Διπλωματικός πόλεμος ξέσπασε στην Ευρώπη, υπό το φως της μεταναστευτικής κρίσης
Οι αρχηγοί των κρατών-μελών της ΕΕ δεσμεύτηκαν σε χορήγηση 1 δισ. ευρώ σε οργανισμούς του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, συνεργασία και υποστήριξη Λιβάνου και Ιορδανίας, συνεννόηση με την Τουρκία, ενίσχυση του ελέγχου στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ και δημιουργία δύο νέων hot-spots

Η Κροατία απαγόρευσε σε πολίτες και οχήματα από τη Σερβία να εισέλθουν στο έδαφός της, ανακοίνωσε χθες η κροατική συνοριακή αστυνομία, μετά την απαγόρευση από τη Σερβία της κυκλοφορίας φορτηγών από την Κροατία, ενώ επιτείνεται η αντιπαράθεση για τη μεγάλη ροή προσφύγων διά μέσου των κοινών συνόρων τους. «Οι κάτοχοι σερβικών διαβατηρίων και αυτοκινήτων που φέρουν σερβικές πινακίδες κυκλοφορίας δεν μπορούν να εισέλθουν στην Κροατία μέχρι νεωτέρας», ανακοίνωσε αξιωματικός της αστυνομίας στο Μπαγιάκοβο, το κύριο σημείο διέλευσης μεταξύ των δημοκρατιών της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Ωστόσο, ο Κροάτης Υπουργός Εσωτερικών Ράνκο Οσόγιτς διευκρίνισε αργότερα ότι η απαγόρευση εισόδου δεν ισχύει για τους πολίτες, αλλά για τα οχήματα, σε αντίποινα για το σερβικό εμπάργκο επί των κροατικών αγαθών.

Η σερβική τηλεόραση έδειξε την κροατική αστυνομία να απαγορεύει την είσοδο σε Σέρβους πολίτες τη νύκτα, δηλώνοντας ότι η απαγόρευση αφορά τόσο τους ανθρώπους όσο και τα οχήματα. Η Σερβία απαγόρευσε την κυκλοφορία φορτηγών και αγαθών από την Κροατία αργά το βράδυ της Τετάρτης, επιδεινώνοντας την ένταση στις διμερείς σχέσεις που βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδό τους, μετά την ανατροπή του ηγέτη της Σερβίας Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς το 2000. Το Βελιγράδι επέβαλε εμπάργκο σε αντίποινα για τους συνοριακούς περιορισμούς που αποφάσισε η Κροατία, κράτος-μέλος της ΕΕ, και πλήττει τον γείτονά του από Ανατολάς, γιατί προωθεί τα κύματα των μεταναστών οι οποίοι φθάνουν μέσω των Βαλκανίων στα κοινά τους σύνορα.

Το Ζάγκρεμπ είχε απαγορεύσει σε όλα τα φορτηγά που μετέφεραν τρόφιμα την είσοδο στη χώρα από τη Σερβία και έκλεισε επτά από τα οκτώ οδικά συνοριακά περάσματα, λέγοντας ότι η Σερβία θα πρέπει να κατευθύνει τους μετανάστες στην Ουγγαρία και τη Ρουμανία. «Λυπάμαι γι' αυτό. Είχαμε προγραμματίσει να ανοίξουμε τα σύνορα, ωστόσο τώρα πρέπει να απαντήσουμε σε αυτό», δήλωσε ο Πρωθυπουργός της Κροατίας Ζόραν Μιλάνοβιτς, μετά την απαγόρευση που επέβαλε η Σερβία. «Δεν θα έχουμε ούτε πόλεμο, ούτε βία, όλα θα ηρεμήσουν, αλλά αυτό δεν συνιστά φυσιολογική συμπεριφορά (από τη Σερβία)», δήλωσε ο Μιλάνοβιτς στην τηλεόραση από τις Βρυξέλλες, όπου μετείχε στη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ για το μεταναστευτικό.

Και νότα
Το Υπουργείο Εξωτερικών της Σερβίας απέστειλε νότα διαμαρτυρίας στην πρεσβεία της Κροατίας στο Βελιγράδι. «Το Υπουργείο Εξωτερικών της Δημοκρατίας της Σερβίας απέστειλε νότα στην Πρεσβεία της Κροατίας στο Βελιγράδι, στην οποία διαμαρτύρεται εντονότατα για τα μέτρα απαγόρευσης εισόδου στη Δημοκρατία της Κροατίας, που εφαρμόζονται από τις αρμόδιες Αρχές για τους κατόχους διαβατηρίων της Δημοκρατίας της Σερβίας και τα οχήματα με σερβικές πινακίδες στις συνοριακές διαβάσεις μεταξύ της Σερβίας και της Κροατίας», τονίζεται σε ανακοίνωση του σερβικού Υπουργείου Εξωτερικών. «Αυτά και άλλα παρόμοια μέτρα των κροατικών αστυνομικών οργάνων, κυρίως ο φυσικός διαχωρισμός των κατόχων διαβατηρίων της Δημοκρατίας της Σερβίας από τους άλλους ταξιδιώτες, δεν έχουν καταγραφεί στον πολιτισμένο κόσμο», επισημαίνεται στη νότα διαμαρτυρίας του Υπουργείου Εξωτερικών της Σερβίας προς το Ζάγκρεμπ.

Το Υπουργείο Εξωτερικών της Σερβίας τονίζει ότι ο χαρακτήρας των μέτρων αυτών και η διακριτική μεταχείριση «μπορούν να συγκριθούν μόνο με τα μέτρα που είχαν ληφθεί στο παρελθόν, την περίοδο του φασιστικού Ανεξάρτητου Κράτους της Κροατίας». «Η Κροατία, με τη λήψη αυτών των μέτρων, παραβιάζει κατάφωρα τις θεμελιώδεις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των Ηνωμένων Εθνών, του Συμβουλίου της Ευρώπης και άλλων διεθνών οργανισμών των οποίων είναι μέλος» σημειώνεται στη νότα διαμαρτυρίας προς την Πρεσβεία της Κροατίας στο Βελιγράδι. Η κυβέρνηση της Σερβίας απαιτεί να σταματήσει αμέσως η πρακτική αυτή από τα αρμόδια όργανα της Κροατίας, αναφέρεται στη νότα διαμαρτυρίας.

Σε μια λιγότερο… διπλωματική κίνηση, η Σερβία παρομοίασε τους περιορισμούς που επέβαλε τη νύχτα η Κροατία στα σύνορά της με τους ρατσιστικούς νόμους που είχαν επιβάλει το φιλοναζιστικό καθεστώς της χώρας κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. «Εξαιτίας του χαρακτήρα τους (οι περιορισμοί) μπορούν να συγκριθούν μόνο με μέτρα που ελήφθησαν στο παρελθόν κατά το φασιστικό Ανεξάρτητο Κράτος της Κροατίας», ανακοίνωσε το σερβικό Υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωσή του. Αποφάσισε, επίσης, να απαγορεύσει την εισαγωγή κροατικών προϊόντων.

Τους στέλνουν οργανωμένα
Ο Κροάτης Πρωθυπουργός Ζόραν Μιλάνοβιτς κατηγόρησε, από την πλευρά του, τη Σερβία ότι, σε συμφωνία με τη Βουδαπέστη, οργανωμένα στέλνει πρόσφυγες μόνο στα σύνορα με την Κροατία, η οποία δεν μπορεί να τους δεχθεί σε τόσο μεγάλους αριθμούς. Η Σερβία αφήνει τους πρόσφυγες να περιφέρονται ανοργάνωτα στην επικράτειά της, μέχρι να φθάσουν στον Βορρά και τότε οργανωμένα τους στέλνει στα κροατικά σύνορα, πρόσθεσε. «Μέσα σε μία μέρα στην κροατική πλευρά εστάλησαν 9.000 άνθρωποι, ήταν υπερβολικός αριθμός για να μπορούσε η Κροατία οργανωμένα να τους δεχθεί, όπως έκανε μέχρι τώρα» υπογράμμισε. «Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί» είπε ο Ζόραν Μιλάνοβιτς. «Ας δημιουργήσουν στη Σερβία στρατόπεδα για πρόσφυγες όπως κάναμε εμείς, ή ας τους στέλνουν στη διάβαση Χόργκος (στα σύνορα Σερβίας - Ουγγαρίας)», ανέφερε.

Ο Ζόραν Μιλάνοβιτς είπε ότι η απάντηση της Κροατίας σε αυτήν τη συμπεριφορά ήταν η απόφαση να κλείσει τις συνοριακές διαβάσεις με τη Σερβία για τη διέλευση φορτηγών και υποστήριξε ότι δεν πρόκειται για διακριτική μεταχείριση. «Δεν αφορούσε μόνο τα σερβικά φορτηγά, αλλά όλα τα φορτηγά και τα κροατικά», τόνισε. Αλλά η Σερβία απάντησε με ένα πακέτο μέτρων που αφορούν αποκλειστικά τα κροατικά φορτηγά και τα κροατικά προϊόντα, υποστήριξε ο κ. Μιλάνοβιτς. «Αυτό είναι σε βάρος της Σερβίας, πριονίζει το κλαδί πάνω στο οποίο κάθεται», υπογράμμισε, τονίζοντας ότι οι εταιρείες Κροατών επιχειρηματιών στη Σερβία είναι στην πραγματικότητα σερβικές, επειδή απασχολούν πολύ μικρό αριθμό Κροατών.

«Εγώ είμαι ανοικτός σε διάλογο και συνεργασία. Αυτό δεν είναι τελεσίγραφο της Αυστρο-Ουγγαρίας του 1914, επειδή κάποιος συνεχώς καλλιεργεί ψύχωση. Η Κροατία είναι γηραιότερη, ωριμότερη, εξυπνότερη, δεν είναι επιθετική και θέλει να προστατεύσει τα συμφέροντά της», ανέφερε ο Κροάτης Πρωθυπουργός. Η Σερβία πρέπει να αρχίσει να λειτουργεί ως κράτος. Το πράγμα είναι απλό και δεν κοστίζει τίποτα. Αυτό πρέπει να το ξέρουν οι πολίτες στη Σερβία, ανέφερε και πρόσθεσε ότι οι Αρχές της Σερβίας θα έπρεπε να οργανώνουν την υποδοχή και μεταφορά των προσφύγων, όπως κάνει η Κροατία, και όχι να τους αφήνουν να περιπλανώνται στους δρόμους και να κοιμούνται σε νεκροταφεία».

Λόγω Ουγγαρίας
Περισσότεροι από 40.000 μετανάστες, πολλοί μεταξύ αυτών πρόσφυγες από τη Συρία, έχουν εισέλθει στην Κροατία από τη Σερβία, από την Τρίτη της περασμένης εβδομάδας, όταν η Ουγγαρία, γειτονική χώρα και των δύο χωρών στα βόρεια σύνορά τους, απαγόρευσε την είσοδο των προσφύγων στην ΕΕ, σφραγίζοντας τα νότια σύνορά της με τη Σερβία. Η Σερβία μεταφέρει με λεωφορεία μετανάστες κατευθείαν στο κροατικά σύνορα, μετά την είσοδό τους στη Σερβία από την ΠΓΔΜ.

Η Κροατία στέλνει τους μετανάστες βόρεια, κατά μήκος των συνόρων της με την Ουγγαρία, η οποία με τη σειρά της τους στέλνει στην Αυστρία. Ωστόσο, το Ζάγκρεμπ τονίζει ότι δεν μπορεί να διαχειριστεί μεγάλους αριθμούς προσφύγων και θέλει η Σερβία να προωθεί μερικούς από τους μετανάστες στην Ουγγαρία και τη Ρουμανία. Παράλληλα, χθες η ουγγρική αστυνομία ανακοίνωσε ότι αριθμός ρεκόρ 10.046 μεταναστών εισήλθαν στην Ουγγαρία χθες, στη μεγάλη τους πλειοψηφία από την Κροατία. Ο αριθμός αυτός καταρρίπτει το προηγούμενο ρεκόρ των 9.380 εισόδων στη χώρα στις 14 Σεπτεμβρίου, παραμονή του κλεισίματος από τη Βουδαπέστη των συνόρων με τη Σερβία, μέσω των οποίων περνούσε τότε η πλειοψηφία των προσφύγων. Στους 10.046 μετανάστες που απογράφηκαν χθες, 9.939 έφθασαν από την Κροατία.

Σκέφτεται τον διάδρομο
Η Ουγγαρία μπορεί, πάντως, να εξετάσει την επιλογή να δημιουργήσει έναν «διάδρομο», ώστε οι μετανάστες να μπορούν να έρχονται από την Κροατία με τρένο ή με λεωφορείο, αν η Αυστρία και η Γερμανία θέλουν τον διάδρομο και αναλάβουν την πλήρη ευθύνη, δήλωσε χθες ο αρχηγός του επιτελείου του {ρωθυπουργού Βίκτορ Ορμπάν. Ο Γιάνος Λαζάρ είπε πως πρωταρχικός σκοπός της κυβέρνησης είναι να προστατεύσει τα σύνορα της Ουγγαρίας. Ο φράχτης που έχει ανεγερθεί κατά μήκος των συνόρων με τη Σερβία και την Κροατία, και οι αυστηροί κανόνες που τον διέπουν εξυπηρετούν αυτόν τον σκοπό, είπε.

Ωστόσο, αν αυτοί δεν γίνουν αποδεκτοί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, πρέπει να βρεθούν νέοι τρόποι, και η Σλοβενία και η Αυστρία έχουν χρησιμοποιήσει και οι δύο τη λύση του διαδρόμου, είπε. «Αν η Αυστρία και η Γερμανία το θέλουν αυτό και αναλάβουν την ευθύνη μαζί με άλλα κράτη-μέλη, η ουγγρική κυβέρνηση θα εξετάσει την... πιθανότητα δημιουργίας προϋποθέσεων για τους μετανάστες που φθάνουν από την Κροατία στα ουγγρικά σύνορα... να προχωρήσουν με μια εύτακτη διαδικασία», πρόσθεσε. Την ίδια στιγμή, οι ουγγρικές Αρχές ξεκίνησαν να τοποθετούν αγκαθωτά συρματοπλέγματα και στα σύνορα της χώρας με τη Σλοβενία, αφού τις προηγούμενες εβδομάδες έκαναν το ίδιο στα σύνορα της Ουγγαρίας με τη Σερβία και την Κροατία, ανέφεραν τα επίσημα ουγγρικά μέσα ενημέρωσης. Η πληροφορία αυτή, που δεν επιβεβαιώθηκε αλλά ούτε και διαψεύστηκε από την κυβέρνηση, μεταδόθηκε από δημοσιογράφους της κρατικής τηλεόρασης Μ1 και του ειδησεογραφικού πρακτορείου ΜΙ1.

Οι αποφάσεις των «28»
Κι ενώ στην Ευρώπη η ένταση αυξάνεται, οι «28», κατά τη διάρκεια της μαραθώνιας Συνόδου Κορυφής που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τετάρτης, έλαβαν σειρά αποφάσεων που σχετίζονται με τη διαχείριση της μεταναστευτικής κρίσης. Οι ηγεσίες δεσμεύτηκαν σε χορήγηση 1 δισ. ευρώ σε οργανισμούς του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, συνεργασία και υποστήριξη Λιβάνου και Ιορδανίας, συνεννόηση με την Τουρκία, ενίσχυση του ελέγχου στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ και άμεση -μέχρι τον Νοέμβριο- δημιουργία «hot spot» σε Ελλάδα και Ιταλία. Επιβεβαίωσαν, επίσης, την τήρηση τόσο της Σένγκεν όσο και του Δουβλίνου. Η συνεδρίαση έληξε τις πρώτες πρωινές ώρες χθες. Στην πρώτη γραμμή των αποφάσεων των «28» βρίσκεται η ενίσχυση των ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα με επιπλέον πόρους για τη Frontex, EASO (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ασύλου) και Europol, με προσωπικό και μέσα από τα κράτη-μέλη.

Οι ηγέτες της ΕΕ κάλεσαν, επίσης, σε άμεση σύσταση δημιουργίας κέντρων ταυτοποίησης, καταγραφής, και λήψης δακτυλικών αποτυπωμάτων προσφύγων και μεταναστών -τα λεγόμενα hot spot- με παράλληλη διασφάλιση «μετεγκατάστασης και επαναπροώθησης» το αργότερο μέχρι τον Νοέμβριο. Τα hot spot αφορούν την Ελλάδα και την Ιταλία, όμως (όπως ανέφερε μεταξύ άλλων και η Γερμανίδα Καγκελάριος μετά τη Σύνοδο) δεν αποκλείεται να υπάρξουν και στη Βουλγαρία -η οποία είναι εκτός Σένγκεν, όμως έχει χερσαία σύνορα με την Τουρκία, όπως «επεσήμανε» κατά τη διάρκεια της Συνόδου η βουλγαρική πλευρά. Οι «28» αποφάσισαν επίσης την ενίσχυση με 1 δισ. ευρώ υπηρεσιών του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες (Αρμοστεία, Παγκόσμιο Πρόγραμμα Σίτισης κ.ά.) και ενίσχυση της υποστήριξης στον Λίβανο, την Ιορδανία, την Τουρκία και τις υπόλοιπες χώρες που δέχονται πρόσφυγες από τη Συρία. Η ΕΕ προσβλέπει ιδιαίτερα σε ενίσχυση του διαλόγου με την Τουρκία, με στόχο «την ενίσχυση της συνεργασίας στη διαχείριση των προσφυγικών ροών», όπως αναφέρει το σχετικό ανακοινωθέν.

Οι «28» αποφάσισαν, επίσης, υποστήριξη των χωρών των δυτικών Βαλκανίων για τη διαχείριση των προσφυγικών ροών. Όσον αφορά το προσφυγικό ρεύμα από την Αφρική, αποφασίστηκε η αύξηση της χρηματοδότησης του σχετικού Ταμείου με αυξημένη συνεισφορά των κρατών-μελών. Το θέμα θα εξεταστεί στενότερα στη Σύνοδο της Βαλέτας τον Νοέμβριο. Για την αντιμετώπιση των αιτίων της προσφυγικής κρίσης, η Σύνοδος υπογράμμισε την ανάγκη νέας προσπάθειας υπό την αιγίδα του ΟΗΕ για επίλυση της συριακής κρίσης, αλλά και τον σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας στη Λιβύη.

Για συνέχιση της αποτυχημένης στρατηγικής των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης έκανε, πάντως, λόγο η «Διεθνής Αμνηστία», σχολιάζοντας τις πιο πάνω αποφάσεις. «Δεν υπάρχουν συνταρακτικές αλλαγές σε αυτά που οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν», ανέφερε. «Αυτό που χρειαζόταν ήταν μια τολμηρή, φιλόδοξη νέα προσέγγιση. Αλλά αυτό που πήραμε ήταν η συνέχιση της αποτυχημένης στρατηγικής», δηλώνει ο John Dalhuisen, διευθυντής της «Διεθνούς Αμνηστίας» για την Ευρώπη, και προσθέτει: «Ο πυρήνας των προτάσεων αφορά το πώς θα κρατήσουν τους πρόσφυγες μακριά, αγνοώντας την πραγματικότητα της παγκόσμιας προσφυγικής κρίσης και τις υποχρεώσεις των κρατών να παρέχουν προστασία σε εκείνους και εκείνες που δεν μπορούν να τη βρουν αλλού».

Καραδοκεί η ακροδεξιά
Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Φρανς Τίμερμανς προειδοποίησε χθες ότι, αν δεν αντιμετωπιστεί κατάλληλα η προσφυγική κρίση στην Ευρώπη, θα υπάρξει άνοδος της ακροδεξιάς στη Γηραιά Ήπειρο. Επίσης, ο ίδιος σημείωσε ότι χρειάζεται να εξασφαλιστεί μια καλύτερη προστασία των συνόρων της ΕΕ για να αντιμετωπιστεί η ροή των εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων που εγκαταλείπουν τις χώρες τους στη Μέση Ανατολή, την Ασία ή την Αφρική για να γλυτώσουν από τους πολέμους ή τη φτώχια. «Πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι οι χώρες αυτές στις οποίες φτάνουν οι άνθρωποι βρίσκονται σε καλύτερη θέση, ώστε να εξασφαλίζουν ότι οι άνθρωποι καταγράφονται, ότι οι άνθρωποι που δεν έχουν το δικαίωμα χορήγησης ασύλου στέλνονται πίσω άμεσα», δήλωσε στο ραδιοφωνικό δίκτυο του BBC. «Αν δεν μπορέσουμε να διευθετήσουμε το ζήτημα αυτό, αν δεν μπορέσουμε να βρούμε βιώσιμες λύσεις, θα δείτε μιαν άνοδο της ακροδεξιάς στην ευρωπαϊκή ήπειρο», σημείωσε.

Νέα τραγωδία
Χθες, άλλη μια τραγωδία είδε το φως της δημοσιότητας. Ένας ανήλικος μετανάστης έχασε τη ζωή του όταν παρασύρθηκε από συρμό μεταφοράς οχημάτων τις πρώτες πρωινές ώρες στη σήραγγα της Μάγχης, κοντά στο Καλαί, ανακοίνωσε η νομαρχία του Πα-ντε-Καλαί, στη βόρεια Γαλλία. «Γύρω στις 02.00 τοπική ώρα στο σημείο της σήραγγας της Μάγχης, ένας μετανάστες παρασύρθηκε από συρμό μεταφοράς οχημάτων», ανακοίνωσε εκπρόσωπος της νομαρχίας. «Κατά την άφιξή τους τα συνεργεία διάσωσης διαπίστωσαν ότι ένας Αφρικανός μετανάστης, πιθανόν από το Σουδάν ή την Ερυθραία, ήταν νεκρός. Διεξάγεται έρευνα. Ο συρμός κάνει μία στροφή βγαίνοντας από τη σήραγγα και εκεί συνέβη αυτό», στη διαδρομή από τη Βρετανία στη Γαλλία, διευκρίνισε εκπρόσωπος του Eurotunnel. Το δυστύχημα δεν επηρέασε την κυκλοφορία, σε αντίθεση με δυστυχήματα που έχουν συμβεί στο εσωτερικό της σήραγγας. Το Eurotunnel «εκφράζει τη λύπη του για το τραγικό συμβάν, το οποίο δυστυχώς επιβεβαιώνει ότι οποιαδήποτε απόπειρα παράνομης διέλευσης της Μάγχης ενέχει μεγάλους κινδύνους». Στις 17 Σεπτεμβρίου, ένας Σύρος μετανάστης έχασε τη ζωή του από ηλεκτροπληξία στη σήραγγα της Μάγχης.