Εξακολουθούν να συγκλονίζουν και κατά μίαν έννοια έχουν πετύχει τον σκοπό τους. Να κάνουν την εφήμερη επικαιρότητα να μείνει ανεξίτηλη στη μνήμη μας. Άλλα προκάλεσαν αρνητικές αντιδράσεις, άλλα δίχασαν κι άλλα βραβεύτηκαν. Καθένα από τα ακόλουθα εξώφυλλα έχει γράψει τη δική του ιστορία στην ειδησεογραφία και ανατρέχουμε σε 20 χαρακτηριστικές περιπτώσεις δημοσιογραφικής-φωτογραφικής ευφυΐας, που επιστρατεύτηκε -είτε καλώς είτε κακώς- για να περάσει μηνύματα, ή απλώς να «παγιδεύσει» βλέμματα.

1. Σήμερα μπορεί να το προσπερνούσαμε, αλλά το εξώφυλλο της έκδοσης του γερμανικού περιοδικού «Focus» τον Φεβρουάριο του 2010 παραλίγο να προκαλέσει διπλωματικό επεισόδιο. Η Αφροδίτη της Μήλου, σε επεξεργασία Photoshop, τυλιγμένη με την ελληνική σημαία, κάνει τη γνωστή χειρονομία με το μεσαίο δάχτυλο. Το φωτογραφικό μοντάζ συνοδεύεται από τον κεντρικό τίτλο «Απατεώνες στην ευρω-οικογένεια» και υπότιτλο «Μας στερούν τα χρήματά μας και τι γίνεται σε Ισπανία, Πορτογαλία και Ιταλία». Ήταν η πρώτη κατά μέτωπον επίθεση του γερμανικού Τύπου στην Ελλάδα, στην αυγή της οικονομικής κρίσης, όταν ακόμα μας προκαλούσαν σοκ τα σατιρικά, δηκτικά ή ακόμα και σκληρά σχόλια των διεθνών εντύπων για τις συναλλαγές μας με την Ευρώπη.

2. Is God Dead? - Το περιοδικό «Time» ανέλαβε στις 8 Απριλίου του 1966 να δώσει την απάντηση, χρησιμοποιώντας για πρώτη φορά στην ιστορία του εξώφυλλο μόνο με τίτλο και χωρίς σχετική φωτογραφία. Ο συγκεκριμένος τίτλος ήταν ωστόσο εξαιρετικά αμφιλεγόμενος και παρέπεμπε σε άρθρο, όπου αναλυόταν ο «θάνατος του Θεού», ως κίνημα αντικουλτούρας που είχε ξεπηδήσει τη δεκαετία του ’60 στην Αμερική, και κατά πολλούς αποτέλεσε πρόδρομο του ριζοσπαστικού κινήματος. Το εξώφυλλο αυτό ήταν υπεύθυνο για τον μεγαλύτερο αριθμό επιστολών αναγνωστών που έλαβε ποτέ η συντακτική ομάδα στην ιστορία του περιοδικού.

3. Η πριγκίπισσα Νταϊάνα επέστρεψε από τον τάφο και εμφανίζεται στο εξώφυλλο του περιοδικού «Newsweek», το οποίο δημοσιεύει ένα «φανταστικό» ρεπορτάζ για το πώς θα ήταν σήμερα αν είχε ζήσει για να γιορτάσει τα 50ά γενέθλιά της. Όλα αυτά συνέβησαν τον Ιούνιο του 2011, με μια εικόνα που φλερτάρει με τον κιτρινισμό, παρουσιάζοντας την πενηντάρα Νταϊάνα μαζί με τη νύφη της Κέιτ Μίντλετον. «Σοκαριστικό, πανέξυπνο ή απλώς φτηνό;» διερωτήθηκε εύλογα η εφημερίδα «Los Angeles Times». Όμως τόσο η «φωτογραφία» όσο και το «ρεπορτάζ» -που εικάζει ότι η Νταϊάνα θα είχε ξαναπαντρευτεί δύο φορές, θα είχε κάνει μπότοξ και θα ζήλευε ελαφρώς την Κέιτ- προκάλεσαν τη δυσαρέσκεια πολλών, καθώς το περιοδικό κυκλοφόρησε την ίδια ημέρα που ο πρίγκιπας Ουίλιαμ και η σύζυγός του ξεκινούσαν την επίσημη επίσκεψή τους στις ΗΠΑ.

4. Το 2012 το «Time», μία ημέρα πριν από τη Γιορτή της Μητέρας, προκαλεί με ένα εξώφυλλο, που τίναξε στον αέρα την μπλογκόσφαιρα και τα social media. Μια όμορφη 26χρονη μητέρα αποκαλύπτει το στήθος της για να θηλάσει τον 3 ετών γιο της, σε μια εικόνα που έρχεται να συνοδεύσει άρθρο σχετικά με το λεγόμενο «attachment parenting», τη θεωρία διαπαιδαγώγησης που στηρίζεται στην «προσκόλληση», τον στενό δεσμό παιδιού και γονιών που μπορεί να φθάνει στην υπερβολή (θηλασμός ακόμα και εξάχρονων παιδιών, συνεχής αγκαλιά και άμεση ανταπόκριση σε κάθε επιθυμία του μωρού) και αποτέλεσε νέα τάση στην παιδοψυχολογία, καθώς υιοθετήθηκε και από πολλές διάσημες μαμάδες. Το εξώφυλλο σχολιάστηκε αρνητικά για την επιλογή μιας όμορφης, σέξι μητέρας που προτάσσει το στήθος της σε ένα αναπτυγμένο παιδί.

5. Με βαριές κατηγορίες στη «ράχη» του από τις γυναικείες οργανώσεις, το περιοδικό «Hustle» είχε δεχθεί συχνά σκληρή κριτική για τον τρόπο που παρουσίαζε τις γυναίκες και κυρίως τα μοντέλα που «στιβάζονταν» γυμνά στις σελίδες του, αναλώσιμα προϊόντα για το ανδρικό κοινό. Το εξώφυλλο για το τεύχος Ιουνίου του 1978 παρουσιάζει ένα γυναικείο σώμα σε μια μηχανή κιμά και συνοδεύεται από τη δήλωση του δημιουργού Λάρι Φλιντ, «Δεν θα "κρεμάμε" πια τις γυναίκες σαν ένα κομμάτι κρέας».

6. Αν και το «Charlie Hebdo», το διάσημο περιοδικό που κτυπήθηκε θανάσιμα από τη μανία των τζιχαντιστών, έχει να επιδείξει πολλά «εμπρηστικά» εξώφυλλα, επιλέξαμε αυτό με τον σκιτσογράφο του περιοδικού να φιλιέται στο στόμα με έναν ιμάμη και μόνο τα λόγια «Η αγάπη είναι ισχυρότερη από το μίσος». Τον Νοέμβριο του 2011 το σατιρικό περιοδικό είχε δημοσιεύσει τον Μωάμεθ ως… αρχισυντάκτη να απειλεί όποιον δεν γελάσει με «100 βουρδουλιές», σε μια ειδική έκδοση, με αποτέλεσμα να πυρποληθούν τα γραφεία του και η ιστοσελίδα να γίνει στόχος πειρατείας. Την ίδια χρονιά, το «βλάσφημο» φιλί του σκιτσογράφου με τον ιμάμη, που ήλθε ως απάντηση στη στοχοποίηση του περιοδικού, έριξε λάδι στη φωτιά, καθώς προκάλεσε την οργή της μουσουλμανικής κοινότητας.

7. Μια από τις πιο εμβληματικές δημιουργίες του καλλιτεχνικού διευθυντή George Lois, το εξώφυλλο του «Esquire», του Μάη του 1969, αποτελεί σχόλιο για τους μηχανισμούς της ποπ κουλτούρας, που ανοικοδομούν την εφήμερη διασημότητα. Η εικόνα με τον πνιγμό του Andy Warhol, ήταν μια χιουμοριστική «ανάγνωση» του περίφημου έργου τέχνης Cambell Soup του ιδίου, ένα σύμβολο για το κίνημα της Pop Art.

8. Ο μήνας και το έτος κυκλοφορίας του συγκεκριμένου τεύχους θα λύσουν την απορία που γεννιέται σε όποιον αντικρίζει το εκ πρώτης όψης κατάμαυρο εξώφυλλο του «New Yorker». Το τρομοκρατικό χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 βύθισε το αμερικανικό έθνος σε πένθος, και μαζί το περιοδικό, που στους πιο παρατηρητικούς γίνεται σταδιακά εμφανές ότι χρησιμοποιεί την τεχνική «black on black». Με άλλα λόγια, πίσω από το total black πένθιμο μαύρο του εξωφύλλου αχνοφαίνονται οι επίσης μαύροι δίδυμοι πύργοι, σε μια εικόνα συναισθηματικής φόρτισης και υψηλής αισθητικής.

9. Μπορεί σήμερα να φαίνεται απλό, αλλά τον Aπρίλιο του 1997, η Έλεν Ντε Τζενέρις ήταν η πρώτη και η μόνη σταρ της τηλεόρασης που δήλωνε ανοικτά ότι είναι gay και μάλιστα με «αποκαλυπτήρια» στο περιοδικό «Time» κι ένα εξώφυλλο που σηματοδοτεί την έναρξη των «coming out» πολλών ανθρώπων της show business. Η Ντε Τζενέρις δέχθηκε αντιδράσεις, διακινδυνεύοντας ακόμα και την καριέρα της, και σήμερα παραμένει πρωτοπόρος σε ένα θέμα που παραμένει ταμπού για πολλούς διασήμους. Την ίδια χρονιά, η Ντε Τζενέρις έκανε τηλεοπτικό coming out ως λεσβία στο δημοφιλές κωμικό show της «Ellen», αποκαλύπτοντάς το στην Όπρα, η οποία είχε ρόλο θεραπεύτριας.

10. Το εξώφυλλο του «Rolling Stone» το 1980 με τον Τζον Λένον και τη Γιόκο Όνο, φωτογραφημένους από την Άνι Λίμποβιτς, δεν παραμένει εμβληματικό μόνο για την προκλητικά ευφάνταστη πόζα του θρυλικού ζευγαριού, αλλά και γιατί η φωτογράφιση έγινε λίγες μόλις ώρες πριν από τη δολοφονία του Σκαθαριού, στις 8 Δεκεμβρίου του 1980 έξω από το διαμέρισμά του στη Νέα Υόρκη. Η Λίμποβιτς, το τελευταίο άτομο που συνάντησε επαγγελματικά ο Λένον πριν αφήσει την τελευταία του πνοή, είχε αρχικά την πρόθεση να τον φωτογραφίσει μόνο, αλλά ο ίδιος επέμεινε να συμπεριληφθεί στην εικόνα και η Γιόκο. Η διάσημη φωτογράφος επιχείρησε να ανακατασκευάσει την εικόνα του φιλιού τους στο άλμπουμ Double Fantasy με τον δικό της δημιουργικό τρόπο και η φωτογραφία έμεινε στην ιστορία.

11. Το εξώφυλλο αυτό του «Esquire» για το τεύχος Απριλίου του 1968 δημιουργήθηκε για να απεικονίσει με σαρκαστικό τρόπο την άρση του τίτλου του γνωστού μποξέρ Μοχάμεντ Άλι, ως επακόλουθο της άρνησής του να καταταγεί στον αμερικανικό στρατό λόγω των θρησκευτικών του αντιλήψεων. Η φωτογραφία, που παραπέμπει σε αγιογραφίες μαρτύρων, συνοδεύεται από τον τίτλο «Το Πάθος του Μοχάμεντ Άλι». Το εξώφυλλο παρέπεμπε ξεκάθαρα στις ζωγραφικές απεικονίσεις του «Μαρτυρίου του Αγίου Σεβαστιανού».

12. Η διάσημη, πολυβραβευμένη φωτογραφία «Το Κορίτσι από το Αφγανιστάν» ανήκει στον φωτορεπόρτερ Στιβ ΜακΚάρι. Η εικόνα έχει αντιπαραβληθεί με τη Μόνα Λίζα του Ντα Βίντσι και έχει αναγορευθεί στην πρώτη «Μόνα Λίζα του τρίτου Κόσμου». Το εξώφυλλο του «National Geographic» για τον Ιούνιο του 1985 γέμιζε από τη λάμψη των ματιών του δωδεκάχρονου τότε κοριτσιού, που ο ΜακΚάρι φωτογράφισε σε στρατόπεδο προσφύγων, χωρίς να γνωρίζει την ταυτότητά της. Από τότε προσπάθησε για πολύ καιρό να εντοπίσει το κορίτσι, αλλά χρειάστηκαν 17 ολόκληρα χρόνια για να αποκαλυφθεί η ταυτότητά της. Με την πτώση του καθεστώτος των Ταλιμπάν, η αποστολή του «National Geographic» αναζήτησε ξανά την περίπου 30χρονη τότε κοπέλα το 2002 και τελικά αναγνωρίστηκε στο πρόσωπο της Sharbat Gula, η οποία δεν είχε ποτέ μέχρι τότε δει το διάσημο πορτρέτο της.

13. Το συγκλονιστικό εξώφυλλο και πάλι του «Time» για τον Αύγουστο του 2010 δίχασε με τη σκληρότητα της εικόνας, αλλά και με την αμφισημία του τίτλου «Τι θα συμβεί αν εγκαταλείψουμε το Αφγανιστάν», σχετικά με τα αποτελέσματα του πολέμου και της αμερικανικής παρέμβασης. Η εικονιζόμενη Αΐσα, μια νέα γυναίκα από το Αφγανιστάν, κοιτάζει τον φακό με το όμορφο πρόσωπό της ακρωτηριασμένο από τους Ταλιμπάν. Η ιστορία της εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο «Daily Beast», τον Δεκέμβριο του 2009, γεγονός που ώθησε πολλούς γιατρούς να προσφερθούν να πραγματοποιήσουν δωρεάν την επέμβαση αποκατάστασης της μύτης και των αφτιών της. Ο Grossman Burn, Ίδρυμα στην Καλιφόρνια, δεσμεύτηκε να εκτελέσει το επανορθωτικό χειρουργείο και άρχισε να οργανώνει τη βίζα της στις αρχές της άνοιξης του 2010.

14. Αυτό το εξώφυλλο του περιοδικού «Life» κυκλοφόρησε στις 26 Νοεμβρίου του 1965 και έριξε λάδι στη φωτιά, αφού κορύφωσε το κύμα οργής και διαμαρτυριών που είχαν ξεσπάσει στις ΗΠΑ και σε όλο τον κόσμο, που παρακολουθούσε με αποτροπιασμό τις θηριωδίες του πολέμου στο Βιετνάμ. Την «ενοχλητική» φωτογραφία ενός ομήρου συνόδευε ο λιτός τίτλος «Η σκληρή πραγματικότητα του πολέμου στο Βιετνάμ».

15. Το εξώφυλλο του περιοδικού «Wired» για τον Σεπτέμβριο του 2014 προκάλεσε αίσθηση, απεικονίζοντας το «βαθύ λαρύγγι» των αμερικανικών υπηρεσιών ασφαλείας και μέχρι σήμερα φυγόδικο Έντουαρντ Σνόουντεν, αγκαλιά με την αμερικανική σημαία. Μόλις λίγο διάστημα μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου των υποκλοπών που αποκάλυψε το άλλοτε στέλεχος της NSA, το εξώφυλλο χαρακτηρίστηκε πρόκληση.

16. Το 1938 το «Time» ανακήρυξε στις ετήσιες διακρίσεις που απένειμε στις σπουδαίες προσωπικότητες του πλανήτη τον... Χίτλερ ως άνδρα της χρονιάς! Η έντονη πολιτική δράση του εκλελεγμένου Γερμανού καγκελαρίου και η επιτυχία του να ενοποιήσει τη Γερμανία με την Αυστρία τον ανέδειξε στο βάθρο του περιοδικού, όπου βραβεύονται άνθρωποι με προσφορά και επιρροή στην κοινωνία. Φυσικά, τα γεγονότα των ετών που ακολούθησαν και η τραγωδία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου απέδειξαν πόσο λάθος ήταν αυτή η εκτίμηση.

17. Σφοδρές αντιδράσεις από φιλοζωικές οργανώσεις προκάλεσε τον Ιανουάριο του 1973 το εξώφυλλο του σατιρικού και γνωστού για το συχνά αμφιλεγόμενο περιεχόμενό του περιοδικού «National Lampoon». Η εικόνα ενός σκύλου με ένα περίστροφο να τον σημαδεύει στο κεφάλι θα ήταν από μόνη της σοκαριστική, αλλά η λεζάντα ήταν εκείνη που προκάλεσε κύμα διαμαρτυριών: «Aν δεν αγοράσεις το περιοδικό, θα σκοτώσουμε τον σκύλο». Το μάρκετινγκ σε μια κακή, ή τουλάχιστον κακόγουστη στιγμή του, που όμως έμεινε στην ιστορία.

18. Με ένα προκλητικό σκίτσο το περιοδικό «The New Yorker» προκάλεσε πανικό τον Ιούλιο του 2008, όταν αναπαριστούσε τον Μπαράκ Ομπάμα και τη σύζυγό του Μισέλ με περιβολή μουσουλμάνων μαχητών. Η μετέπειτα πρώτη κυρία παρουσιαζόταν στο σκίτσο με στρατιωτικά και όπλο στην πλάτη, ενώ ο υποψήφιος πρόεδρος των ΗΠΑ με ενδυμασία Ταλιμπάν. Οι αντιδράσεις τόσο από τους υποστηρικτές του Ομπάμα, όσο και από τους κύκλους των πολιτικών του αντιπάλων ανάγκασαν τους υπεύθυνους του περιοδικού να διευκρινίσουν ότι το εξώφυλλο δεν επιχειρούσε να επηρεάσει το κοινό αίσθημα, αλλά επρόκειτο για ένα δηκτικό σχόλιο επάνω στις τεχνικές του φόβου και την παραπληροφόρηση που χρησιμοποιούν οι επικοινωνιακές καμπάνιες.

19. Το εξώφυλλο του περιοδικού «Time» στις 27 Ιουνίου του 1994 δεν θα ήταν ανάμεσα στα πιο αμφιλεγόμενα της ιστορίας του Τύπου, αν ο Ο. Τζ. Σίμπσον, το ποδοσφαιρικό είδωλο που δίχασε την Αμερική όταν κατηγορήθηκε για τον φόνο της συζύγου του κι ενός ακόμα άνδρα, δεν απεικονιζόταν πολύ πιο... σκουρόχρωμος από την πραγματικότητα. Οργανώσεις και πολίτες στράφηκαν κατά του περιοδικού, θεωρώντας ότι οι υπεύθυνοι είχαν επιλέξει αυτήν την επεξεργασία της φωτογραφίας, κλείνοντας το μάτι στις φυλετικές διακρίσεις και προάγοντας τον ρατσισμό.

20. Τον Αύγουστο του 2013, στον απόηχο της τραγωδίας του μαραθωνίου της Βοστόνης, το «Rolling Stone» κυκλοφόρησε με εξώφυλλο μια φωτογραφία του υπόπτου για τη βομβιστική επίθεση Τζοχάρ Τσαρνάεφ. Η φωτογραφία ήταν μια από εκείνες που είχε κοινοποιήσει στο διαδίκτυο ο ίδιος ο Τσαρνάεφ και διαδόθηκε ευρέως μέσω των social media. «Ο Βομβιστής» είναι ο κεντρικός τίτλος του εξωφύλλου, ενώ μέσα σε τέσσερεις αράδες το περιοδικό προϊδεάζει τον αναγνώστη για το περιεχόμενο του ρεπορτάζ: «Πώς ένας δημοφιλής, πολλά υποσχόμενος φοιτητής, απορρίφθηκε από την οικογένειά του, ασπάστηκε το ριζοσπαστικό Ισλάμ και μεταμορφώθηκε σε τέρας». Το εξώφυλλο προκάλεσε θύελλα στο κοινό, που έβλεπε τον δράστη της επίθεσης να προβάλλεται από ένα γνωστό κυρίως για τα εξώφυλλα καλλιτεχνών κι ανθρώπων του θεάματος εντύπου.
Πηγή: newsonly.gr