Οι δημοσκόποι έπεσαν εντελώς έξω στις προβλέψεις τους, ενόψει των βρετανικών εκλογών
Εδώ και μήνες, τα ινστιτούτα προέβλεπαν ένα αμφίρροπο αποτέλεσμα χωρίς αληθινό νικητή, με τους Τόρις και τους Εργατικούς να έρχονται στήθος με στήθος, ενώ η νίκη των Συντηρητικών ήταν εξαιρετικά άνετη και οι Εργατικοί μετρούν τις πληγές τους

Το αποτέλεσμα των βρετανικών βουλευτικών εκλογών, τις οποίες κέρδισαν οι Συντηρητικοί, ήταν ένα θεαματικό χαστούκι για το Εργατικό Κόμμα, αλλά και για τα ινστιτούτα δημοσκοπήσεων τα οποία είχαν όλα προβλέψει ένα πολύ διαφορετικό αποτέλεσμα. «Οι ερευνητές της κοινής γνώμης θα πρέπει να ερευνηθούν μεταξύ τους για να δουν τι πήγε στραβά», δήλωσε ο συντηρητικός δήμαρχος του Λονδίνου Μπόρις Τζόνσον. Εδώ και μήνες, τα ινστιτούτα προέβλεπαν ένα αμφίρροπο αποτέλεσμα χωρίς αληθινό νικητή, με τους Τόρις και τους Εργατικούς να έρχονται στήθος με στήθος. Ακόμη και την παραμονή της ψηφοφορίας, τα ινστιτούτα YouGov, ICM και Survation έκαναν λόγο για ισόπαλο αποτέλεσμα. Άλλες τρεις δημοσκοπήσεις που δημοσιεύθηκαν από τα ινστιτούτα TNS, Opinium και Comres έδιναν στους Συντηρητικούς προβάδισμα μιας μονάδας, ενώ το Panelbase έδινε δύο μονάδες προβάδισμα στους Εργατικούς. Οι τίτλοι όλων των εφημερίδων περιέγραφαν την ψηφοφορία ως την πιο αμφίρροπη εδώ και τέσσερεις δεκαετίες.

Σοκ από τα exit polls
Όταν δημοσιοποιήθηκαν οι πρώτες δημοσκοπήσεις στην έξοδο των εκλογικών τμημάτων, το σοκ ήταν μεγάλο. Εβδομήντα επτά έδρες προβάδισμα στους Συντηρητικούς: Κανείς δεν ήθελε να το πιστέψει, τόσο μεταξύ των ηττημένων, που γαντζώνονταν από τις ελπίδες της προηγουμένης, όσο και μεταξύ των νικητών, οι οποίοι συνιστούσαν σύνεση. «Αν οι εκτιμήσεις αυτές είναι ακριβείς, είμαι έτοιμος να φάω το καπέλο μου δημόσια», δήλωσε ο Πάντι Άσνταουν, ο πρώην επικεφαλής των Φιλελεύθερων Δημοκρατών. Όμως καθώς η βραδιά κυλούσε, οι προβλέψεις επιβεβαιώνονταν: οι Συντηρητικοί κέρδισαν με μεγάλη διαφορά και οι δημοσκόποι απλώς έχασαν. «Είμαι μπερδεμένος», είπε ο Πίτερ Κέλνερ, ο πρόεδρος του YouGov που, για λογαριασμό της ταμπλόιντ «The Sun», είχε ερωτήσει την Πέμπτη 6.000 ψηφοφόρους για να αποφανθεί και πάλι ότι οι Τόρις και οι Εργατικοί έρχονταν ισόπαλοι με 34%. «Η νύχτα δεν ήταν καλή για τους δημοσκόπους. Απαιτείται νεκροψία», έγραψε στο Twitter ο λόρδος Μάικλ Άσκροφτ, ένας εκατομμυριούχος που ειδικεύεται στις τοπικές δημοσκοπήσεις.

Επανεξετάζουν μεθόδους
Για τα ινστιτούτα δημοσκοπήσεων, ήταν το πιο μεγάλο χαστούκι μετά το απίστευτο φιάσκο του 1992, όταν είχαν δώσει νικητή τον Εργατικό Νιλ Κίνοκ ενώ κέρδισε ο Συντηρητικός Τζον Μέιτζορ. Το 2010 είχαν αποκαταστήσει την αξιοπιστία τους, προβλέποντας με αξιοσημείωτη ακρίβεια μια κυβέρνηση συνασπισμού Συντηρητικών-Φιλελεύθερων Δημοκρατών. Και τώρα ξεκινούν και πάλι από την αφετηρία, εν μέσω κοροϊδιών και επικρίσεων.

Το ινστιτούτο Populus δήλωσε γρήγορα το mea culpa: «Το αποτέλεσμα των εκλογών θέτει εν αμφιβόλω όλα τα ινστιτούτα δημοσκοπήσεων. Θα επανεξετάσουμε τις μεθόδους μας και θα ζητήσουμε από το 'British Polling Council' να διεξαγάγει έρευνα», δήλωσε ένας υπεύθυνος του ινστιτούτου. Το συμβούλιο αυτό, το οποίο εξετάζει θέματα που αφορούν τις δημοσκοπήσεις, απάντησε αρχίζοντας ανεξάρτητη έρευνα. «Οι τελευταίες έρευνες της κοινής γνώμης πριν από την ψηφοφορία σαφώς δεν ήταν τόσο ακριβείς όσο θα θέλαμε», υπογράμμισε ο θεσμός. «Μήπως το συντηρητικό εκλογικό σώμα αφυπνίσθηκε αργά; Μήπως ήταν πρόβλημα μεθοδολογίας; Θα χρειαστεί λίγος χρόνος για να αναλυθεί» η αποτυχία των δημοσκόπων, υπογράμμισε ο Τόνι Τράβερς, πολιτειολόγος στο London School of Economics.

Γενικό φιάσκο
Ένα ενδεχόμενο είναι να υπήρξε μια κινητοποίηση την τελευταία στιγμή των συντηρητικών ψηφοφόρων, οι οποίοι είναι παραδοσιακά πιο απρόθυμοι να αποκαλύψουν τις προτιμήσεις τους. Στο παρελθόν, οι δημοσκόποι είχαν συχνά την τάση να υπερεκτιμούν τη δύναμη των Εργατικών. Οι δημοσκόποι απέτυχαν κυρίως να μεταφράσουν τα ποσοστά της πρόθεσης ψήφου στον σωστό αριθμό εδρών, γνωρίζοντας ότι οι βουλευτικές εκλογές είναι κατ' αρχάς το σύνολο των αποτελεσμάτων ατομικών μαχών σε 650 περιφέρειες.

«Η κατανομή των εδρών αναμφίβολα δεν ήταν η καλύτερη στιγμή μας, όμως αλλού κάναμε καλή δουλειά», δήλωσε η Μισέλ Χάρισον του ινστιτούτου TNS, η οποία έκανε λόγο για έναν «μικτό» απολογισμό για τα ινστιτούτα δημοσκοπήσεων. «Προβλέψαμε τις μεγάλες τάσεις της βραδιάς: τους Σκοτσέζους εθνικιστές που καταβρόχθισαν ωμό το Εργατικό Κόμμα στη Σκοτία, την επίδραση που είχαν στους Φιλελεύθερους Δημοκράτες τα πέντε χρόνια που συμμετείχαν στην κυβέρνηση συνασπισμού», πρόσθεσε μιλώντας στο Skynews. Όμως αυτό έμοιαζε σήμερα μικρή παρηγοριά μπροστά στο αίσθημα για ένα γενικό φιάσκο.

BBC: Το κολοσσιαίο επίτευγμα του Ντέιβιντ Κάμερον
«ΟΙ εκλογές αυτές ενδέχεται να έχουν τις πιο σημαντικές συνέπειες από οποιεσδήποτε άλλες στην πρόσφατη Ιστορία. Καλούμαστε να πάρουμε μιαν απόφαση για το μέλλον μας στην Ευρώπη, με τη διεξαγωγή σχετικού δημοψηφίσματος σε δύο χρόνια να θεωρείται σχεδόν δεδομένη, ενώ θα τεθούν σοβαρά ερωτήματα αναφορικά και με το μέλλον της 'Ένωσης' του Βασιλείου μετά τον εκλογικό θρίαμβο των Σκοτσέζων Εθνικιστών (SNP), που μετέτρεψε τη Σκοτία σε μονοκομματική χώρα», αναφέρει σε άρθρο του ο Νόρμαν Σμιθ, πολιτικός συντάκτης του BBC, κάνοντας λόγο ταυτόχρονα για κολοσσιαίο επίτευγμα του Ντέιβιντ Κάμερον, μετά τον θρίαμβο των Συντηρητικών, καθώς «η τελευταία και μοναδική φορά που ένα κυβερνών κόμμα κατάφερε να αυξήσει τα ποσοστά του ήταν κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980, όταν η Μάργκαρετ Θάτσερ βρισκόταν στο απόγειο της δύναμής της».

Το αποτέλεσμα της εκλογικής αναμέτρησης αποτελεί μια σημαντική προσωπική νίκη για τον Κάμερον, αναφέρεται στο δημοσίευμα, ο οποίος κατάφερε να αποστομώσει όλους όσοι στο εσωτερικό του κόμματός του εμφανίζονταν επιφυλακτικοί όσον αφορά την ικανότητά του να κερδίζει τις όποιες αναμετρήσεις. «Την ώρα, ωστόσο, που το εκλογικό αποτέλεσμα αποτελεί ήττα για όσους από τους Τόρις εξέλαβαν τις εκλογές ως μια ευκαιρία για να απαλλαγούν από τον Κάμερον, αυτός καλείται να κυβερνήσει με σχετικά μικρή πλειοψηφία (σσ: εξασφάλισε 331 έδρες, πέντε περισσότερες από το όριο της αυτοδυναμίας) στη Βουλή των Κοινοτήτων», επισημαίνει ο Βρετανός δημοσιογράφος.

Ψάχνουν πολιτικό στόχο
Για τους Εργατικούς, από την άλλη πλευρά, «οι εκλογές αυτές δύσκολα θα μπορούσαν να είναι πιο καταστροφικές, καθώς συνετρίβησαν στη Σκοτία, αγνοήθηκαν στην κεντρική Αγγλία και έχασαν μερικές από τις πιο εμβληματικές προσωπικότητές τους, συμπεριλαμβανομένων του σκιώδους υπουργού Οικονομικών Εντ Μπολς και του σκιώδους υπουργού Εξωτερικών Ντάγκλας Αλεξάντερ. Η παραδοσιακά κεντροαριστερή ατζέντα του Εντ Μίλιμπαντ φαίνεται πως απορρίφθηκε κατηγορηματικά», σημειώνει χαρακτηριστικά ο συντάκτης του δημοσιεύματος, διερωτώμενος στη συνέχεια «πώς, άραγε, μπορούν οι Εργατικοί να ανακαλύψουν εκ νέου τον πολιτικό τους στόχο και να χτίσουν ξανά το κατεστραμμένο προπύργιό τους στη Σκοτία;».

Όσον αφορά τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες, «υποχρεούνται τώρα να αναθεωρήσουν συνολικά τη στρατηγική τους», καθώς «ο Νικ Κλεγκ επέλεξε συνειδητά να παρουσιάσει το κόμμα του ως κόμμα εξουσίας και όχι ως κόμμα διαμαρτυρίας. Το τίμημα όμως ήταν βαρύτατο. Φαίνεται πως πολλοί Φιλελεύθεροι Δημοκράτες δεν αποδέχτηκαν ποτέ τη συμμαχία με τους Συντηρητικούς. Το ερώτημα για τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες είναι τώρα εάν πρέπει να επιστρέψουν στις κεντροαριστερές, ριζοσπαστικές ρίζες τους».

Θα επανέλθει το ζήτημα
Την ίδια ώρα, «η εντυπωσιακή νίκη των Σκοτσέζων Εθνικιστών (SNP) θα αυξήσει την πίεση προς τη Νίκολα Στέρτζον για να συμπεριλάβει στις προγραμματικές δηλώσεις του κόμματός της για τις εκλογές του επόμενου έτους μια δέσμευση για τη διεξαγωγή ενός δεύτερου δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία της Σκοτίας. Παρόλο που μέχρι σήμερα η Πρωθυπουργός της Σκοτίας απέφυγε με προσοχή να αναλάβει μια τέτοια δέσμευση, είναι δύσκολο να αντιληφθεί κανείς πώς θα μπορέσει να συγκρατήσει το κόμμα της. Αυτό σημαίνει ότι το ζήτημα της 'Ένωσης' του Βασιλείου ενδέχεται να επανέλθει στο προσκήνιο», καταλήγει ο Βρετανός αρθρογράφος, υπογραμμίζοντας ότι οι εκλογές αυτές «όχι μόνο διέψευσαν όλους τους δημοσκόπους και τους ειδικούς, αλλά ενδέχεται να προκαλέσουν την πιο σημαντική αναμόρφωση της βρετανικής πολιτικής των τελευταίων δεκαετιών».