Ρωσία και ΝΑΤΟ πρέπει να μειώσουν τον κίνδυνο πολέμου, υποδεικνύει ινστιτούτο μελετών
Η ιστορία είναι γεμάτη παραδείγματα διεθνών κρίσεων και εντάσεων που απέκτησαν ορμή αφ' εαυτών και οδήγησαν σε σύγκρουση ακόμη και σε περιπτώσεις που καμιά πλευρά δεν την επιδίωκε», τονίζεται στην έκθεση

Η Ρωσία και το NATO είναι ανάγκη να συνάψουν μια συμφωνία, η οποία θα περιλαμβάνει αμοιβαία αποδεκτούς κανόνες για τον τρόπο χειρισμού απρόσμενων συναντήσεων των ενόπλων δυνάμεών τους, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος πολέμου, τονίζει ένα ινστιτούτο μελετών -μέλη του οποίου είναι πρώην υπουργοί Άμυνας και Εξωτερικών- σε έκθεσή του που έδωσε στη δημοσιότητα σήμερα Τετάρτη. Τόσο η Ρωσία όσο και το NATO κλιμακώνουν τα στρατιωτικά γυμνάσια που πραγματοποιούν λόγω της κρίσης στην Ουκρανία και περιστατικά όπως οι επαφές μαχητικών αεροσκαφών εν πτήσει αυξάνονται.

66 «στενές επαφές»
Το ινστιτούτο, μέλη του οποίου είναι 14 πρώην υπουργοί -ανάμεσά τους ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Ιγκόρ Ιβανόφ, ο πρώην υπουργός Άμυνας της Γερμανίας Φόλκερ Ρούε, καθώς και ομόλογοί τους από τη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ισπανία και την Τουρκία- τονίζει ότι είναι απόλυτη ανάγκη να θεσπιστούν κανόνες για τις επικοινωνίες στη θάλασσα και στον αέρα. Η κατάσταση που έχει δημιουργηθεί, σύμφωνα με την έκθεση που έδωσε στη δημοσιότητα το European Leadership Network, υπάρχει κίνδυνος να οδηγήσει σε ένα «ατύχημα» που «θα μπορούσε να πυροδοτήσει την επιδείνωση της κρίσης» ή ακόμη και «μια στρατιωτική σύγκρουση». Το ινστιτούτο, που εδρεύει στο Λονδίνο, σημείωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι και οι δύο πλευρές εκπαιδεύονται για έναν ενδεχόμενο πόλεμο. Τόνισε πως έχει καταγράψει 66 «στενές επαφές» των ρωσικών και των νατοϊκών στρατιωτικών δυνάμεων, καθώς και μεταξύ των ρωσικών, των σουηδικών και των φινλανδικών δυνάμεων. Το NATO θεωρεί τη Σουηδία και τη Φινλανδία εταίρους.

Έγκαιρες προειδοποιήσεις
Το ινστιτούτο άρχισε την καταμέτρηση τον Μάρτιο του 2014, όταν η Ρωσία προσήρτησε τη χερσόνησο της Κριμαίας από την Ουκρανία. Έναν μήνα αργότερα, ξέσπασε ο πόλεμος στην ανατολική Ουκρανία ανάμεσα στους φιλορώσους αυτονομιστές και τον ουκρανικό στρατό.

Μια τέτοια συμφωνία, που θα μπορούσε να βασιστεί στην αντίστοιχη ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα, θα ορίζει ποιες ενέργειες πρέπει να αποφεύγονται, όπως για παράδειγμα οι προσομοιώσεις επίθεσης κοντά σε πλοία ή αεροσκάφη της άλλης πλευράς, τονίζει το ινστιτούτο. Εάν γίνονται τέτοια γυμνάσια ή χρήση πραγματικών πυρομαχικών, είναι ανάγκη να αποστέλλονται έγκαιρες προειδοποιήσεις, να υπάρχουν συμφωνημένες συχνότητες ραδιοεπικοινωνίας κι ένας κώδικας σημάτων, κατά τις προτάσεις του ινστιτούτου.

Κύκλος δράσης-αντίδρασης
Το NATO έχει αναστείλει πλήρως κάθε πρακτική και στρατιωτική συνεργασία με τη Ρωσία, αλλά μπορούν ακόμη να συγκαλούνται συναντήσεις σε πολιτικό επίπεδο. Τα αιφνιδιαστικά στρατιωτικά γυμνάσια της Ρωσίας τον Μάρτιο ήταν μια από τις μεγαλύτερες επιδείξεις ισχύος του Κρεμλίνου, μετά το ξέσπασμα της ουκρανικής κρίσης. Στο πλαίσιό τους τέθηκε σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα ο Βόρειος Στόλος, κοντά στη Νορβηγία, κράτος μέλος του NATO. Το NATO έχει επίσης πραγματοποιήσει στρατιωτικά γυμνάσια, αν και όχι της ίδιας κλίμακας μέχρι τώρα, στην ανατολική Ευρώπη και στα κράτη της Βαλτικής. Μαζί με τους εταίρους του, το Σύμφωνο θα αρχίσει τα μεγαλύτερα στρατιωτικά γυμνάσια της τελευταίας δεκαετίας και πλέον τον Οκτώβριο.

Κατά την έκθεση, καταγράφεται πλέον ένας «κύκλος δράσης-αντίδρασης» ανάμεσα στο NATO και στη Ρωσία, κι αυτό θα είναι δύσκολο να σταματήσει. «Η ιστορία είναι γεμάτη παραδείγματα διεθνών κρίσεων και εντάσεων που απέκτησαν ορμή αφ' εαυτών και οδήγησαν σε σύγκρουση ακόμη και σε περιπτώσεις που καμιά πλευρά δεν την επιδίωκε», τονίζεται στην έκθεση. Το NATO απέρριψε νωρίτερα αυτόν τον μήνα την εκτίμηση ότι τα στρατιωτικά του γυμνάσια καθιστούν πιο πιθανό τον πόλεμο στην Ευρώπη, επισημαίνοντας πως η Ρωσία προγραμματίζει να πραγματοποιήσει δεκαπλάσιες στρατιωτικές ασκήσεις φέτος από τις δικές του.

Δεν μπορεί
Στο μεταξύ, η Φινλανδία δεν είναι σε θέση να υπερασπιστεί τις χώρες της Βαλτικής εάν αντιμετωπίσουν επίθεση από το εξωτερικό, παρά το ιδανικό της κοινής ευρωπαϊκής άμυνας, δήλωσε ο Πρόεδρος της χώρας Σάουλι Νιινίστε. «Από καιρού εις καιρόν ακούμε να γίνεται λόγος για την ιδέα σύμφωνα με την οποία η Φινλανδία θα μπορούσε να είναι εν μέρει υπεύθυνη για την άμυνα των βαλτικών χωρών», αλλά «η Φινλανδία δεν είναι σε τέτοια θέση που να μπορεί να προσφέρει σε άλλους εγγυήσεις για την ασφάλειά τους που δεν έχουμε ούτε οι ίδιοι», τόνισε ο επικεφαλής του φινλανδικού κράτους, σε μια συνάντηση με πρεσβευτές της χώρας στο εξωτερικό στο Ελσίνκι. Η Φινλανδία, οι παραδοσιακά καλές σχέσεις της οποίας με τη Ρωσία ψυχράθηκαν λόγω της σύγκρουσης στην Ουκρανία, επανεξετάζει τη δική της άμυνα εν μέσω της αύξησης της ρωσικής στρατιωτικής δραστηριότητας, που καταγράφει το Ελσίνκι κοντά στα σύνορα, καθώς και στη Βαλτική θάλασσα και τον εναέριο χώρο της.

Να μην υπερβάλλουμε
Μετά την ανεξαρτησία τους το 1991, η Εσθονία, με την οποία η Φινλανδία έχει ισχυρούς πολιτισμικούς δεσμούς, η Λετονία και η Λιθουανία εισήλθαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2003 και στο NATO το 2004. Ο Νιινίστε, η χώρα του οποίου δεν είναι μέλος του Βορειοατλαντικού Συμφώνου, αναφερόταν στο άρθρο της συνθήκης της Λισαβόνας, το οποίο αναφέρεται στην κοινή ευρωπαϊκή άμυνα. Για τον ίδιο, το άρθρο αυτό πρέπει να θεωρείται «νεκρό γράμμα» μάλλον, παρά μια ισχυρή διεθνής δέσμευσης της χώρας.

«Ορισμένοι εκτιμούν ότι υποχρεώνει τη Φινλανδία να βοηθήσει τις άλλες χώρες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των βαλτικών χωρών, να αμυνθούν εάν είναι αναγκαίο», υπενθύμισε. Αλλά «δεν πρέπει να υπερβάλλουμε για τις εγγυήσεις που προσφέρει η ΕΕ όσον αφορά την άμυνα. Τα σύνορά μας [με τη Ρωσία] έχουν μεγαλύτερο μήκος από εκείνο [των συνόρων] όλων των χωρών του NATO μαζί. Αν ένα έθνος με κάτι περισσότερο από πέντε εκατομμύρια κατοίκους οφείλει να φροντίζει μόνο του την άμυνά του, η ευθύνη αυτή είναι αρκετά μεγάλη», σημείωσε ο Νιινίστε. Η φινλανδική κοινή γνώμη τάσσεται στην πλειοψηφία της εναντίον της ένταξης της χώρας στο NATO και υπέρ της συνεργασίας με τη Σουηδία σε ό,τι αφορά την άμυνα.