Tι μας λένε οι εξελίξεις στη FIFA για την κατανομή της παγκόσμιας ισχύος
Αμερικανικά ΜΜΕ έκαναν λόγο για μία έρευνα του FBI που αφορά απευθείας τον Μπλάτερ, επικαλούμενοι μη κατονομαζόμενους αξιωματούχους των δυνάμεων της τάξης, καθώς και πηγών που πρόσκεινται στην υπόθεση

Ο πρόεδρος της FIFA Γιόζεφ Μπλάτερ αποτελεί αντικείμενο έρευνας της αμερικανικής δικαιοσύνης, στο πλαίσιο του σκανδάλου διαφθοράς που συγκλονίζει τον διεθνή ποδοσφαιρικό θεσμό, αποκάλυψαν τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της παραίτησής του. Οι «New York Times» ανέφεραν πως ο Μπλάτερ «προσπάθησε εδώ και μέρες να πάρει τις αποστάσεις του από το σκάνδαλο», αλλά πως οι Αρχές «ελπίζουν ότι θα εξασφαλίσουν τη συνεργασία ορισμένων από τους εμπλεκόμενους αξιωματούχους της FIFA που κατηγορούνται για διαφθορά», ώστε να σφίξει ο κλοιός γύρω του.

Η εφημερίδα της Νέας Υόρκης, καθώς και το τηλεοπτικό δίκτυο ABC έκαναν λόγο για μία έρευνα του FBI που αφορά απευθείας τον Σεπ Μπλάτερ, επικαλούμενοι μη κατονομαζόμενους αξιωματούχους των δυνάμεων της τάξης, καθώς και πηγών που πρόσκεινται στην υπόθεση, χωρίς όμως να δίνουν λεπτομέρειες. Εκπρόσωπος του FBI αρνήθηκε κάθε σχόλιο, παραπέμποντας στην ανακοίνωση την οποία έκανε την προηγούμενη εβδομάδα η εισαγγελέας Λορέτα Λιντς, σχετικά με την απαγγελία κατηγοριών σε βάρος 14 εκλελεγμένων και εταίρων της FIFA.

Διαφθορά και δωροδοκία
Σύμφωνα με το ABC, ο Σεπ Μπλάτερ βρίσκεται στο μικροσκόπιο του FBI και των Αμερικανών εισαγγελέων για πράξεις διαφθοράς και δωροδοκίες που οδήγησαν στις συλλήψεις της 27ης Μαΐου. «Τη στιγμή που όλος ο κόσμος προσπαθεί να σώσει το τομάρι του, υπάρχει σίγουρα κάποιος που αλλάζει πρώτος γνώμη», δήλωσε μία πηγή στο ABC. «Ίσως να μην είμαστε σε θέση να αναποδογυρίσουμε όλη την οργάνωση, αλλά μπορεί και να μη χρειάζεται», δήλωσε μία άλλη πηγή, αναφερόμενη στις ανακριτικές τεχνικές που ωθούν τους κατηγορουμένους να αποκηρύξουν τους ανωτέρους τους.

Καθαρίστε το ποδόσφαιρο
Ο «βασιλιάς» Πελέ κάλεσε τους «έντιμους ανθρώπους» να καθαρίσουν το παγκόσμιο ποδόσφαιρο, αντιδρώντας στην παραίτηση-έκπληξη του προέδρου της FIFA Σεπ Μπλάτερ. Η παραίτηση του Μπλάτερ είναι «λυπηρή», δήλωσε ο τρεις φορές παγκόσμιος πρωταθλητής της Βραζιλίας στο BBC στην Κούβα, στο περιθώριο ενός ιστορικού φιλικού αγώνα ανάμεσα στην εθνική ομάδα της Κούβας και στην παλιά του ομάδα Κόσμος της Νέας Υόρκης. Για τον Πελέ, η FIFA διέρχεται μία κρίσιμη περίοδο και επιδιώκει να ξανακτίσει την εικόνα της.

«Πιστεύω ότι όλα αλλάζουν στη ζωή. Το ποδόσφαιρο αλλάζει, η ζωή αλλάζει. Είναι σημαντικό να υπάρχουν έντιμοι άνθρωποι (...). Για να οργανωθεί κάτι έχει κανείς ανάγκη καλούς ανθρώπους», εξήγησε ο Πελέ. «Όλος ο κόσμος με ρωτάει για τον Σεπ Μπλάτερ, όμως είμαι μόνο ένας ποδοσφαιριστής», είπε ο θρύλος της Βραζιλίας. «Όλος ο κόσμος ξαφνιάστηκε, βέβαια, όχι εξαιτίας του Μπλάτερ, αλλά γι' αυτό που έχει συμβεί στη FIFA».

Ο Πελέ είχε, πάντως, εκφράσει τη χαρά του για την επανεκλογή του Γιόζεφ Μπλάτερ στην ηγεσία της FIFA, παρά το σκάνδαλο διαφθοράς που ξέσπασε στο εσωτερικό της οργάνωσης, χαιρετίζοντας την εκλογή ενός «ειδικού». «Ως ποδοσφαιριστής θα ήθελα να δω το ποδόσφαιρο να ενώνει τους ανθρώπους και να σταματά τους πολέμους. Αυτή είναι η θέση μου. Αυτό που συμβαίνει με τη διαφθορά δεν είναι δικό μου πρόβλημα», δήλωσε χθες ο Πελέ.

Δεύτερο ημίχρονο
Το πρώτο ημίχρονο του αγώνα ανάμεσα στο αμερικανικό σύστημα δικαιοσύνης και τη FIFA έληξε ισόπαλο. Οι Αμερικανοί πέτυχαν ένα γρήγορο γκολ, με την αιφνίδια σύλληψη πολλών παικτών της FIFA, αλλά η παγκόσμια ποδοσφαιρική ομοσπονδία ισοφάρισε, με την επανεκλογή του προέδρου της. Στο δεύτερο ημίχρονο όμως, που βρίσκεται σε εξέλιξη, οι Αμερικανοί ήταν εκείνοι που έδειξαν ότι διαθέτουν μεγαλύτερα αποθέματα, αφού κατάφεραν να προηγηθούν ξανά, με τον εξαναγκασμό του μόλις επανεκλεγέντος προέδρου των αντιπάλων τους σε παραίτηση.

Το αποτέλεσμα αυτού του αγώνα, γράφει ο Γκίντεον Ράχμαν στους «Financial Times», ενδιαφέρει όλο τον κόσμο, όχι μόνο τους φιλάθλους. Ο πρόεδρος Πούτιν κατήγγειλε τις συλλήψεις και τις χαρακτήρισε άλλο ένα σύμπτωμα της κατάχρησης της αμερικανικής εξουσίας. Η αντίδρασή του δείχνει ότι η μάχη για τη FIFA αποτυπώνει ένα από τα κεντρικά ζητήματα της διεθνούς πολιτικής: είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες αρκετά ισχυρές, ώστε να ελέγχουν τους διεθνείς οργανισμούς; Ή ο έλεγχος αυτός φθίνει διαρκώς;

Η FIFA είναι, βέβαια, ένας οργανισμός με συγκεκριμένο κοινό και αντικείμενο. Το ίδιο ερώτημα όμως αφορά και οργανισμούς όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, τα Ηνωμένα Εθνη ή το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών. Είναι όμως και ένα ερώτημα που τίθεται όλο και περισσότερο αναφορικά με το δίκτυο Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, που καθορίζει το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα: από τη Swift, την οργάνωση που χειρίζεται τις διεθνείς τραπεζικές συναλλαγές, μέχρι την Icann, που ελέγχει το Διαδίκτυο.

Μέχρι την περασμένη εβδομάδα, σημειώνει ο αρθρογράφος των «Financial Times», η FIFA αποτελούσε το πρότυπο του διεθνούς οργανισμού που διέφευγε από τον έλεγχο της Δύσης. Οι προσπάθειες χωρών όπως η Αγγλία, η Ισπανία, η Ολλανδία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Αυστραλία να αναλάβουν την οργάνωση των Παγκοσμίων Κυπέλλων του 2018 και του 2022 απέτυχαν, με τη Ρωσία και το Κατάρ να επικρατούν. Ο δυτικός Τύπος γέμισε με κατηγορίες εναντίον της FIFA για διαφθορά. Αλλά ο Μπλάτερ και το επιτελείο του τις αντιπαρέρχονταν.

Χρηματοπιστωτικό σύστημα
Οι δραματικές συλλήψεις στη Ζυρίχη, και η παραίτηση Μπλάτερ που ακολούθησε, άλλαξαν αυτήν την εικόνα της δυτικής αδυναμίας. Κι αυτό είναι κάτι που μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να κάνουν. Τι ήταν αυτό που τους επέτρεψε να δράσουν με αυτόν τον τρόπο; Και τι σημαίνει αυτό για την αμερικανική ισχύ; Ένας σημαντικός παράγων είναι ο κεντρικός χαρακτήρας του αμερικανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος στην παγκόσμια οικονομία. Ο λόγος που το FBI ανέλαβε δράση είναι ότι ύποπτες συναλλαγές έγιναν μέσω τραπεζών που έχουν έδρα σε αμερικανικό έδαφος.

Σε άλλες περιπτώσεις, δεν είναι μόνο η άμεση χρήση του αμερικανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος που πιάνει ξένους στα αμερικανικά δίχτυα. Το καθεστώς των αμερικανικών κυρώσεων αναγκάζει τους ξένους να υπακούουν στην αμερικανική νομοθεσία, ακόμη κι όταν βρίσκονται εκτός αμερικανικού εδάφους, καθώς φοβούνται ότι σε αντίθετη περίπτωση θα υποβληθούν κι εκείνοι στο καθεστώς αυτό. Η Swift, για παράδειγμα, έχει έδρα το Βέλγιο. Αν όμως οι διευθυντές της αρνούνταν να υπακούσουν στον αμερικανικό νόμο που επιβάλλει κυρώσεις στο Ιράν, κινδύνευαν να τους απαγορευτεί η είσοδος στην Αμερική. Κι έτσι υπάκουσαν.

Μόνο οι Αμερικανοί
ΑΥΤΟ είναι ένα είδος εξουσίας που καμιά άλλη χώρα δεν μπορεί να επιβάλει. Η Κίνα, για παράδειγμα, είναι μια τεράστια αγορά και θα ήθελε να χρησιμοποιεί την εξουσία της για να απειλεί χώρες που κάνουν πράγματα με τα οποία διαφωνεί, όπως να συναντούν τον Δαλάι Λάμα ή να αναγνωρίζουν την Ταϊβάν. Όμως το νόμισμά της δεν είναι ένα παγκόσμιο νόμισμα όπως το δολάριο και η πρόσβαση στο κινεζικό χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν είναι ακόμη αποφασιστικής σημασίας για τις επιχειρήσεις. Ούτε η απειλή της απαγόρευσης εισόδου στην Κίνα έχει την ίδια βαρύτητα με την απαγόρευση εισόδου στην Αμερική.

Το ουσιαστικότερο μάθημα από την υπόθεση της FIFA, καταλήγει ο Ράχμαν, είναι ότι η αμερικανική ισχύς δεν στηρίζεται μόνο στο μέγεθος της αγοράς της ή στη δύναμη του στρατού της. Το δικαστικό της σύστημα διαθέτει και μια ηθική εξουσία που απορρέει από τις ρίζες του σε μιαν ανοικτή και δημοκρατική κοινωνία. Δεν μπορεί να πει κανείς το ίδιο και για τα αντίστοιχα συστήματα της Ρωσίας ή της Κίνας.
Πηγές: ΑΠΕ, Financial Times