, μιλώντας σε προεκλογική συγκέντρωση του κόμματός του (SDP), χαρακτήρισε ανίκανη τη σερβική κυβέρνηση στη διαχείριση του προσφυγικού, ενώ σε συνέντευξη Τύπου, κληθείς να σχολιάσει τη συνάντηση της Προέδρου της Κροατίας με τον Πρόεδρο της Σερβίας Τόμισλαβ Νίκολιτς στη Νέα Υόρκη, διερωτήθηκε: "Μα, ποιος είναι αυτός ο Νίκολιτς;".

Η σκυτάλη στα ΜΜΕ
Δυσάρεστη εξέλιξη σ' αυτήν τη φραστική διένεξη μεταξύ Κροατίας και Σερβίας αποτελεί το γεγονός ότι τη "σκυτάλη" πήραν τα ΜΜΕ και κυρίως ο αποκαλούμενος "κίτρινος Τύπος", ο οποίος στο παρελθόν επίσης διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση του εθνικιστικού μίσους. Οι εφημερίδες του Βελιγραδίου καθημερινά "στολίζουν" τον Κροάτη Πρωθυπουργό, με τίτλους όπως: "Ο Μιλάνοβιτς είναι ηλίθιος", "Η συμμορία των Ούστασι επιβάλλει εμπάργκο στη Σερβία", "Ο Μιλάνοβιτς σπρώχνει τους Κροάτες σε πόλεμο", "Ο Μιλάνοβιτς ξέχασε να πάρει τα ψυχοφάρμακά του"... Από την άλλη δεν λείπουν οι παρερμηνείες δηλώσεων στελεχών της κροατικής κυβέρνησης ή ακόμη και η μετάδοση ψευδών ειδήσεων για να δημιουργηθεί αρνητικό κλίμα κατά της Κροατίας. Όλα αυτά θα μπορούσαν ενδεχομένως να μη ληφθούν σοβαρά, αν δεν ήταν γνωστό ότι τα μέσα αυτά ελέγχονται από την κυβέρνηση του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.

Εκκένωσαν καταυλισμό
Παράλληλα, στην Ιταλία, η Αστυνομία εκκένωσε χθες το πρωί προσφυγικό καταυλισμό στα σύνορα με τη Γαλλία, ενώ περί τους 50 πρόσφυγες και Ιταλοί ακτιβιστές έχουν καταφύγει στα βράχια στην άκρη της θάλασσας και αρνούνται να φύγουν από εκεί. "Θέλουμε ελευθερία", φωνάζουν και ζητούν να τους επιτραπεί να περάσουν τα σύνορα, απειλώντας ότι, στην αντίθετη περίπτωση, θα πηδήξουν στη θάλασσα. Περίπου 30 πρόσφυγες και μετανάστες και 20 Ιταλοί ακτιβιστές, οι οποίοι είχαν ειδοποιηθεί εκ των προτέρων για την επιχείρηση αυτή της Αστυνομίας, είχαν ήδη καταφύγει στους βράχους στην άκρη της θάλασσας για να μη συλληφθούν από την Αστυνομία, η οποία έφτασε εκεί στις 06:20 τοπική ώρα, δήλωσε ο αναπληρωτής διευθυντής της Αστυνομίας της Ιμπέρια, Τζουζέπε Ματζέσε. Περίπου 30 αστυνομικοί έχουν σχηματίσει έναν κλοιό γύρω από τους πρόσφυγες αυτούς που βρίσκονται σκαρφαλωμένοι στα βράχια δίπλα στη θάλασσα, χωρίς να κάνουν χρήση βίας, ενώ οι πρόσφυγες απειλούν να πηδήξουν στη θάλασσα. Η Αστυνομία διευκρίνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι δεν έχει καμία πρόθεση να επέμβει. Οι μετανάστες και οι ακτιβιστές έχουν ανοίξει ένα πανό όπου αναγράφεται στα αγγλικά: "Θέλουμε την ελευθερία μας για να περάσουμε τα σύνορα".

Το επιχείρημα
Τις προηγούμενες ημέρες στον καταυλισμό αυτόν διέμεναν έως και 250 άνθρωποι, διευκρίνισε ο αξιωματούχος αυτός, σύμφωνα με τον οποίο, πολλοί από τους πρόσφυγες και τους μετανάστες πρέπει να έφυγαν από εκεί προχθές το βράδυ, όταν διαδόθηκε η πληροφορία για την εκκένωση του καταυλισμού από την Αστυνομία. Την απόφαση για το κλείσιμό του έλαβε η εισαγγελία της Ιμπέρια με το επιχείρημα της κλοπής ηλεκτρικού ρεύματος και νερού. Απορριμματοφόρα απομάκρυναν χθες το πρωί τις σκηνές και τα προσωπικά είδη που βρισκόντουσαν στον καταυλισμό αυτόν, ο οποίος είχε στηθεί κάτω από μια οδογέφυρα σε απόσταση περίπου εκατό μέτρων από την γαλλική μεθόριο και τη γαλλική πόλη Μαντόν. Αυστηρά φρουρούνταν εξάλλου χθες το πρωί τα θαλάσσια σύνορα μεταξύ Ιταλίας και Γαλλίας.

Δεν αποφασίζει η Φινλανδία
Και πάλι όσον αφορά την προσφυγική κρίση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μια άλλη χώρα μέλος, η Φινλανδία, ανακοίνωσε χθες ότι αναστέλλει τη λήψη απόφασης για τις αιτήσεις χορήγησης ασύλου των προσφύγων από το Ιράκ και τη Σομαλία, καθώς δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη η αξιολόγηση από τις αρμόδιες Αρχές της τής κατάστασης της ασφάλειας στις δύο αυτές χώρες. Η Φινλανδική Υπηρεσία Μετανάστευσης διευκρινίζει σε ανακοίνωσή της ότι μπορεί να αλλάξει τις προδιαγραφές της για τη χορήγηση ασύλου μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησής της εντός περίπου δύο εβδομάδων. Περίπου 17.000 πρόσφυγες και μετανάστες έχουν φτάσει φέτος στη Φινλανδία. Επισημαίνεται ότι από αυτούς το 69% προέρχεται από το Ιράκ και το 10% από τη Σομαλία.

Ο Σουλτς καλεί Τουρκία
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς κάλεσε την Τουρκία να βοηθήσει την Ε.Ε. στην αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης, ώστε να μειωθεί η πίεση που ασκείται στην Ελλάδα από τη μεγάλη εισροή προσφύγων. Ο Σουλτς τόνισε μιλώντας στην εφημερίδα Express ότι θα πρέπει να βοηθηθούν οι τοπικές Αρχές στην Ελλάδα, καθώς είναι αντιμέτωπες με ένα τεράστιο κύμα προσφύγων. Παράλληλα όμως «πρέπει να συνεργαστούμε στενά με την Τουρκία και να τη βοηθήσουμε οικονομικά. Γι’ αυτόν τον λόγο την επόμενη εβδομάδα θα έχουμε συνομιλίες στις Βρυξέλλες με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν», σημείωσε ο Σουλτς. «Αν βελτιώσουμε τις συνθήκες ζωής στις γειτονικές χώρες της Συρίας, θα μειωθεί η πίεση που ασκείται στην Ελλάδα», τόνισε ο Σουλτς. Όταν ρωτήθηκε για τον φράχτη που ύψωσε η Ουγγαρία για να εμποδίσει την είσοδο στο έδαφός της των προσφύγων και των μεταναστών, ο Σουλτς επεσήμανε ότι «(ο Ούγγρος Πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπάν) δεν λύνει κανένα πρόβλημα υψώνοντας φράχτες και απωθώντας τους πρόσφυγες με δακρυγόνα και γκλομπ. Λύση δεν είναι επίσης να μετατοπίζεται το πρόβλημα σε άλλες χώρες της Ε.Ε.».

Άνοδο οι Ακροδεξιοί
Δημοσκοπική άνοδο στη Βαυαρία και τα ανατολικά κρατίδια, που δέχονται τη μεγαλύτερη επιβάρυνση από τους πρόσφυγες, καταγράφει η ξενοφοβική Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), βάσει νέας μέτρησης για τον σταθμό RTL και το περιοδικό Stern. Σταθερή παραμένει η δύναμη των κομμάτων του κυβερνητικού συνασπισμού. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Ινστιτούτου Forsa για λογαριασμό του ιδιωτικού τηλεοπτικού σταθμού RTL και του περιοδικού Stern, οι Χριστιανοδημοκράτες/Χριστιανοκοινωνιστές (CDU/CSU) παραμένουν στο 40%, οι Σοσιαλδημοκράτες (SPD) στο 24%, η Αριστερά (Die Linke) και οι Πράσινοι στο 10%, ενώ 5% συγκεντρώνουν οι Φιλελεύθεροι (FDP) και 4% η AfD - η οποία φθάνει στο 7% στη Βαυαρία κερδίζοντας μία μονάδα, ενώ στα ανατολικά κρατίδια ενισχύεται κατά τέσσερις μονάδες, φθάνοντας στο 11%. Ο επικεφαλής του Forsa, Μάνφρεντ Γκίλνερ, αποδίδει αυτήν την άνοδο και στον Πρωθυπουργό της Βαυαρίας, Χορστ Ζεεχόφερ, ο οποίος «με τις επιθέσεις του εναντίον της Καγκελαρίου Άγκελα Μέρκελ και της πολιτικής της στο προσφυγικό ζήτημα κατέστησε την ξενοφοβία -το κεντρικό θέμα της AfD- και πάλι κοινωνικά ανεκτή».

ΠΗΓΕΣ: ΑΠΕ, «Το Βήμα», in.gr