Η ανάδειξη του Ντούντα στην Προεδρία συνιστά προειδοποίηση προς την κυβέρνηση της Πολωνίας
Ο δικομματισμός παύει να καθορίζει την πολιτική ζωή της Ισπανίας, καθώς «εισβάλλουν» στην πολιτική σκηνή τα κόμματα Podemos και Ciudadanos, όπως κατέδειξαν οι περιφερειακές εκλογές

Οι περιφερειακές εκλογές, που διεξήχθησαν προχθές στην Ισπανία, επιβεβαιώνουν την έναρξη μιας νέας πολιτικής εποχής στη χώρα, που χαρακτηρίζεται από την απώλεια ηγεμονίας του Λαϊκού Κόμματος. Το τελευταίο χάνει τη μεγαλύτερη θεσμική εξουσία που απέκτησε ποτέ ένα κόμμα στη δημοκρατία. Είναι αλήθεια ότι κέρδισε τις περισσότερες ψήφους, με μικρή διαφορά από το Σοσιαλιστικό Κόμμα. Η παραμονή του όμως στην κεφαλή των πόλεων που ήλεγχε και των περισσοτέρων αυτόνομων κοινοτήτων δεν εξαρτάται πλέον από αυτό, αλλά από την ικανότητα των δυνάμεων της Αριστεράς να συγκροτήσουν συμμαχίες. Οι σοσιαλιστές, από την πλευρά τους, μπορούν να είναι ικανοποιημένοι από τα ποσοστά τους, έστω και αν είναι υποχρεωμένοι να συνεχίσουν τον δρόμο της ανανέωσης. Σε κάθε περίπτωση, όμως, παραμένουν μια σοβαρή εναλλακτική λύση έναντι της κεντροδεξιάς στις βουλευτικές εκλογές του Νοεμβρίου.

Η μεταξύ τους σχέση
Από την άποψη αυτή, επισημαίνει σε κύριο άρθρο της η El Pais, ο δικομματισμός παύει να καθορίζει την πολιτική ζωή της Ισπανίας, καθώς τα κόμματα Podemos και Ciudadanos κερδίζουν μεγαλύτερη δύναμη από αυτήν που είχαν μέχρι σήμερα η Ενωμένη Αριστερά και το κόμμα «Ένωση, Πρόοδος και Δημοκρατία», τα δύο κόμματα τα οποία διαδέχονται. Μεγάλο ενδιαφέρον θα έχει τις επόμενες εβδομάδες η σχέση που θα διαμορφωθεί ανάμεσα στο Σοσιαλιστικό Κόμμα και το Podemos. Τα δύο αυτά κόμματα δεν θα ήθελαν να εμφανιστούν ως υπερβολικά ενωμένα ούτε όμως μπορούν να αφήσουν τις διαφορές τους να κυριαρχήσουν, όπως συνέβη στην Ανδαλουσία.

Οι νέες επιλογές που έχει μπροστά της η Αριστερά ανοίγουν μια νέα προοπτική για τις δύο πιο εμβληματικές πόλεις, τη Μαδρίτη και τη Βαρκελώνη, όπου μοιάζει να τερματίζεται η κυριαρχία του Λαϊκού Κόμματος και των Καταλανών εθνικιστών αντιστοίχως. Αποφασιστικό ρόλο παίζει εδώ η προσωπικότητα των δύο γυναικών που ήταν επικεφαλής των αριστερών συνδυασμών, της Μανουέλα Καρμένα και της Άντα Κολάου. Αλλά και στη Βαλένθια, οι επιδόσεις των κομμάτων Compromis, Ciudadanos και Podemos τούς επιτρέπουν να εκδιώξουν το Λαϊκό Κόμμα από την εξουσία ύστερα από μια κυριαρχία δεκαετιών.

Περίοδος προσαρμογής
Σε γενικές γραμμές, αρχίζει στην Ισπανία μια περίοδος όπου θα υπάρχουν περισσότερες λύσεις και θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη περισσότεροι παράγοντες. Πρόκειται στην πραγματικότητα για τη συνέχεια ενός πολιτικού σεισμού που ξεκίνησε με τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2014. Όπως επισημαίνει στην El Pais η Σάντρα Λεόν, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Γιορκ και συνεργάτις του Fundacion Alternativas, το πολιτικό σύστημα της χώρας κλονίζεται εδώ και μια τετραετία από μια κρίση αντιπροσώπευσης που εκδηλώνεται τόσο στους δρόμους όσο και μέσα από ποικίλες πρωτοβουλίες κοινωνικών κινητοποιήσεων. Όλα τα κόμματα, και ιδιαίτερα τα νέα, θα πρέπει να προσαρμοστούν τους επόμενους μήνες στον νέο πολιτικό χάρτη της χώρας. Αν οι προσδοκίες των πολιτών περιοριστούν σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο, υπάρχει κίνδυνος οι ελπίδες τού σήμερα να εξουδετερωθούν από την απογοήτευση τού αύριο.

Ένα σύστημα που στηρίζεται σε συμμαχίες προϋποθέτει την κατανόηση από την πλευρά των πολιτών ότι τα κόμματα που ψήφισαν θα προβούν σε παραχωρήσεις στο όνομα της συναίνεσης. Εδώ υπάρχει ένα παράδοξο. Οι αλλαγές που σημειώνονται στο σύστημα των κομμάτων οφείλονται στην αίσθηση ενός μέρους του εκλογικού σώματος ότι τα παραδοσιακά πολιτικά κόμματα πρόδωσαν την ιδεολογία τους και κυβέρνησαν αγνοώντας τις επιθυμίες των πολιτών. Η διεύρυνση της πολιτικής προσφοράς, όμως, που έρχεται ως αποτέλεσμα αυτής της δυσαρέσκειας, αυξάνει την πιθανότητα τα κόμματα να υποχρεωθούν να παραιτηθούν από ορισμένες δεσμεύσεις τους, ώστε να μπορέσουν να λάβουν μέρος στη διακυβέρνηση.

Νίκη ενόψει βουλευτικών
Την ίδια στιγμή, η νίκη στις προεδρικές εκλογές που διεξήχθησαν επίσης την Κυριακή στην Πολωνία του συντηρητικού Αντρέι Ντούντα (αντιπολίτευση) συνιστά αυστηρή προειδοποίηση για τους κυβερνώντες φιλελεύθερους κεντρώους ενόψει των βουλευτικών εκλογών του φθινοπώρου. Σύμφωνα με την εφημερίδα Polska The Times, «οι ψηφοφόροι είπαν "ως εδώ" στην Πλατφόρμα Πολιτών (ΡΟ)», το κόμμα που κυβερνά τη χώρα εδώ και σχεδόν οκτώ χρόνια και υποστήριξε τον απερχόμενο κεντροδεξιό Πρόεδρο Μπρόνισλαβ Κομορόφσκι, τον ηττημένο των εκλογών αντίπαλο του Ντούντα. Η νίκη του Αντρέι Ντούντα, ενός 43χρονου μέχρι πρότινος άσημου νομικού, ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για την επιστροφή στην εξουσία του μέντορά του Γιαροσλάβ Κατσίνσκι, αρχηγού του συντηρητικού και λαϊκιστικού κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), πρώην Πρωθυπουργού το 2006-2007.

Θέλουν αλλαγές
«Οι Πολωνοί θέλουν αλλαγές. Έδειξαν κίτρινη κάρτα στην Πλατφόρμα Πολιτών και μπορεί να της δείξουν κόκκινη κάρτα στις βουλευτικές εκλογές», γράφει η Polska The Times που παρομοιάζει το κόμμα αυτό με «τις παχιές γάτες που στρογγυλοκάθονται στον καναπέ». «Οι πολιτικοί της ΡΟ είναι συνηθισμένοι να κυβερνούν. Η εξουσία γι' αυτούς δεν είναι καθήκον αλλά προνόμιο. Μόλις πήραν ένα μάθημα», σχολιάζει από την πλευρά της η συντηρητική εφημερίδα Rzeczpospolita, που διερωτάται για το περιθώριο ανεξαρτησίας του εκλεγμένου Προέδρου σε σχέση με το κόμμα του, το PiS.

Για την κεντρο-αριστερή Gazeta Wyborcza, στις βουλευτικές εκλογές του φθινοπώρου η ΡΟ «θα αντιμετωπίσει εκ νέου ένα PiS ισχυρό ήδη από την πρώτη αυτή νίκη, ενώ οι νέοι ψηφοφόροι των μεγάλων πόλεων έχουν προφανώς εγκαταλείψει την ΡΟ». Και η εφημερίδα υπενθυμίζει ότι το 2005, η εκλογή στην προεδρία του Λεχ Κατσίνσκι, δίδυμου αδελφού του Γιαροσλάβ -ο οποίος σκοτώθηκε σε αεροπορικό δυστύχημα στο Σμολένσκ της Ρωσίας το 2010- είχε ανοίξει τον δρόμο για την ανάληψη της εξουσίας από το ευρωσκεπτιστικό και ξενοφοβικό κόμμα του.

Παραδοχή Μογκερίνι
Τα αποτελέσματα των εκλογών στην Ισπανία και την Πολωνία δείχνουν πως η Ευρώπη οφείλει να αλλάξει, δήλωσε χθες στη Ρώμη η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Φεντερίκα Μογκερίνι. «Αυτό που μας λένε τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών στην Πολωνία και των δημοτικών στην Ισπανία, αν και με εντελώς διαφορετικό τρόπο (...), είναι πως είναι ανάγκη να αλλάξουμε το ευρωπαϊκό όνειρό μας, αν θέλουμε να το σώσουμε», δήλωσε η Μογκερίνι, η οποία είναι επίσης αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. «Ο άνεμος στην Ελλάδα, ο άνεμος στην Ισπανία, ο άνεμος στην Πολωνία, δεν πνέουν προς την ίδια κατεύθυνση, αλλά όλοι αυτοί οι άνεμοι μάς λένε πως η Ευρώπη οφείλει να αλλάξει», δήλωσε, από πλευράς του, ο αρχηγός της ιταλικής κυβέρνησης Ματέο Ρέντσι σε συνέντευξή του στο τοπικό τηλεοπτικό κανάλι Rtv38 της Τοσκάνης.
Πηγές: El Pais, ΑΠΕ