Οι μετανάστες συνεχίζουν να εισρέουν σε μια ΕΕ που δεν μπορεί να διαχειριστεί την κατάσταση
«Ελλιπή, μυωπικά και αποσπασματικά» χαρακτήρισε τα ευρωπαϊκά μέτρα ο Πρωθυπουργός της Ιταλίας, ενώ ο Γάλλος ΥΠΕΞ κατήγγειλε τη στάση των χωρών της ανατολικής Ευρώπης

Ένας Βούλγαρος συνελήφθη από την ουγγρική αστυνομία τη νύκτα του Σαββάτου προς Κυριακή, στο πλαίσιο της έρευνας για το φορτηγό που ανακαλύφθηκε στην Αυστρία, μέσα στο οποίο βρέθηκαν τα πτώματα 71 μεταναστών, ανακοίνωσε χθες η αστυνομία. Πρόκειται για τον πέμπτο ύποπτο. Τέσσερεις άνδρες -τρεις Βούλγαροι και ένας Αφγανός- που συνελήφθησαν στην Ουγγαρία την Παρασκευή, την επομένη της ανακάλυψης του φορτηγού, οδηγήθηκαν προχθές στο δικαστήριο της Κεκσκεμέτ, μιας πόλης που βρίσκεται στο μέσο του δρόμου που οδηγεί από τη Βουδαπέστη στα σύνορα με τη Σερβία. Η δικαιοσύνη υποψιάζεται ότι είναι μέλη ενός δικτύου παράνομης διακίνησης ανθρώπων και η εισαγγελία ζήτησε οι τέσσερεις άνδρες να παραμείνουν υπό κράτηση λόγω της «εξαιρετικής φύσης» του εγκλήματος για το οποίο κατηγορούνται. Οι τέσσερεις προφυλακίστηκαν μέχρι τις 29 Σεπτεμβρίου.

Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία της έρευνας, ο θάνατος των 71 ανθρώπων -που είναι πιθανόν να ήταν Σύροι πρόσφυγες-, 59 ανδρών, οκτώ γυναικών και τεσσάρων παιδιών, που οι σοροί τους βρέθηκαν σε αποσύνθεση σε ένα εγκαταλειμμένο φορτηγό στη λωρίδα έκτακτης ανάγκης ενός αυτοκινητοδρόμου στην ανατολική Αυστρία, προήλθε από ασφυξία.

Επτά νεκροί
Κι ενώ καθημερινά άνθρωποι πεθαίνουν, τα ταξίδια προς το άγνωστο συνεχίζονται, με τραγικά αποτελέσματα. Ένα σκάφος που μετέφερε μετανάστες βυθίστηκε ανοικτά των ακτών της Λιβύης στη Μεσόγειο, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τουλάχιστον επτά άνθρωποι, δήλωσε χθες τοπικός αξιωματούχος. «Είχαμε πληροφορίες το πρωί, σύμφωνα με τις οποίες υπάρχουν επτά πτώματα παράτυπων μεταναστών από σκάφος που βυθίστηκε ανοικτά της Χομς (ανατολικά της Τρίπολης)... αλλά δεν έχουμε οποιεσδήποτε λεπτομέρειες για το πόσοι μετανάστες επέβαιναν στο σκάφος», δήλωσε ο Μοχάμαντ αλ-Μισράτι, εκπρόσωπος της Ερυθράς Ημισελήνου στην Τρίπολη. Προς το παρόν δεν έχουν γίνει γνωστές περισσότερες πληροφορίες. Την περασμένη Πέμπτη, ένα σκάφος όπου στοιβάζονταν μετανάστες με την ελπίδα να φθάσουν από τη Λιβύη στην Ιταλία, βυθίστηκε ανοικτά της λιβυκής πόλης Ζουάρα, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους έως και 200 άνθρωποι.

Σκανδαλώδης στάση
Οι φωνές για την κατάσταση πληθαίνουν, χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται, μέχρι στιγμής, κάποιο αποτέλεσμα. Χθες, ο Υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας Λοράν Φαμπιούς χαρακτήρισε «σκανδαλώδη» τη στάση ορισμένων χωρών της ανατολικής Ευρώπης σε σχέση με τη διαχείριση της κρίσης των προσφύγων, αρχίζοντας από την Ουγγαρία. «Όταν βλέπω μια σειρά από χώρες της Ευρώπης, κυρίως της ανατολικής, που δεν δέχονται τις ποσοστώσεις (κατανομής εξόριστων) θεωρώ πως αυτό είναι σκανδαλώδες», δήλωσε ο Φαμπιούς στους ραδιοφωνικούς σταθμούς Europe 1 και RTL καθώς και στην εφημερίδα «Le Monde».

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλησε να κατανείμει τους αιτούντες άσυλο στις χώρες της Ευρώπης, ώστε να ανακουφίσει τις χώρες άφιξης των ανθρώπων αυτών. Η κατανομή αυτή στη βάση του εθελοντισμού προσκρούει, ωστόσο, στην απροθυμία ορισμένων χωρών, όπως η Ουγγαρία, η Αυστρία, η Σλοβακία και η Σλοβενία. «Η Γερμανία έχει μια πολύ θαρραλέα στάση, η Γαλλία είναι στο πλευρό της, ωστόσο όλη η Ευρώπη πρέπει να αναλαμβάνει τις ευθύνες της», δήλωσε ο Λοράν Φαμπιούς.

Δεν σέβονται τις ευρωπαϊκές αξίες
Ο επικεφαλής της γαλλικής διπλωματίας είπε πολύ «αυστηρά» για την Ουγγαρία ότι «δεν σέβεται τις κοινές ευρωπαϊκές αξίες» όταν τοποθετεί κιγκλιδώματα στα σύνορά της.
Για τον Φαμπιούς, θα πρέπει «φυσικά» η Ουγγαρία να διαλύσει αυτό τον φράχτη και η ΕΕ να διεξαγάγει «μια σοβαρή και αυστηρή συζήτηση» με την ουγγρική ηγεσία. Η Ουγγαρία, χώρα διέλευσης για μετανάστες και πρόσφυγες που προσπαθούν να φτάσουν στη δυτική Ευρώπη, ανέγειρε έναν φράχτη από συρματόπλεγμα κατά μήκος των 175 χλμ. των συνόρων της με τη Σερβία. Χίλιοι αστυνομικοί έχουν αναπτυχθεί κοντά στον φράχτη αυτό. Περίπου 2.000 περισσότεροι αναμένονται μετά την 1η Σεπτεμβρίου. Συνολικά, από τον Ιανουάριο, 140.000 άνθρωποι μεταξύ των οποίων μεγάλος αριθμός Σύρων, Ιρακινών και Αφγανών που προσπαθούσαν να ξεφύγουν από τον πόλεμο, διέσχισαν τα σύνορα αυτά. Σέρβος ανταποκριτής του ουγγρικού πρακτορείου ειδήσεων ΜΤΙ ανέφερε ότι η ροή των μεταναστών συνεχίζεται.

Πέρα από το Δουβλίνο
«Να γίνει παγκόσμιο πρόβλημα η κρίση των μεταναστών», ζητά σε συνέντευξή του στην ιταλική εφημερίδα «Κορριέρε Ντέλλα Σέρα» και ο Ιταλός πρωθυπουργός Ματτέο Ρέντσι. Ο Ρέντσι τονίζει ότι μετά το τραγικό ναυάγιο του περασμένου Απριλίου ελήφθησαν τα πρώτα μέτρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα οποία, όμως, είναι ακόμη «ελλιπή, μυωπικά και αποσπασματικά», ενώ προσθέτει ότι «οι δραματικές εικόνες των παιδιών που χάνουν την ζωή τους από ασφυξία στα φορτηγά και μέσα στα αμπάρια μάς λένε ότι η Ευρώπη πρέπει να βρει μια στρατηγική».

Η λύση που βλέπει στον ορίζοντα ο Ιταλός πρωθυπουργός είναι η ενίσχυση της συνεργασίας με Αφρική και Μέση Ανατολή, αλλά και η προώθηση μιας πολιτικής και διπλωματικής ευρωπαϊκής εκστρατείας. «Πρέπει να ξεπερασθεί το Δουβλίνο2, και να αποκτήσουμε μια ευρωπαϊκή πολιτική για τη μετανάστευση, με ευρωπαϊκό δικαίωμα ασύλου», δηλώνει ο Ματτέο Ρέντσι. Ο επικεφαλής της κυβέρνησης της Ρώμης υπογραμμίζει ότι με τον τρόπο αυτό θα μπορούσαν να αξιολογούνται οι αιτήσεις ασύλου κατευθείαν στις χώρες προέλευσης, με κοινή ευρωπαϊκή διαχείριση και των επαναπατρισμών.

Εντός δύο εβδομάδων
Οι υπουργοί Εσωτερικών της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Βρετανίας ζήτησαν χθες τη διεξαγωγή συμβουλίου υπουργών Εσωτερικών και Δικαιοσύνης της Ευρωπαϊκής Ένωσης «μέσα στις δύο επόμενες εβδομάδες» για τη διαχείριση της μεταναστευτικής κρίσης. Οι Μπερνάρ Καζνέβ, Τόμας ντε Μεζιέρ και Τερέζα Μέι «ζητούν από τη λουξεμβούργια προεδρία της ΕΕ να οργανώσει ένα πρώτο συμβούλιο τις επόμενες δύο εβδομάδες, ώστε αυτό να προετοιμάσει αποτελεσματικά τις αποφάσεις του συμβουλίου της 8ης Οκτωβρίου και να προχωρήσει σε συγκεκριμένη βάση», σύμφωνα με την ανακοίνωση που εκδόθηκε την επομένη της συνάντησης των τριών υπουργών, στο περιθώριο συνεδρίασης στο Παρίσι των υπουργών Εσωτερικών και Μεταφορών εννέα ευρωπαϊκών χωρών, που ήταν αφιερωμένη στην ασφάλεια στα μέσα μεταφοράς.

Κατά τη συνάντησή τους οι τρεις υπουργοί υπογράμμισαν την «ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων για την αντιμετώπιση του προβλήματος που δημιουργείται από αυτή τη ροή μεταναστών». Υπενθυμίζουν κυρίως την «επιτακτική ανάγκη να δημιουργηθούν, το αργότερο πριν από το τέλος του έτους, στην Ελλάδα και την Ιταλία, κέντρα διαλογής, ώστε εκεί να γίνεται η διάκριση μεταξύ των προσώπων που μπορεί να ζητήσουν τη χορήγηση του καθεστώτος του πρόσφυγα και των παράνομων οικονομικών μεταναστών».

Επιπρόσθετα μέτρα
Σημειώνεται, ωστόσο, πως σε άρθρο της στην εφημερίδα «Sunday Times» η υπουργός Εσωτερικών της Βρετανίας Τερέζα Μέι επισημαίνει ότι οι μετανάστες θα πρέπει να έχουν ήδη δουλειά στη Βρετανία για να τους επιτραπεί η είσοδος στη χώρα, ενώ επέκρινε το μη φερέγγυο, όπως το χαρακτήρισε, σύστημα μετανάστευσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Αν θέλουμε να ελέγχουμε τη μετανάστευση -και να τη μειώσουμε στις δεκάδες χιλιάδες- πρέπει να λάβουμε ορισμένες μεγάλες αποφάσεις», είπε.

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα η εθνική στατιστική υπηρεσία της Βρετανίας ανακοίνωσε ότι η καθαρή μετανάστευση στη χώρα το δωδεκάμηνο που έληξε τον Μάρτιο του 2015 ανήλθε σε επίπεδα-ρεκόρ, καθώς 330.000 άνθρωποι έφθασαν στη χώρα το χρονικό αυτό διάστημα. Η Μέι επέκρινε το μη φερέγγυο ευρωπαϊκό σύστημα μετανάστευσης για το γεγονός ότι δεν έχει συνοριακούς ελέγχους. Είπε ότι αυτό είχε ως αποτέλεσμα άνεργοι μετανάστες στην Ευρωπαϊκή Ένωση να φθάνουν στη Βρετανία κατά δεκάδες χιλιάδες κάθε χρόνο αναζητώντας εργασία και παροχές. Πρόσθεσε ότι ο αριθμός των μεταναστών είναι «απλώς μη βιώσιμος». Η βρετανική κυβέρνηση έχει έρθει σε αντίθεση με τις Βρυξέλλες για την ελεύθερη κυκλοφορία και ζητεί αυστηρότερους μεταναστευτικούς κανόνες. Ο πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον έχει υποσχεθεί να διεξαγάγει δημοψήφισμα για πιθανή έξοδο της χώρας από την ένωση των 28 χωρών μέχρι το τέλος του 2017 και πρότεινε μεταρρυθμίσεις στην ΕΕ.

Ετοιμάζουν αυστηρότερες οδηγίες
Και η Ολλανδία ετοιμάζεται να καταστήσει πιο αυστηρή την πολιτική της για τη χορήγηση ασύλου, διακόπτοντας την παροχή τροφής και στέγης στους ανθρώπους που δεν συγκεντρώνουν τις απαραίτητες προϋποθέσεις για να χαρακτηριστούν πρόσφυγες. Όσοι δεν καταφέρουν να αποκτήσουν πολιτικό άσυλο θα έχουν στέγη μόνο για «λίγες εβδομάδες» μετά την απόρριψη της αίτησής τους, αν δεν συμφωνήσουν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους. Στη συνέχεια είτε θα απελαύνονται είτε θα πρέπει να φροντίσουν μόνοι τους τον εαυτό τους.

Από τον Νοέμβριο, ο κεντροδεξιός συνασπισμός του πρωθυπουργού Μαρκ Ρούτε, που συναγωνίζεται στην άγρα ψήφων το λαϊκιστικό, αντιμεταναστευτικό κόμμα του Γκέρτ Βίλντερς, θέλει να κλείσει 30 περιφερειακά κέντρα όπου προσφέρεται «κρεβάτι, μπάνιο και ψωμί» («bed, bath and bread») και όπου οι αιτούντες άσυλο μπορούσαν μέχρι τώρα να λάβουν βοήθεια εφόσον τη χρειάζονταν. Με βάση το σχέδιο αυτό, έξι εθνικά κέντρα που θα εφαρμόζουν τις αυστηρότερες οδηγίες θα παρέχουν βοήθεια μόνο σε όσους συμφωνούν να φύγουν. Η πρόταση προκάλεσε σύγκρουση μεταξύ των Φιλελευθέρων του Ρούτε και του μικρότερου εταίρου τους στον κυβερνητικό συνασπισμό, των Εργατικών, που παραλίγο να ανατρέψει την κυβέρνηση τον Απρίλιο.

Την Παρασκευή η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων πρόσθεσε τη φωνή της στην κριτική που ασκείται από το εξωτερικό στην ολλανδική πολιτική, λέγοντας πως οι βασικές ανάγκες των μεταναστών πρέπει να ικανοποιούνται χωρίς όρους. «Όσο βρίσκονται στην Ολλανδία, θα πρέπει να απολαμβάνουν το ελάχιστο επίπεδο διαβίωσης», είπε ο Ίον Ντιάκονου, που βοήθησε να γραφτεί η έκθεση του ΟΗΕ. Όμως ο Ρούτε απάντησε την Παρασκευή πως θα ήταν «τρελό» να προσφερθεί μόνιμο καταφύγιο σε ανθρώπους που αρνούνται να φύγουν. «Μιλάμε για την ομάδα που μπορεί να πάει πίσω, που οι κυβερνήσεις τους θα τους έπαιρναν πίσω, αλλά δεν θέλουν να πάνε πίσω», είπε. Η Ολλανδία είναι ο όγδοος προορισμός των αιτούντων άσυλο, καταγράφοντας ένα ποσοστό 4% στις συνολικές αφίξεις το 2014.

Το ταξίδι από τον θάνατο στον θάνατο: Περιμένοντας τον διακινητή στον σταθμό…
Ο ΑΧΜΕΝΤ, ένας Σύρος πρόσφυγας, περιμένει με τη γυναίκα του και εκατοντάδες άλλους πρόσφυγες σε ένα σιδηροδρομικό σταθμό στην κεντρική Βουδαπέστη, ελπίζοντας ότι θα βρει ένα διακινητή πρόθυμο να τον μεταφέρει στη Γερμανία, τον τελικό προορισμό του επικίνδυνου και εξουθενωτικού ταξιδιού του. Ο 27χρονος δάσκαλος έφυγε από την Αρίχα της βόρειας Συρίας για να γλυτώσει από τον πόλεμο, όμως παραδέχεται ότι υπήρξαν στιγμές κατά τη 10ήμερη οδύσσειά του -με τα πόδια, με μια πλαστική βάρκα και με το τρένο- που οι κίνδυνοι ήταν τόσο μεγάλοι, ώστε ευχήθηκε να μην είχε φύγει ποτέ. «Είναι ένα ταξίδι από τον θάνατο στον θάνατο, επειδή διασχίζουμε δάση, θάλασσες, συναπαντούμε τη μαφία, τους διακινητές και πολλά άλλα», υπογράμμισε.

Το ζευγάρι έφτασε στον σιδηροδρομικό σταθμό νωρίς το πρωί της Παρασκευής, αφού διέσχισε τα σύνορα με τη Σερβία. Αναγκάστηκαν και οι δύο να συρθούν κάτω από το συρματόπλεγμα που έχει κατασκευάσει η Ουγγαρία κατά μήκος των νότιων συνόρων της.

Μέσα στη ζέστη, οικογένειες με μωρά και μικρά παιδιά κάθονται πάνω σε κουβέρτες ή κάτω από αυτοσχέδιες τέντες, περιμένοντας μπροστά από τον σταθμό. Κάποια παιδιά παίζουν βόλεϊ, αγνοώντας τη σιωπηρή τελετή στα σκαλιά που οδηγούν στον σιδηροδρομικό σταθμό εις μνήμην των 71 μεταναστών που βρέθηκαν νεκροί μέσα σε ένα φορτηγό-ψυγείο στην Αυστρία. Αρκετοί πρόσφυγες και πολλοί Ούγγροι εναποθέτουν αναμμένα κεριά και λουλούδια στα σκαλιά πλάι σε ένα σημείωμα: «Ευρώπη, τα χέρια σου είναι βουτηγμένα στο αίμα».

Όλα με το κινητό
Εκατοντάδες χιλιάδες μετανάστες προσπαθούν να φτάσουν στην Ευρώπη για να γλυτώσουν από τη βία και τη φτώχια στη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Περισσότεροι από 140.000 άνθρωποι συνελήφθησαν από την ουγγρική αστυνομία στα σύνορα με τη Σερβία φέτος. Ο δρόμος προς την Ευρώπη είναι γεμάτος κινδύνους. Εκτιμάται ότι τουλάχιστον 2.600 άνθρωποι πνίγηκαν από τις αρχές του έτους στη Μεσόγειο. Ακόμη και αφού φτάσουν σε κάποια χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τους πρόσφυγες σαν τον Άχμεντ το τελευταίο τμήμα της διαδρομής παραμένει επικίνδυνο.

Ο 27χρονος δάσκαλος δεν γνωρίζει πόσο θα χρειαστεί να περιμένει μέχρι να βρει ένα αυτοκίνητο ή φορτηγό για να φύγει για τη Γερμανία. Θα πρέπει να καταβάλει το ποσό των 1.000 ευρώ - τα μισά για τον εαυτό του και τα άλλα μισά για τη γυναίκα του. Αν ήθελε να πάει στη Βιένη θα του κόστιζε φτηνότερα, γύρω στα 350 ευρώ το κεφάλι. «Αν βρω έναν διακινητή, θα πάω μαζί του. Είναι προτιμότερο από το να κάθομαι εδώ. Κάποιοι φίλοι μου από τη Γερμανία θα μου στείλουν (τηλεφωνικούς) αριθμούς στο κινητό μου. Όλες οι επαφές εδώ γίνονται με το κινητό. Δεν ξέρουμε από πού θα μας παραλάβει ο διακινητής», είπε. Από τις αρχές του έτους οι ουγγρικές Αρχές έχουν συλλάβει σχεδόν 800 ανθρώπους με την κατηγορία της εμπορίας ανθρώπων.

Περπατητοί, με βάρκα, με τρένο
Φεύγοντας από τη Συρία, ο Άχμεντ και η γυναίκα του περπατούσαν επί 12 ώρες κάθε νύχτα για να διασχίσουν την Τουρκία. Τελικά επιβιβάστηκαν σε μια πλαστική λέμβο με άλλους 40-50 ανθρώπους και έφτασαν στη Σάμο. Στάθηκαν τυχεροί, αφού η θάλασσα ήταν γαλήνια και πλήρωσαν μόνο 1.200 δολάρια ο καθένας. Έμειναν δύο ημέρες στη Σάμο και από εκεί μεταφέρθηκαν με καράβι στην Αθήνα. Ένιωσαν μεγάλη ανακούφιση όταν τελικά πέρασαν στην ΠΓΔΜ, μετά τις βίαιες συγκρούσεις μεταξύ μεταναστών και αστυνομικών, που επιχείρησαν να σταματήσουν τους χιλιάδες ανθρώπους που συνέρρεαν στα σύνορα. «Δεν υπήρχε βία (στα σύνορα), επειδή εκεί ήταν άνθρωποι του ΟΗΕ: μας έδωσαν τρόφιμα, νερό, φάρμακα, ρούχα», είπε. Με το τρένο, οι Σύροι πρόσφυγες συνέχισαν για τη Σερβία όπου, όπως λέει ο Άχμεντ, η αστυνομία δεν τους φέρθηκε καλά. Κανείς δεν τους χτύπησε αλλά υπήρχε «βία στα λόγια τους», είπε χαρακτηριστικά.

Στον καταυλισμό που έχει στηθεί στην ουγγρική πλευρά των συνόρων, όπου μεταφέρονται οι μετανάστες από την αστυνομία, επικρατούσε συνωστισμός και πολλοί άνθρωποι δεν είχαν ούτε μια κουβέρτα για να κοιμηθούν. Κατόπιν τους μετέφεραν σε άλλον καταυλισμό και τους πήραν τα αποτυπώματα. Πολλοί προσπαθούν να αποφύγουν αυτή τη διαδικασία, γιατί φοβούνται ότι όπου και να πάνε μετά θα τους στείλουν πίσω στην Ουγγαρία, θεωρώντας ότι αυτή ήταν η πρώτη χώρα εισόδου τους στη ζώνη Σένγκεν.

«Ένας αστυνομικός μού είπε: Κοίτα, αν δεν θέλεις να μας δώσεις αποτυπώματα, δεν υπάρχει πρόβλημα, μπορείς να διαλέξεις. Ή θα πας φυλακή για ένα με έξι μήνες ή θα δώσεις αποτυπώματα», υποστήριξε ο Άχμεντ. Αργά το βράδυ του Σαββάτου δεν υπήρχε κανένα ίχνος του Άχμεντ και της συζύγου του στον σιδηροδρομικό σταθμό. Μια οικογένεια που περίμενε δίπλα τους είπε στο πρακτορείο Ρόιτερς ότι είχαν ήδη φύγει.