Οι Σοσιαλδημοκράτες στην Αυστρία συμμάχησαν με την ακροδεξιά
Στο τελευταίο του συνέδριο, το φθινόπωρο του 2014, το SPO είχε αποκλείσει οποιαδήποτε συνεργασία, «σε οποιοδήποτε επίπεδο», με τους ακροδεξιούς, που είναι ο απειλητικότερος ανταγωνιστής του για την προσέλκυση των λαϊκών στρωμάτων

Πολλοί βρίσκονται ακόμη υπό την επήρεια του σοκ, άλλοι το έχουν ήδη αποδεχθεί: Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Αυστρίας, το SPO, συμφώνησε να συνεργαστούν οι περιφερειακοί του αντιπρόσωποι στο Μπούργκενλαντ, στα σύνορα με την Ουγγαρία, με το ακροδεξιό Αυστριακό Κόμμα της Ελευθερίας (FPO). Σπάει έτσι ένα ταμπού της ευρωπαϊκής Αριστεράς και λαμβάνει τέλος μια δέσμευση που είχε αναλάβει το ίδιο το κόμμα πριν από τριάντα χρόνια. Το SPO κυβερνά την Αυστρία από το 2007, σε συνεργασία με τους χριστιανοδημοκράτες του OVP. Στο τελευταίο του συνέδριο, το φθινόπωρο του 2014, είχε αποκλείσει οποιαδήποτε συνεργασία, «σε οποιοδήποτε επίπεδο», με τους ακροδεξιούς, που είναι ο απειλητικότερος ανταγωνιστής του για την προσέλκυση των λαϊκών στρωμάτων.

Το μεταναστευτικό
Τα αποτελέσματα όμως των περιφερειακών εκλογών που έγιναν στο Μπούργκενλαντ και τη Στυρία στα τέλη Μαΐου άλλαξαν τα δεδομένα. Στο πρώτο, που είναι ένα παλιό οχυρό των Σοσιαλδημοκρατών, το FPO έλαβε 15%, ένα ποσοστό κατά έξι μονάδες μεγαλύτερο σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές, ενώ αντίστοιχη υποχώρηση σημείωσαν οι Σοσιαλδημοκράτες. Ακόμη θεαματικότερη ήταν η άνοδος της ακροδεξιάς στη Στυρία, όπου έλαβε 26,8% των ψήφων, κατά 16,2% περισσότερο από τις προηγούμενες εκλογές, φτάνοντας σχεδόν τα κόμματα εξουσίας.

Και στις δύο περιπτώσεις, οι ακροδεξιοί εκμεταλλεύτηκαν τις ανησυχίες του πληθυσμού για την άνοδο της ανεργίας και την αύξηση των μεταναστών. Η υπουργός Εσωτερικών Γιοχάνα Μικλ-Λάιτνερ, που ανήκει στο Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα, οργάνωσε καταυλισμούς για τους πρόσφυγες λίγο πριν από τις εκλογές, γεγονός που ενίσχυσε τις υποψίες ότι η Αυστρία έχει πλημμυρίσει με μετανάστες. «Δεν μπορείτε πια να μας σταματήσετε», διακηρύσσει ο ηγέτης της ακροδεξιάς Χάιντς-Κρίστιαν Στράχε. Μια δημοσκόπηση που δημοσιεύτηκε στις 6 Ιουνίου δείχνει ότι για πρώτη φορά η ακροδεξιά περνά καθαρά τους αντιπάλους της: το ποσοστό της φτάνει το 28%, έναντι 23% του SPO και του OVP. Σε αυτήν ακριβώς τη συγκυρία έγιναν οι εκλογές στο Μπούργκενλαντ.

Υπήρξε προηγούμενο
Το πιθανότερο σενάριο έμοιαζε ως τώρα να συμμαχήσει το FPO με το OVP και να δημιουργηθεί ένας «γαλαζόμαυρος» συνασπισμός στα πρότυπα εκείνου που είχε σχηματίσει το 2000 σε ομοσπονδιακό επίπεδο ο συντηρητικός Βόλφγκανγκ Σίσελ, προκαλώντας τη μήνιν των Ευρωπαίων εταίρων του. Αντί γι' αυτό, ο σοσιαλδημοκράτης κυβερνήτης Χανς Νισλ έβγαλε από την τσέπη του το «κοκκινογάλαζο χαρτί» (SPO με FPO), χαρακτηρίζοντάς το «εμπειρία». Ο συνασπισμός δημιουργήθηκε σε χρόνο-ρεκόρ: στο FPO ανατέθηκε η ασφάλεια…

Η αλήθεια είναι ότι υπάρχει «κοκκινογάλαζο» προηγούμενο, το 1983, όταν το SPO κυβέρνησε την Αυστρία μαζί με το FPO - που τότε, όμως, διοικούνταν από έναν φιλελεύθερο. Αλλά το 1986, η ανάληψη της ηγεσίας του FPO από τον Γεργκ Χάιντερ, ο οποίος συνδεόταν με την εξτρεμιστική πτέρυγα του κόμματος και χρησιμοποιούσε έναν ξενόφοβο λόγο, έθεσε τέρμα σε αυτή τη συμμαχία. Από τότε, το FPO ήταν για τους σοσιαλδημοκράτες ένας καθαρός αντίπαλος.

Έκδηλη αμηχανία
Στους κόλπους του SPO, η αμηχανία είναι έκδηλη. Στη διάρκεια έκτακτης συνεδρίασης της κεντρικής επιτροπής, στις 8 Ιουνίου, ο καγκελάριος Βέρνερ Φάιμαν, που είναι και πρόεδρος του κόμματος, αποδέχθηκε την απόφαση του Νισλ, εκφράζοντας ταυτόχρονα τη διαφωνία του. Η απαγόρευση συμμαχίας με το FPO σε ομοσπονδιακό επίπεδο παραμένει, αλλά σε τοπικό επίπεδο κάθε στέλεχος μπορεί να κάνει ό,τι νομίζει. Ο Νισλ δεν θα υποστεί κυρώσεις. Το βέβαιο είναι ότι ο καγκελάριος, που μόλις πριν από μια εβδομάδα συναντήθηκε στο Παρίσι με τον Γάλλο πρωθυπουργό Μανουέλ Βαλς και μίλησαν για το μέλλον της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας, δέχεται αμφισβήτηση από τα αριστερά. Και η υπόθεση του Μπούργκενλαντ τον αποδυναμώνει ακόμη περισσότερο. Η τύχη του συνδέεται τώρα με δύο εκλογικές αναμετρήσεις που θα γίνουν το φθινόπωρο, η μία στην Άνω Αυστρία και η άλλη στη Βιέννη. Εκεί, ο σοσιαλδημοκράτης Μίχαελ Χέιπλ, που έχει εκφράσει την αντίθεσή του στα «κοκκινογάλαζα» πειράματα, κυβερνά μαζί με τους Πράσινους.
Πηγή: Le Monde