Κάποτε οι εφημερίδες κέρδιζαν εκλογικές αναμετρήσεις στη Βρετανία
Με τις κυκλοφορίες να καταρρέουν και κανένα κόμμα να μην έχει εξασφαλισμένο προβάδισμα στις εκλογές της 7ης Μαΐου, οι κραυγαλέοι τίτλοι των βρετανικών εφημερίδων δεν έχουν την επίδραση που είχαν παλιά

Η βρετανική ταμπλόιντ του Ρούπερτ Μέρντοχ έγραψε το 1992 "It was the Sun wot won it" ("Τις εκλογές τις κέρδισε η Sun"), υποστηρίζοντας πως η υποστήριξή της ήταν αυτή που έκανε 10 εκατομμύρια αναγνώστες της να ψηφίσουν το Συντηρητικό Κόμμα του Τζον Μέιτζορ, οδηγώντας το σε μια απροσδόκητη εκλογική νίκη. Στις τρεις εκλογικές αναμετρήσεις, που ακολούθησαν, η δεξιά εφημερίδα υποστήριξε την άλλη πλευρά, συμβάλλοντας στις νίκες του Εργατικού Κόμματος του Τόνι Μπλερ που είχε πρόσφατα ταχθεί με την πλευρά των επιχειρηματιών. Σήμερα, όμως, με τις κυκλοφορίες να καταρρέουν και κανένα κόμμα να μην έχει εξασφαλισμένο προβάδισμα στις εκλογές της 7ης Μαΐου, οι κραυγαλέοι τίτλοι των βρετανικών εφημερίδων δεν έχουν την επίδραση που είχαν παλιά.

Επικρίσεις στον Μέρντοχ
Σε μια κίνηση που θα ήταν ανήκουστη πριν από λίγα χρόνια, ο ηγέτης των αντιπολιτευόμενων Εργατικών Εντ Μίλιμπαντ έδωσε συνέντευξη στον Ράσελ Μπραντ, έναν κωμικό ηθοποιό, ο οποίος καλεί τον κόσμο να μην ψηφίσει, αλλά έχει 9,6 εκατ. "ακολούθους" στο Twitter καθώς και το δικό του κανάλι στο YouTube.
Μάλιστα ο Μίλιμπαντ φάνηκε επικριτικός έναντι του Μέρντοχ στη διάρκεια της συνέντευξης, λέγοντας πως ο γεννημένος στην Αυστραλία μεγιστάνας δεν έχει πλέον την ισχύ που είχε κάποτε: "Ο βρετανικός λαός έχει πολύ περισσότερο μυαλό απ' ό,τι πιστεύουν μερικές από αυτές τις εφημερίδες". Συγκρίνοντας τον Μπραντ με τον Μέρντοχ, ο Τσάρλι Μπέκετ, καθηγητής για τα μέσα μαζικής επικοινωνίας στο London School of Economics, δήλωσε πως η κίνηση του Μίλιμπαντ ήταν εύλογη. "Ο Ράσελ έχει καλύτερη ανταπόκριση στην κοινή γνώμη από τον Ρούπερτ", εξήγησε.

Λιγότερη επιρροή μεγιστάνων
Ο Ντέιβιντ Γίλαντ, πρώην διευθυντής της Sun και υποδιευθυντής της New York Post που ανήκει επίσης στον Μέρντοχ, παραδέχθηκε ότι οι μεγιστάνες του Τύπου έχουν λιγότερη επιρροή απ' όση είχαν κάποτε. "Είναι σαφώς η πιο αμφίρροπη εκλογική αναμέτρηση εδώ και πολύ καιρό, έτσι θα πίστευε κανείς ότι τα έντυπα μέσα ενημέρωσης θα έχουν τεράστια επιρροή όσον αφορά την κατεύθυνση που θα πάρει. Όμως δεν πιστεύω πως αυτό συμβαίνει με την παραδοσιακή έννοια", δήλωσε. "Τόσο εδώ όσο και στις ΗΠΑ, η εποχή που οι εφημερίδες υποστήριζαν υποψηφίους και υπήρχε το αίσθημα ότι αυτό βαραίνει στην αναμέτρηση, έχει παρέλθει".

Το σκάνδαλο της News of the World
Οι πωλήσεις των εφημερίδων, οι οποίες πέφτουν από καιρό, έχουν μειωθεί κατά 28% ή 2,8 εκατ. φύλλα την ημέρα από τις περασμένες εκλογές που είχαν διεξαχθεί το 2010, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ABC. Η βιομηχανία προσπαθεί ακόμη να ανακάμψει από το σκάνδαλο που ξέσπασε το 2011, όταν ο Μέρντοχ έκλεισε την κυριακάτικη News of the World, αδελφή εφημερίδα της Sun, μετά τις αποκαλύψεις ότι δημοσιογράφοι της είχαν υποκλέψει παράνομα ηχητικά μηνύματα χιλιάδων ανθρώπων.

Μια μεγάλη δημόσια έρευνα αποκάλυψε ενοχλητικά στενούς δεσμούς ανάμεσα σε αφεντικά του Τύπου και αυτούς που κυβερνούν τη χώρα. Ένας πρώην διευθυντής της News of the World, ο οποίος είχε αργότερα διατελέσει εκπρόσωπος του Πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον, κλείστηκε στη φυλακή. Καθώς το μεγαλύτερο μέρος του Τύπου είναι δεξιάς απόκλισης, κυρίως το Εργατικό Κόμμα είναι αυτό που εξακολουθεί να καταβάλλει σκληρές προσπάθειες για να αντικρούσει αρνητικά πρωτοσέλιδα. "Το πρόβλημα είναι πως, αν κάποιος διαβάζει κάθε μέρα μια εχθρική εφημερίδα, έπειτα από κάποιο καιρό μπορεί να αρχίσει να πιστεύει τις ανοησίες που γράφονται", δήλωσε στο Ρόιτερς ο εξέχων πολιτικός των Εργατικών Σαντίκ Χαν.

Συσπειρώνουν μόνο
Όμως σε μια εποχή στιγμιαίας ενημέρωσης από το Ίντερνετ, οι εφημερίδες έχουν στραφεί σε ακόμη περισσότερο εμπρηστικά πρωτοσέλιδα, τα οποία συσπειρώνουν τον πυρήνα των αναγνωστών τους, αλλά καθιστούν λιγότερο πιθανό να πείσουν άλλους, περιλαμβανομένων των αναποφάσιστων ψηφοφόρων στους οποίους οι πολιτικοί έχουν περισσότερο ανάγκη να φθάσουν.

Μόνο το ένα πέμπτο των ψηφοφόρων
Η εταιρεία ερευνών Populus χωρίζει τους ψηφοφόρους σε έξι μεγάλες κατηγορίες και λέει πως οι εφημερίδες στοχεύουν μόνο δύο απ' αυτές: τους παραδοσιακούς, τους οποίους φλερτάρουν οι δεξιές εφημερίδες όπως η Daily Telegraph και η Daily Mail, και τους σκεπτικιστές που ελκύονται από μικρότερες αριστερής απόκλισης εφημερίδες όπως η Guardian.

"Με δεδομένη την κάλυψη της οποίας τυγχάνουν από τον πολιτικό Τύπο, εκπλήσσεται κανείς όταν πληροφορείται πως αυτές οι δύο ομάδες αποτελούν μαζί λιγότερο από το ένα πέμπτο του συνολικού εκλογικού σώματος", ανακοίνωσε η εταιρεία δημοσκοπήσεων. Άλλωστε ουδείς μπορεί να ισχυριστεί αξιόπιστα ότι οι ψηφοφόροι αυτοί θα υποστηρίξουν ένα συγκεκριμένο κόμμα. Οι παραδοσιακοί μπορεί να στηρίξουν τους Συντηρητικούς, το Κόμμα της Ανεξαρτησίας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKIP) που τάσσεται κατά της Ε.Ε. ή ακόμη και τους Εργατικούς. Οι σκεπτικιστές μπορεί να υποστηρίξουν τους Εργατικούς, τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες ή τους Πράσινους.

Προσαρμοσμένο μήνυμα
Οι πολιτικοί γνωρίζουν ήδη πως υπάρχουν περισσότερες κατηγορίες ψηφοφόρων απ' όσες είναι οι θέσεις που προβάλλονται στα κύρια άρθρα των εφημερίδων. Ο Γκάβιν Μπάργουελ, από το Συντηρητικό Κόμμα του Κάμερον, ο οποίος δίνει μάχη για να διατηρήσει την έδρα του στο Κρόιντον Σέντραλ του Νότιου Λονδίνου, λέει πως προσαρμόζει το μήνυμά του κατά τη διάρκεια της εκστρατείας που διεξάγει πόρτα με πόρτα. Η ομάδα του έχει χωρίσει τους ψηφοφόρους σε περίπου 40 διαφορετικές "παραλλαγές", έτσι ώστε να προσαρμόζει το μήνυμά του στον καθέναν απ' αυτούς - μιλάει διαφορετικά όταν απευθύνεται σε κάποιον που δελεάζεται από το UKIP και διαφορετικά σε κάποιον που σκέπτεται να ψηφίσει τους Εργατικούς.

«Φλερτάροντας» και με τους δύο
Ακόμη και ο ίδιος ο Μέρντοχ φέρνει τώρα το μήνυμά του στα μέτρα του κατατεμαχισμένου εκλογικού σώματος. Την περασμένη εβδομάδα, η Sun κυκλοφόρησε ανακοινώνοντας ποιους υποστηρίζει. Η αγγλική έκδοσή της υποστήριξε τον Κάμερον, αναφέροντας ως έναν από τους κύριους λόγους την ανάγκη να σταματήσει η επιρροή των "σαμποτέρ" του Σκοτσέζικου Εθνικού Κόμματος (SNP).

Όμως η σκοτσέζικη έκδοση της ίδιας εφημερίδας εξέφρασε ενθουσιωδώς την υποστήριξή της στο SNP. Στην Αγγλία, η Sun τοποθέτησε το πρόσωπο της ηγέτη του SNP Νίκολα Στάρτζον στο σώμα της τραγουδίστριας Μάιλι Σάιρους, που κουνιέται πάνω σε μια μπάλα κατεδάφισης. Στη Σκοτία, την εμφάνισε ως την Πριγκίπισσα Λία του Πολέμου των Άστρων και την αποκάλεσε "μια νέα ελπίδα".

Ο σχολιαστής των μέσων ενημέρωσης Ρόι Γκρίνσλεϊντ, πρώην διευθυντής της Daily Mirror, δήλωσε πως η απόφαση να υιοθετηθεί αντίθετη στάση στις δύο εκδόσεις της ίδιας εφημερίδας οφείλεται εν μέρει σε εμπορικούς λόγους: στον Μέρντοχ αρέσει να είναι με την πλευρά των νικητών, που προβλέπεται να είναι οι Συντηρητικοί στην Αγγλία και το SNP στη Σκοτία. Αμφότερα τα κόμματα αυτά, σημειώνει ο Γκρίνσλεϊντ, πλήττουν επίσης τους Εργατικούς του Μίλιμπαντ, στους οποίους ο Μέρντοχ αντιτίθεται.

Ωστόσο οι κινήσεις αυτές προδίδουν επίσης κυνισμό, ο οποίος έχει κοστίσει σε επιρροή τόσο στον Μέρντοχ όσο και σε άλλους μεγιστάνες των μέσων ενημέρωσης. "Όταν αποφασίζεις πως η πολιτική είναι ένα παιγνίδι, δεν χρειάζεται να έχεις κάποια ιδιαίτερη κεντρική αρχή. Η αρχή που σε καθοδηγεί είναι απλώς το ότι είσαι εναντίον κάποιου πράγματος", τονίζει ο Γκρίνσλεϊντ.