Η ανάπτυξη της τεχνολογίας των τηλεσκοπίων γνωρίζει σήμερα μια δεύτερη άνθιση
Το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα ψηφιακής εξερεύνησης του σύμπαντος είναι η Sloan, το πιο φιλόδοξο σχέδιο χαρτογράφησης του νυκτερινού ουρανού που επιχειρήθηκε ποτέ

Η καινοτομία των σύγχρονων ηλεκτρονικών υπολογιστών επέφερε αξιοθαύμαστα αποτελέσματα σε όλους τους επιστημονικούς κλάδους. Η αναζήτηση και η χαρτογράφηση συμπαντικών δεδομένων είναι από τους κυριότερους στόχους των αστροφυσικών. Ο Michio Kaku, καθηγητής θεωρητικής φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, στο περίφημο έργο του «Παράλληλος κόσμος», επισημαίνει ότι «αν και πολλές από τις προόδους του εικοστού πρώτου αιώνα θα πραγματοποιηθούν στον τομέα των δορυφορικών οργάνων, αυτό δεν σημαίνει ότι οι έρευνες για τα επίγεια τηλεσκόπια -καθώς και τα ραδιοτηλεσκόπια- έμειναν πίσω. Με την ψηφιακή επανάσταση, ο τρόπος χρήσης αυτών των τηλεσκοπίων άλλαξε, ανοίγοντας τον δρόμο για τη στατιστική ανάλυση εκατοντάδων χιλιάδων γαλαξιών. Έτσι, η ανάπτυξη της τεχνολογίας των τηλεσκοπίων γνωρίζει σήμερα μια δεύτερη άνθιση με σημαντικά αποτελέσματα».

Η ενοποίηση των επίγειων τηλεσκοπίων ήταν ασφαλώς μια εξαίρετη ιδέα με αρκετά καλές αποδόσεις. Με τη βοήθεια των λέιζερ εξουδετερώθηκε η ατμοσφαιρική παραμόρφωση του αστρικού φωτός, ώστε οι ερευνητές να έχουν καλύτερες και καθαρότερες φωτογραφίες του έναστρου ουρανού.

Η ψηφιακή εξερεύνηση
Η ουράνια χαρτογράφηση Sloan για τα άστρα και τους γαλαξίες, είναι η καλύτερη όλων των εποχών. «Η αποτελεσματικότητα των αστρονομικών οργάνων έχει αυξηθεί πάρα πολύ και νέες έρευνες επιβεβαίωσαν τον νόμο του Habble» ομολογεί ο Igor Navikon στο βιβλίο του «οι μαύρες τρύπες και το σύμπαν». Αξιοσημείωτη και βαθύτερη ανάλυση για το σημαντικό επίτευγμα της χαρτογράφησης sloan γίνεται από τον Michio Kaku: «Το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα ψηφιακής εξερεύνησης του σύμπαντος είναι η ουράνια χαρτογράφηση Sloan, το πιο φιλόδοξο σχέδιο χαρτογράφησης του νυκτερινού ουρανού που επιχειρήθηκε ποτέ (…).

Ο χάρτης αυτός θα απεικονίζει με εκπληκτική λεπτομέρεια το ένα τέταρτο του ουρανού και θα προσδιορίζει τη θέση και τη λαμπρότητα εκατόν εκατομμυρίων ουράνιων σωμάτων. Επίσης, θα προσδιορίσει πόσο απέχουν από τη Γη ένα εκατομμύριο γαλαξίες και περίπου 100.000 Κβάζαρ. Το σύνολο των πληροφοριών που θα προκύψουν από αυτήν τη χαρτογράφηση θα καταλαμβάνει γύρω στα 15 terabyte, όγκος πληροφοριών συγκρίσιμος με αυτόν που παρέχει η βιβλιοθήκη του Κογκρέσου».

Καλύτερος χαρτογράφος
Ο Γουίλιαμ Χέρσελ υπήρξε ο καλύτερος χαρτογράφος του ουρανού. Σύμφωνα με τον Κρις Ίμπι, «το πραγματικό πάθος του Χέρσελ ήταν η αστρονομία (…). Ο Χέρσελ απέκτησε φήμη με την ανακάλυψη το 1781 του Ουρανού, του πρώτου νέου πλανήτη που ανακαλύφθηκε από τότε που οι άνθρωποι παρατηρούσαν τον νυκτερινό ουρανό. Χρησιμοποίησε τη φήμη του αλλά και τον μισθό που του πρόσφερε ο βασιλιάς Γεώργιος Γ΄ για να κατασκευάσει μια σειρά από όλο και μεγαλύτερα τηλεσκόπια. Το καθένα ήταν έργο τέχνης, με εξαιρετική διακόσμηση και μπρούντζινα εξαρτήματα (…). Το μεγαλύτερο τηλεσκόπιο του Χέρσελ ήταν σαράντα φορές μεγαλύτερο από το ανακλαστικό τηλεσκόπιο του Νεύτωνα και δεν ξεπεράστηκε σε μέγεθος επί 60 χρόνια». (Από το βιβλίο «Το ζωντανό Σύμπαν»).

Η σύγχρονη Αστρονομία
Το μέλλον των επίγειων τηλεσκοπίων είναι απροσδιόριστο. Κάποια μέρα ίσως μπορέσουμε να δούμε αόρατα δεδομένα που σήμερα απλώς ανάγονται στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Η σύγχρονη αστρονομία και η αστροφυσική με τη βοήθεια της τεχνολογίας, όπως για παράδειγμα το τηλεσκόπιο του Habble, έκαναν μεγάλα άλματα προόδου. Πέρα από τη γεωγραφική καταμέτρηση χιλιάδων άστρων, νεφελωμάτων και γαλαξιών, τα τελευταία χρόνια άρχισε η μαζική ανακάλυψη εξωπλανητών, όπως ο HD 70642, με διπλάσιο μέγεθος του Δία. Φυσικά οι περισσότεροι πλανήτες έξω από το ηλιακό σύστημα δεν μοιάζουν με τη Γη.

Ανήκουν σε μακρινούς κόσμους με άγνωστες περιβαλλοντικές συνθήκες. Ίσως στο μακρινό μέλλον να μπορέσουμε να δούμε καθαρότερα και ευκρινέστερα τους μακρινούς πλανήτες με τα δικά της κοσμικά μυστικά. Πρόσφατα ανακαλύφθηκε ένας πλανήτης με ατμόσφαιρα και ωκεανούς, παρόμοια με τη Γη, αλλά απέχει από εμάς 400 έτη φωτός. Αυτές οι αποστάσεις γίνονται απαγορευτικές για επιπλέον εξερεύνηση. Το σίγουρο όμως είναι ότι υπάρχουν άπειροι κόσμοι μέσα στις γαλαξιακές ομάδες, που είναι προς το παρόν απλησίαστοι στη δική μας εμπειρική γνώση.