Ο Τούρκος Πρόεδρος κάλεσε τα κόμματα σε συνασπισμό το ταχύτερο δυνατόν
«Καλώ όλους τους πολιτικούς σχηματισμούς να ενεργήσουν με ψυχραιμία και ν' αναλάβουν τις ευθύνες τους, ώστε η χώρα μας να διέλθει αυτήν την περίοδο με τις λιγότερες δυνατές ζημιές», είπε

Ο ισλαμοσυντηρητικός Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κάλεσε χθες τα πολιτικά κόμματα να σχηματίσουν το "ταχύτερο δυνατόν" μία κυβέρνηση συνασπισμού, τέσσερις ημέρες μετά την υποχώρηση που σημείωσε το κόμμα του στις βουλευτικές εκλογές. "Όλοι πρέπει να αφήσουν κατά μέρος τον εγωισμό τους και να εργαστούν για να σχηματιστεί το ταχύτερο δυνατόν μία κυβέρνηση συνασπισμού", δήλωσε ο Ερντογάν στην Άγκυρα, στην πρώτη δημόσια ομιλία του από την ημέρα των εκλογών κατά τις οποίες το κόμμα του, το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), έχασε την απόλυτη πλειοψηφία που διέθετε στο Κοινοβούλιο εδώ και δεκατρία χρόνια.

"Εκείνοι που θα στερήσουν την Τουρκία από μία κυβέρνηση θα πληρώσουν το τίμημα", προειδοποίησε. "Καλώ όλους τους πολιτικούς σχηματισμούς να ενεργήσουν με ψυχραιμία και ν' αναλάβουν τις ευθύνες τους, ώστε η χώρα μας να διέλθει αυτήν την περίοδο με τις λιγότερες δυνατές ζημιές", πρόσθεσε ο αρχηγός του κράτους στη διάρκεια μίας τελετής απονομής διπλωμάτων σε ξένους υποτρόφους στο Εμπορικό Επιμελητήριο της Άγκυρας.

Η υποχώρηση του κυβερνώντος κόμματος αποτελεί προσωπική αποτυχία για τον Ερντογάν, ο οποίος είχε ρίξει όλο το βάρος του κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας προκειμένου να υπερασπιστεί την εγκαθίδρυση μιας ισχυρής προεδρίας. Η αποτυχία του AKP να εξασφαλίσει την απαραίτητη πλειοψηφία για ν' αλλάξει το Σύνταγμα αποτέλεσε μία προειδοποίηση για το σχέδιό του.

Είναι ακατάλληλοι
Η ιστορία έχει δείξει ότι οι κυβερνητικοί συνασπισμοί δεν είναι κατάλληλοι για την Τουρκία, δήλωσε, πάντως, ο Τούρκος Πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου, αλλά, όπως πρόσθεσε, το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) είναι ανοιχτό. "Χρησιμοποιήσαμε ως παράδειγμα τις περιόδους συνασπισμών της δεκαετίας του 1970 και του 1990 για να δείξουμε ότι οι συνασπισμοί δεν είναι κατάλληλοι για την Τουρκία και εξακολουθούμε να στηρίζουμε αυτήν τη θέση", δήλωσε ο Νταβούτογλου σε συνεδρίαση αξιωματούχων του AKP στην Άγκυρα. "Ωστόσο, με την τρέχουσα πολιτική εικόνα, το μόνο κόμμα που θα μπορούσε να δώσει ρεαλιστικές λύσεις είναι το AKP (...) Είμαστε ανοιχτοί σε οποιοδήποτε σενάριο βάσει των τελευταίων εξελίξεων", σημείωσε.

Ανοικτοί στην αντιπολίευση
Αντιθέτως ο ηγέτης του φιλοκουρδικού Κόμματος της Δημοκρατίας των Λαών (HDP) Σελαχατίν Ντεμιρτάς δήλωσε ότι είναι ανοιχτός σε όλες τις εκδοχές για τον σχηματισμό μιας κυβέρνησης συνασπισμού που θα αφήνει εκτός το AKP και σημείωσε ότι ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα πρέπει να παραμείνει εντός των συνταγματικών του ορίων. Το HDP κατάφερε να πάρει υψηλότερο ποσοστό από το 10% που απαιτείτο για να εισέλθει στο τουρκικό κοινοβούλιο για πρώτη φορά και εμπόδισε το κυβερνών AKP, το οποίο έχει ιδρύσει ο Ερντογάν, να διατηρήσει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία που είχε για περισσότερο από μια δεκαετία. Λόγω του εκλογικού αποτελέσματος, το AKP θα πρέπει να αναζητήσει έναν εταίρο για να σχηματίσει μια κυβέρνηση συνασπισμού ή να κυβερνήσει μόνο του σε μια κυβέρνηση μειοψηφίας. Αν αποτύχει στη μία ή την άλλη περίπτωση, η Τουρκία μπορεί να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών.

"Το να συρθεί η Τουρκία αμέσως σε συζητήσεις για πρόωρες εκλογές δεν βοηθάει. Πιστεύουμε ότι η Τουρκία οφείλει να συνεχίσει τον δρόμο της για τον σχηματισμό ενός συνασπισμού", δήλωσε ο Ντεμιρτάς σε δημοσιογράφους στην Άγκυρα. Η πόρτα του HDP είναι ανοιχτή στα κόμματα της αντιπολίτευσης, σημείωσε, αλλά απέκλεισε για άλλη μια φορά το ενδεχόμενο σύναψης ενός συνασπισμού με το AKP. "Δεν έχουμε προσωπική έχθρα με τον Πρόεδρο Ερντογάν", πρόσθεσε εξάλλου. "Ένας πρόεδρος που παραβιάζει το Σύνταγμα και παραβιάζει τον νόμο και τη δικαιοσύνη θα επικρίνεται πάντα από εμάς", σημείωσε.

Εποικοδομητικός ρόλος
Σε έναν πιο συμφιλιωτικό τόνο, ο Ντεμιρτάς πρόσθεσε ότι το κόμμα του θα διαδραματίσει έναν εποικοδομητικό ρόλο, ιδιαίτερα στην προώθηση των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων με το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK). "Ως HDP είμαστε έτοιμοι να σταθούμε στο ύψος των ευθυνών μας και να παραμερίσουμε την ανταγωνιστικότητα της προεκλογικής περιόδου για την ειρήνη", σημείωσε. Ο Ντεμιρτάς πρόσθεσε, εξάλλου, ότι ο φυλακισμένος ηγέτης του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK) Αμπντουλάχ Οτσαλάν είναι έτοιμος να απευθύνει ένα αίτημα για αφοπλισμό και ότι η ειρηνευτική διαδικασία με την οργάνωσή του θα πρέπει να επιταχυνθεί.

Το HDP, που έχει επισκεφθεί τον Οτσαλάν, ο οποίος κρατείται στο νησί φυλακή Ιμραλί, στο πλαίσιο των ειρηνευτικών προσπαθειών που έχει ξεκινήσει ο Ερντογάν, ανακοίνωσε ότι θα ζητήσει να κάνει άλλη μια επίσκεψη τις ερχόμενες ημέρες. "Ως HDP συναισθανόμαστε την ευθύνη μας να συνεχίσουμε την ειρηνευτική διαδικασία από εκεί που έμεινε και είμαστε πρόθυμοι να κάνουμε κι άλλα", κατέληξε ο Ντεμιρτάς.

Zaman: «Ο Ερντογάν έχει εκλεγεί Πρόεδρος ώς το 2019»
«ΝΑΙ, ο Ερντογάν έπεσε αλλά σίγουρα δεν βγήκε ακόμη εκτός πολιτικής», υποστηρίζει σε κείμενό του στην αγγλόφωνη έκδοση της τουρκικής εφημερίδας Zaman ο αρθρογράφος Τζουστ Λάγκεντικ. Ο Ερντογάν έπεσε γιατί «το προεδρικό σύστημα που παρουσίασε απορρίφτηκε. Η νέα πλειοψηφία στην Εθνοσυνέλευση δεν το θέλει και πολλοί αξιωματούχοι του Κόμματος Ανάπτυξης και Δικαιοσύνης (AKP) συνειδητοποιούν ότι υπό τη μορφή που έχει σήμερα το κόμμα, το ζήτημα (της προεδρικής δημοκρατίας) θα δημιουργούσε ρήγματα στο εσωτερικό του», σημειώνει ο Λάγκεντικ, προσθέτοντας ότι «το AKP πλήρωσε το τίμημα της εκστρατείας του Ερντογάν υπέρ του απροκάλυπτου παραγκωνισμού του Κοινοβουλίου».

Ωστόσο, η απότομη πτώση του Τούρκου Προέδρου δεν σημαίνει ότι ο Ερντογάν βγήκε εκτός της πολιτική σκηνής της Τουρκίας. «Πρώτον, γιατί θα παραμείνει στην προεδρία έως το 2019 και αυτό σημαίνει ότι εξακολουθεί να κατέχει την εξουσία για να διευκολύνει μια κυβέρνηση με την οποία συμφωνεί και, από την άλλη πλευρά, να κάνει εξαιρετικά δύσκολη τη ζωή μιας κυβέρνησης που αντιπαθεί». Την ίδια ώρα αποτελεί γεγονός ότι ο Ερντογάν «εξακολουθεί να είναι ο ντε φάκτο ηγέτης του μεγαλύτερου κόμματος στο τουρκικό κοινοβούλιο και, στο άμεσο μέλλον, το AKP δεν θα προβεί σε καμία ενέργεια με την οποία διαφωνεί». Παρά την έντονη φημολογία για διαφωνίες στο εσωτερικό του AKP, οι οποίες θα μπορούσαν να εξελιχθούν ακόμη και σε ανοιχτή σύγκρουση με τον ισχυρό άνδρα του κόμματος, «κατά τη διάρκεια των επόμενων 45 ημερών, ο Ερντογάν θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο».

«Θέλει να διδαχθεί από τα λάθη του;»
Σύμφωνα με τον Λάγκεντικ, οι εξελίξεις στην Τουρκία θα εξαρτηθούν από την ικανότητα και τη θέληση του Ερντογάν «να διδαχθεί από τα λάθη του». Την ώρα που αρκετοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι αυτό δεν πρόκειται να συμβεί εξαιτίας κυρίως της ιδιοσυγκρασίας του και της απροθυμίας του να δεχτεί οποιασδήποτε μορφής κριτική, ο αρθρογράφος της Zaman εμφανίζεται επιφυλακτικός και υποστηρίζει πως στο τέλος το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης και το Κόμμα Εθνικιστικού Κινήματος (MHP) θα προσπαθήσουν να σχηματίσουν μια κυβέρνηση συνασπισμού.

«Το AKP θα προσπαθήσει να παρασύρει το MHP στον σχηματισμό ενός συνασπισμού, ο οποίος θα έχει ένα κύριο καθήκον: να εμποδίσει την περαιτέρω επιδείνωση της τουρκικής οικονομίας. Για να πείσει τον Ντεβλέτ Μπαχτσελί, ηγέτη του MHP, το AKP θα εμφανιστεί πρόθυμο να θυσιάσει τη διευθέτηση του κουρδικού ζητήματος. Αν ο Ερντογάν είναι έξυπνος, θα κάνει ένα βήμα πίσω, τουλάχιστον προσωρινά, θα εγκαταλείψει τις προεδρικές του φιλοδοξίες και θα υποσχεθεί ότι θα συμπεριφέρεται ως ένας φυσιολογικός πρόεδρος», εξηγεί ο Λάγκεντικ.

Εάν το MHP δεν αποδεχτεί την προσφορά ή σχηματιστεί μία αδύναμη κυβέρνηση συνασπισμού, ο Ερντογάν μπορεί να προκηρύξει πρόωρες εκλογές. Στην περίπτωση αυτή, «το AKP θα παρουσιαστεί ως ο μοναδικός εγγυητής της σταθερότητας. Εάν ο Ερντογάν δεν εμπλακεί στην προεκλογική εκστρατεία και επιτρέψει στο κόμμα του να εγκαταλείψει τον στόχο της αλλαγής του πολιτεύματος και να εστιάσει σ' ένα σχέδιο για την οικονομία, κανένας δεν θα πρέπει να εκπλαγεί όταν το AKP καταφέρει να κερδίσει μια ασφαλή πλειοψηφία στις επόμενες εκλογές. Όταν συμβεί αυτό», καταλήγει ο Λάγκεντικ, «τίποτα δεν θα μπορεί να σταματήσει τον Ερντογάν από του ν' αποπειραθεί ακόμη μία φορά να πάρει αυτό που θέλει, χρησιμοποιώντας όχι απειλές αλλά την πειθώ».