ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΚΡΑΙΑΣ ΦΤΩΧΙΑΣ

Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν ενθαρρυνθεί από την επιτυχία του στόχου της μείωσης της φτώχιας κατά 50% και τώρα θέτουν ως στόχο, την πλήρη εξάλειψη της ακραίας φτώχιας μέχρι το 2030

Στη Νότια Ασία το ποσοστό μειώθηκε από 51% στο 30%, ενώ στις χώρες της υπο-Σαχάρας μειώθηκε από το 56% στο 48%. Κατά συνέπειαν, κατά το 2010, 900 εκ. πρόσωπα συνέχισαν να ζουν με εισόδημα κάτω από $1,25 την ημέρα.

Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) κατά το 2000 καθόρισε τους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετηρίδας (Millennium Development goals) για την αντιμετώπιση της φτώχιας. Μεταξύ των στόχων αυτών είναι η μείωση της ακραίας φτώχιας κατά 50% μέχρι το 2015, η ισότητα των φύλων στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, η μείωση κατά 50% του ποσοστού του κόσμου χωρίς καλή ποιότητα πόσιμου νερού, η μείωση της θνησιμότητας κατά τα 2/3 των παιδιών κάτω των πέντε χρόνων για κάθε χίλιες γεννήσεις, η μείωση της θνησιμότητας των μητέρων κατά τη γέννηση κατά ? σε κάθε 1000 γεννήσεις.

Ο πιο σημαντικός όμως στόχος, που είναι η μείωση της ακραίας φτώχειας, δηλαδή το ποσοστό του κόσμου διεθνώς που ζουν με εισόδημα κάτω από $1,25 την ημέρα, επιτεύχθηκε πριν από 5 χρόνια. Το 1990 το ποσοστό αυτό ήταν 36% και μέχρι το 2010 μειώθηκε στο 18%. Σε απόλυτους αριθμούς, η φτώχια μειώθηκε από 1900 εκ. στα 1000 εκ. Η μεγαλύτερη πρόοδος, όμως, επιτεύχθηκε στην Κίνα, όπου το ποσοστό του κόσμου που ζουν με εισόδημα κάτω από $1,25 την ημέρα, μειώθηκε από το 60% το 1990, στο 12% το 2010. Αναφέρεται, όμως, ότι άλλες περιοχές δεν έχουν επιτύχει τον στόχο. Στη Νότια Ασία το ποσοστό μειώθηκε από 51% στο 30%, ενώ στις χώρες της υπο-Σαχάρας μειώθηκε από το 56% στο 48%. Κατά συνέπειαν, κατά το 2010, 900 εκ. πρόσωπα συνέχισαν να ζουν με εισόδημα κάτω από $1,25 την ημέρα.

Από τους άλλους στόχους, εκείνοι που βασίζονται στις δημόσιες δαπάνες, παρά από τη δημόσια συμπεριφορά, είναι δυνατόν να επιτευχθούν κατά το 2015. Οι στατιστικές δείχνουν ότι πάνω από 2,3 δις πρόσωπα είχαν πρόσβαση σε βελτιωμένη ποιότητα πόσιμου νερού μεταξύ του 1990 και του 2012. Και τούτο, γιατί οι κυβερνήσεις κατασκεύασαν συστήματα επεξεργασίας του νερού. Επίσης, οι στόχοι για τη μείωση της μαλάριας και της φυματίωσης κατά πάσα πιθανότητα θα επιτευχθούν κατά το 2015, ως αποτέλεσμα φιλόδοξων προγραμμάτων δημόσιας υγείας.

Για την αντιμετώπιση της ακραίας φτώχιας τα Ηνωμένα Έθνη προετοιμάζονται τώρα για την εισαγωγή νέων στόχων, των λεγόμενων Βιώσιμων Αναπτυξιακών Στόχων (Sustainable Development Goals). Έτσι τώρα διεξάγονται συζητήσεις ποιοι αναπτυξιακοί στόχοι πρέπει να επιτευχθούν κατά την περίοδο 2015-2030, για να αντικαταστήσουν τους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετηρίδας που συμφωνήθηκαν το 2000. Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν ενθαρρυνθεί από την επιτυχία του στόχου της μείωσης της φτώχιας κατά 50% και τώρα θέτουν ως στόχο την πλήρη εξάλειψη της ακραίας φτώχιας μέχρι το 2030, δηλαδή όχι διαβίωση με εισόδημα κάτω των $1,25 την ημέρα.

Ήδη η Διεθνής Τράπεζα έχει δηλώσει ότι αυτός είναι ο στόχος της και προβλέπεται ότι τα Ηνωμένα Έθνη θα υιοθετήσουν τον στόχο αυτό στο νέο πρόγραμμα των νέων Βιώσιμων Αναπτυξιακών Στόχων. Για να είναι όμως πιο ασφαλής η Διεθνής Τράπεζα, έχει δηλώσει ότι θα θεωρηθεί ως επιτυχία αν μέχρι το 2030, όχι πάνω από 3% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει με εισόδημα κάτω από το $1,25 την ημέρα. Αργότερα, όμως, η Διεθνής Τράπεζα αύξησε το ποσοστό αυτό στο 5%.

Αλλά από ειδικές έρευνες και προβλέψεις για οικονομική ανάπτυξη, δημογραφικά προβλήματα και ανισότητα υπολογίζεται ότι η παγκόσμια φτώχια θα συνεχίσει να είναι γύρω στο 8,5% μέχρι το 2030. Βέβαια, το πιο ισχυρό μέτρο για μείωση της ακραίας φτώχιας είναι η οικονομική ανάπτυξη, αν και από μόνος του ο στόχος αυτός δεν είναι αρκετός. Οι κυβερνήσεις στις φτωχές χώρες χρειάζεται να προωθήσουν πολιτικές που βοηθούν περισσότερο τις πιο φτωχές τάξεις, όπως είναι οι επενδύσεις σε αγροτικές υποδομές και η βελτιωμένη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

Οι Αναπτυξιακοί Στόχοι της Χιλιετηρίδας που υπεγράφησαν το 2000 και υποσχέθηκαν να τους επιτύχουν μέχρι το 2015 ήταν οκτώ. Τώρα, όμως, οι Βιώσιμοι Αναπτυξιακοί Στόχοι που προτείνονται είναι 169. Οι υποστηρικτές των Βιώσιμων Αναπτυξιακών Στόχων δηλώνουν ότι είναι πιο φιλόδοξοι από τους στόχους της χιλιετηρίδας, αφού επεκτείνονται σε θέματα όπως είναι η αστικοποίηση, τα έργα υποδομής και οι αλλαγές του κλίματος.

Οι Βιώσιμοι Αναπτυξιακοί Στόχοι, όμως, είναι δαπανηροί. Υπολογίζεται ότι θα χρειάζονταν $2 τρις με $3 τρις τον χρόνο δημόσιου και ιδιωτικού χρήματος για 15 χρόνια. Το ποσό αυτό ισοδυναμεί στο 15% των παγκόσμιων αποταμιεύσεων ή 4% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Επί του παρόντος, όμως, οι δυτικές κυβερνήσεις υπόσχονται να προσφέρουν μόνο 0,7% του ΑΕΠ ως βοήθεια, ποσοστό το οποίο οι περισσότερες χώρες δεν έχουν ακόμη επιτύχει. Κατά συνέπειαν, ο στόχος να ξοδευθεί πολλές φορές το ποσοστό αυτό είναι κάτι που θεωρείται απίθανο και εξωπραγματικό.

Κατά το 2015 για τον σκοπό καθορισμού των Βιώσιμων Αναπτυξιακών Στόχων διεξάγονται τέσσερις σημαντικές διασκέψεις. Η πρώτη διάσκεψη ήδη έγινε τον περασμένο Μάρτιο στην πόλη Sendai της Ιαπωνίας, που είναι η πλησιέστερη πόλη της περιοχής όπου έγινε ο μεγάλος σεισμός και το τσουνάμι που κατέστρεψε την Ιαπωνία το 2011. Το θέμα που συζητήθηκε είναι τα μέτρα που χρειάζονται για να μειωθούν οι φυσικές καταστροφές, όπως είναι οι πλημμύρες και οι ξηρασίες.

Η επόμενη διάσκεψη θα γίνει τον ερχόμενο Ιούλιο, στην πρωτεύουσα της Αιθιοπίας Addis Ababa και στόχο θα έχει την εξεύρεση χρημάτων για τη χρηματοδότηση έργων που θα επιταχύνουν την ανάπτυξη. Κατά τη διάσκεψη θα γίνουν εισηγήσεις για τον επιμερισμό του ρίσκου σε μεγαλύτερο αριθμό χωρών και οργανισμών όπως επίσης και να πειστούν οι πλούσιες χώρες να προσφέρουν περισσότερα χρήματα για βοήθεια.

Η τρίτη διάσκεψη είναι μια ειδική συνάντηση των Ηνωμένων Εθνών τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, που θα συγκροτηθεί στη Νέα Υόρκη και θα είναι αφιερωμένη στην ανάπτυξη. Ο στόχος είναι να εγκριθεί ο κατάλογος των Βιώσιμων Αναπτυξιακών Στόχων της περιόδου 2015-2030, που θα αντικαταστήσουν τους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετηρίδας που συμφωνήθηκαν το 2000.

Η τέταρτη και πολύ σημαντική διάσκεψη θα είναι στο Παρίσι τον ερχόμενο Δεκέμβριο, όπου οι κυβερνήσεις ελπίζουν να υπογράψουν μια παγκόσμια συνθήκη για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών. Και τούτο γιατί οι κλιματικές αλλαγές, που είναι αποτέλεσμα του φαινομένου του θερμοκηπίου, επηρεάζουν περισσότερο της φτωχές τάξεις παρά τους πιο πλούσιους. Η διάσκεψη αυτή βασίζεται στα μέτρα τα οποία σκοπεύει κάθε χώρα να πάρει για να περιορίσει την εκπομπή βλαβερών αερίων για να αντιμετωπιστούν οι κλιματικές αλλαγές.

Είναι σκόπιμο να αναφέρουμε ότι οι στόχοι των τεσσάρων αυτών διασκέψεων αλληλοεπιδρούν. Για παράδειγμα, οι κλιματικές αλλαγές και η εκπομπή αερίων αυξάνουν τον αριθμό και τη σφοδρότητα των καιρικών καταστροφών, καθώς και τη φτώχια. Αναφέρεται ότι μεγάλος αριθμός προσώπων που ζουν σε ακραία φτώχια αντιμετωπίζουν σοβαρότερα προβλήματα από τις πλημμύρες, τις επιδημίες και τις ξηρασίες παρά τα πρόσωπα που ζουν στις πλούσιες χώρες.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ
[email protected].
Διοικητικός Σύμβουλος,
KPMG, Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του συγγραφέα
και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις και γνώμες της
KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG.