Ο Ομπάμα εξήγησε στους Άραβες συμμάχους του τα συμφέροντά τους

Τους απογοήτευσε διευκρινίζοντας πως όταν μιλάει για απειλή εννοεί μόνο την εξωτερική, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ θα εξετάσουν τις ενέργειές τους. Σε περίπτωση εξέγερσης από τους πληθυσμούς τους, θα κάνει ακόμη λιγότερα

ΟΙ ΑΡΑΒΕΣ θέλουν μια επίσημη εγγύηση ασφαλείας εναντίον είτε της ιρανικής είτε άλλης απειλής

Όταν οι σύμμαχοι ζητούν το αδύνατο από τον Μπαράκ Ομπάμα, εκείνος σπανίως αρκείται στο να πει όχι. Κάτι βαθιά μέσα του τον κάνει να εξηγήσει -πολλές φορές και δημοσίως- γιατί οι εταίροι του δεν καταλαβαίνουν τα συμφέροντά τους. Προχθές, έξι μοναρχίες του Κόλπου -το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ, το Ομάν, το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία και τα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα- έλαβαν με τη σειρά τους αυτό το μάθημα. Ο Αμερικανός Πρόεδρος εκφώνησε τη διάλεξή του σε συνέντευξη Τύπου που δόθηκε μετά το τέλος της συνόδου στο Καμπ Ντέιβιντ.

Το κατεστημένο της εξωτερικής πολιτικής στην Ουάσιγκτον είχε προβλέψει ότι η σύνοδος θα αποτύγχανε και ότι το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου θα εισέπραττε απλώς μερικές αόριστες υποσχέσεις για την ασφάλειά του. Αυτό δεν θα ήταν αρκετό -έλεγαν- γιατί αυτό που πραγματικά θέλουν οι σουνίτες Άραβες ηγέτες του ΣΣΚ είναι να ακούσουν από την Αμερική ότι, είτε με πυρηνικά όπλα είτε χωρίς, το σιιτικό Ιράν είναι μια επεκτατική δύναμη που πρέπει να συγκρατηθεί, ακόμη και με τη βία. Θέλουν, επίσης, μια επίσημη εγγύηση ασφαλείας εναντίον είτε της ιρανικής είτε άλλης απειλής.

Χαλαρή δέσμευση

Ακόμη και το πρωί της συνόδου, ένας Άραβας ηγέτης έλεγε στους New York Times ότι, αν επιτραπεί στο Ιράν να διατηρήσει τις πυρηνικές του δυνατότητες, περιλαμβανομένων 5.000 φυγοκέντρων για την παραγωγή εμπλουτισμένου ουρανίου, τότε θα αναγκαστούν και τα αραβικά κράτη του Κόλπου να οικοδομήσουν τα δικά τους πυρηνικά προγράμματα.

Οι προσδοκίες, λοιπόν, ήταν χαμηλές. Αλλά ο Ομπάμα βγήκε από τη σύνοδο με μια δική του αίσθηση για τα συμφέροντα της περιοχής. Πρώτον, η δέσμευσή του για την υπεράσπιση των συμμάχων του ήταν μάλλον χαλαρή: είπε ότι αν απειληθεί η ασφάλειά τους, η Αμερική θα εξετάσει επειγόντως τις ενέργειες που πρέπει να κάνει. Απογοήτευσε, όμως, ακόμη περισσότερο τους Άραβες ηγέτες σπεύδοντας να προσθέσει πως, όταν μιλάει για απειλή, εννοεί μόνο την εξωτερική απειλή: σε περίπτωση εξέγερσης από τους πληθυσμούς τους, εκείνος θα κάνει ακόμη λιγότερα.

Διογκωμένος ο κίνδυνος

Ο Αμερικανός Πρόεδρος είπε ότι έδωσε διαβεβαιώσεις στους προσκεκλημένους του για τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις με το Ιράν. Αναγνώρισε ότι καταλαβαίνει τη βασική τους ανησυχία: ότι αν αρθούν οι κυρώσεις, το Ιράν μπορεί να προχωρήσει σε αποσταθεροποιητικές δραστηριότητες. Έσπευσε όμως να προσθέσει ότι ο κίνδυνος αυτός είναι διογκωμένος. Σε περίπτωση που αρθούν οι κυρώσεις, τόνισε, το Ιράν θα χρησιμοποιήσει τους πόρους για την ανοικοδόμηση της οικονομίας του. Άλλωστε το Ιράν δεν χρειαζόταν ποτέ πολλά χρήματα για να αποσταθεροποιήσει την περιοχή. Ύστερα ήρθε το πιο ουσιαστικό κομμάτι της διάλεξής του. Αφού εξήγησε πώς η Αμερική και οι σύμμαχοί της θα περιορίσουν τις απειλές από το Ιράν, ξεκαθάρισε ότι ο σκοπός μιας συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας δεν είναι ούτε η διαιώνιση της σύγκρουσης με το Ιράν ούτε η περιθωριοποίησή του.

Ο Ομπάμα μπορεί να έχει δίκιο όταν θεωρεί ότι οι περισσότεροι Αμερικανοί δεν θέλουν άλλη μια σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Δεν είναι καθόλου βέβαιο, αντίθετα, ότι οι Άραβες σύμμαχοί του θα ήθελαν να πάψει το Ιράν να αποτελεί τον παρία. Έτσι κι αλλιώς, όμως, δεν ήταν εκεί όταν ο πρόεδρος εκφώνησε την ομιλία του. Όταν δόθηκε η συνέντευξη Τύπου, είχαν όλοι αναχωρήσει από το Καμπ Ντέιβιντ.

Πηγή: The Economist