Αν αυτές οι εκλογές ήταν ποδοσφαιρικό ματς, θα ήταν ντέρμπι
Τα γραφεία στοιχημάτων, ο πιο αξιόπιστος δείκτης στη Βρετανία, δίνουν πρώτο κόμμα τους Εργατικούς της αντιπολίτευσης, αλλά με οριακό προβάδισμα και χωρίς αυτοδυναμία

Επιτέλους, ένα θρίλερ! Ευχάριστη έκπληξη για έναν λαό που αγαπάει το σασπένς και τα σπορ. Αν αυτές οι εκλογές ήταν ποδοσφαιρικό ματς, θα ήταν ντέρμπι, με όλα τα αποτελέσματα ανοικτά. Οι δημοσκοπήσεις αυτήν τη στιγμή δείχνουν ισοπαλία. Τα γραφεία στοιχημάτων, ο πιο αξιόπιστος δείκτης στη Βρετανία, δίνουν πρώτο κόμμα τους Εργατικούς της αντιπολίτευσης, αλλά με οριακό προβάδισμα και χωρίς αυτοδυναμία. Ακόμη και αν βάλουν περισσότερα γκολ, ούτε οι Συντηρητικοί του Πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον θα έχουν πλειοψηφία. Το μόνο σίγουρο; Τρία βασικά θέματα παίζουν ρόλο σε αυτήν την αναμέτρηση: οικονομία, μετανάστευση και στο βάθος η Ευρώπη.

Όαση!
Σε σχέση με την Ευρωζώνη της κρίσης οι επιδόσεις της Βρετανίας μοιάζουν όαση: ανάπτυξη 2,8% του ΑΕΠ, χρέος 80,9%, έλλειμμα 5,5%, πληθωρισμός 0,3% και ανεργία 6%. Η ανάκαμψη είναι εδώ, λέει και ξαναλέει ο Κάμερον. Ναι, αλλά τι γίνεται με το Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS), τα δημόσια σχολεία, τους μισθούς και τις συντάξεις, το κόστος της ζωής; Τα νούμερα ευημερούν, αλλά οι άνθρωποι υποφέρουν, απαντά ο Εντ Μίλιμπαντ. Οι τράπεζες και οι επιχειρήσεις σώθηκαν, αλλά στην πλάτη των εργαζομένων, λέει ο ηγέτης των Εργατικών. Άσος στο μανίκι του είναι οι διαβόητες «συμβάσεις μηδενικών ωρών» (zero-hours contracts).

Σε αυτές ο εργαζόμενος πληρώνεται μόνο για τις ημέρες και τις ώρες που τον θέλει ο εργοδότης, χωρίς ασφάλιση. Ένας στους τρεις σε αυτό το καθεστώς είναι νέοι και το 55% είναι γυναίκες. Αν εκλεγεί, ο Μίλιμπαντ υπόσχεται μετατροπή αυτών των συμβάσεων σε αορίστου χρόνου έπειτα από 12 μήνες, κάτι που θα καλύψει περισσότερους από το 90% του 1,8 εκατ. που δουλεύουν έτσι. Το θέμα έγινε πρωτοσέλιδο μετά το ντιμπέιτ όπου ο Κάμερον ομολόγησε ότι δεν θα μπορούσε να ζήσει με 8,20 ευρώ την ώρα, αν και όταν είχε δουλειά. Δική του σημαία είναι η μείωση των φόρων και της ανεργίας, και οι ισοσκελισμένοι προϋπολογισμοί ώς το τέλος της δεκαετίας. Αλλά αυτό σημαίνει και άλλες περικοπές στις δημόσιες δαπάνες και χαριστική βολή στο κράτος προνοίας, λένε οι Εργατικοί.

Μειώνεται το εισόδημα
Άλλη αλήθεια: το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών έχει μειωθεί σημαντικά από τότε που ξέσπασε η κρίση. «Ζείτε καλύτερα σήμερα απ' ό,τι πριν από πέντε χρόνια;» ρωτάει ο Μίλιμπαντ. Για πολλούς η απάντηση είναι όχι. Αλλά, προσοχή, λένε οι Τόρις. «Εμείς θα μειώσουμε κι άλλο τους φόρους, κάτι που σημαίνει περισσότερα λεφτά στη δική σας τσέπη».

Προβληματίζει η μετανάστευση
Μεγάλη ανησυχία των ψηφοφόρων υπάρχει και για τη μετανάστευση. Πολλοί λένε ότι «όλοι αυτοί οι ξένοι» επιβαρύνουν απαράδεκτα την εκπαίδευση, την υγειονομική περίθαλψη και την κοινωνική πρόνοια. Πιεζόμενη από την αύξηση της δημοτικότητας του αντιευρωπαϊκού, ξενοφοβικού Κόμματος Ανεξαρτησίας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKIP), η κυβέρνηση Κάμερον έχει ανακοινώσει εδώ και καιρό δραστικό περιορισμό της καθαρής μετανάστευσης στα 100.000 πρόσωπα ετησίως. Έχει αποτύχει παταγωδώς ως προς αυτό. Στα τέλη του 2014 οι μετανάστες είχαν αυξηθεί κατά 40% σε σχέση με το 2013.

Ένας στους δύο προέρχεται από τις φτωχές χώρες της ΕΕ, όπως η Ρουμανία και η Βουλγαρία. Ο Νάιτζελ Φάρατζ του UKIP φωνάζει ότι «έχουμε πλημμυρίσει από εκατομμύρια ανθρώπους επί των οποίων δεν έχουμε απολύτως κανέναν έλεγχο». Οι Εργατικοί, που άνοιξαν τα σύνορα στους μετανάστες από την Ανατολική Ευρώπη το 2004, επικαλούνται στατιστικές που δείχνουν ότι η πλειονότητα είναι νέοι, πρόθυμοι να εργασθούν σκληρά και να καταβάλουν φορολογικές και ασφαλιστικές εισφορές.

Υπέρ της ΕΕ οι Εργατικοί
Καθαρή είναι και η θέση των Εργατικών υπέρ της παραμονής της Βρετανίας στην ΕΕ. Πάλι υπό την πίεση του UKIP και των πιο συντηρητικών ψηφοφόρων, ο Κάμερον έχει δεσμευθεί ότι θα κάνει δημοψήφισμα για να αποφασίσει ο λαός αν θέλει να βγει από την ΕΕ το 2017. Σήμερα σχεδόν οι μισοί Βρετανοί θα ψήφιζαν υπέρ της εξόδου. Πάση θυσία εντός θα έμενε το 37%. Αλλά, αν αλλάξουν οι όροι της συμμετοχής με νέες διαπραγματεύσεις, το 42% τάσσονται υπέρ της παραμονής έναντι 36% που επιμένουν στην αποχώρηση. Εκτός ευρώ, εκτός χώρου Σένγκεν, με εκπτώσεις στη συνεισφορά του στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν πάντοτε με το ένα πόδι μέσα και με το άλλο έξω από την ΕΕ.

Ένας αριστερός κρατιστής
Μερικοί τον βρίσκουν διασκεδαστικό. Γελοιογράφοι τον σχεδιάζουν σαν τον «Μίστερ Μπιν», επειδή είναι ψηλός και άγαρμπος. Ή, ακόμη χειρότερα, σαν τον Γουάλας, τον γκαφατζή τρελο-εφευρέτη στο καρτούν «Γουάλας και Γκρόμιτ στον τεράστιο λαχανόκηπο». Άτυχη στιγμή ήταν η απόπειρα του Εντ Μίλιμπαντ να φάει σάντουιτς σε ένα φαστ φουντ, όπως όλος ο κόσμος. Δυστυχώς δεν τα κατάφερε: το μπέικον πετάχτηκε έξω, το μαρούλι έπεσε κάτω, το κέτσαπ έτρεχε στα δάχτυλά του, πετσέτα δεν έβρισκε κ.τ.λ. Οι γκριμάτσες του έγιναν πρωτοσέλιδο, με ανελέητα σχόλια στον Τύπο και στο Facebook. Μπορεί αυτός ο τύπος να γίνει πρωθυπουργός; Αναρωτιούνται ορισμένοι.

Ο κόσμος δεν θα με ψηφίσει για τους τρόπους μου στο τραπέζι, αλλά για όσα μετράνε πραγματικά: τη φτώχια, την ανισότητα, το κράτος προνοίας», απαντά ο Εντ. Και εδώ τα πράγματα σοβαρεύουν. Διότι αυτά που λέει τα εννοεί ακράδαντα, με μια σχεδόν μεταφυσική πίστη στις ιδέες του για κοινωνική δικαιοσύνη και τέλος στον «αρπακτικό καπιταλισμό». Μαρξιστής δεν είναι, αλλά αριστερό κρατιστή τον λες άνετα. Σε βαθμό που επιχειρηματίες, τραπεζίτες και σύσσωμο το Σίτι του Λονδίνου τρέμουν μην ξυπνήσουν στις 8 Μαΐου με τον «Κόκκινο Εντ» πρωθυπουργό. Γεννήθηκε το 1969, νεότερος από τους δύο γιους του Ραλφ Μίλιμπαντ, γνωστού μαρξιστή πανεπιστημιακού πολωνοεβραϊκής καταγωγής, και της Μάριον, εβραίας ακτιβίστριας για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Μεγάλωσε σε ένα ευκατάστατο και πολιτικοποιημένο σπίτι. «Ήταν πιο πιθανό να ακούσεις τη λέξη καπιταλισμός παρά τηγάνι στην κουζίνα μας», λέει.

Μίλιμπαντ εναντίον Μίλιμπαντ
Και μετά έκανε κάτι που λίγοι θα περίμεναν: κατέβηκε υποψήφιος για την ηγεσία του κόμματος με αντίπαλο τον αδελφό του. Σε αυτήν τη μονομαχία Μίλιμπαντ εναντίον Μίλιμπαντ νικητής βγήκε ο μικρός. Τραυματική εμπειρία για τον Ντέιβιντ και για την 80χρονη μαμά τους, που είπε ότι ο Εντι τής ράγισε την καρδιά. Ήταν μια δύσκολη απόφαση, αλλά «το κόμμα έπρεπε να αλλάξει πορεία και εγώ ήμουν ο καλύτερος για να το οδηγήσει σε νέα κατεύθυνση». Δεν του λείπει η αυτοπεποίθηση και όσοι τον ξέρουν λένε ότι διαπνέεται από μια σχεδόν παλιομοδίτικη, ρομαντική πίστη στην ακεραιότητα και στην ιδεολογία.

Ο Εντ δεν πιστεύει στην «αόρατη χείρα» της οικονομίας. Θέλει ένα κράτος που θα λειτουργεί σαν «καθοδηγητής», για να κάνει πιο «δίκαιο τον καπιταλισμό». Λέει ότι θα αυξήσει τους μισθούς και τους φόρους για τους πλουσίους, ώστε να χρηματοδοτήσει το «κράτος προνοίας που μας αξίζει». Η πολυτέλεια κάθε άλλο παρά άγνωστη λέξη είναι στην προσωπική του ζωή. Ζει σε πενταώροφο σπίτι αξίας 2 εκατ. στερλινών, με θέα σε ένα πάρκο στο Βόρειο Λονδίνο. Είναι παντρεμένος με τη δικηγόρο Τζαστίν Μίλιμπαντ και έχουν δύο μικρούς γιους.

Ντέιβιντ Κάμερον Φίλος του πλούτου
Μεγαλωμένος στα πούπουλα, ως γιος πολύ πλούσιου χρηματιστή, μορφώθηκε στο Ίτον και στην Οξφόρδη, παντρεύτηκε κόρη βαρόνου και έγινε Πρωθυπουργός στα 43 του, το 2010. Μείωσε το χρέος, το έλλειμμα και την ανεργία, αλλά με μεγάλες περικοπές στο κράτος προνοίας. Σήμερα τα γκάλοπ δίνουν στους Συντηρητικούς 35%, ακριβώς όσο και στους Εργατικούς.

Εντ Μίλιμπαντ Θέλει να γίνει ο νέος Άτλι
Δεν είναι καθόλου επικοινωνιακός, αλλά έχει φέρει το κόμμα μιαν ανάσα μακριά από την εξουσία, με πρόγραμμα εστιασμένο σταθερά στην κοινωνική πολιτική. Ο 45χρονος «Κόκκινος Εντ» φιλοδοξεί να γίνει ο «Κλέμεντ Άτλι του 21ου αιώνα», στα βήματα του Εργατικού πρωθυπουργού που ανέλαβε το 1945, εθνικοποίησε τις βιομηχανίες και ίδρυσε το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Βρετανίας.

Νάιτζελ Φάρατζ Ο επιτυχημένος ακροδεξιός
Από ακροδεξιός παρίας έχει γίνει μακράν ο πιο επιτυχημένος πολιτικός στη Βρετανία. Ο 50χρονος Φάρατζ πήρε ένα περιθωριακό κόμμα του 3,1% και το έφτασε στο 27,5%, πρώτη δύναμη στις Ευρωεκλογές. Μιλάμε για το απολύτως αντιευρωπαϊκό, ξενοφοβικό, λαϊκιστικό, εθνικοπατριωτικό Κόμμα Ανεξαρτησίας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKΙΡ). Έρχεται τρίτο στα γκάλοπ με 13%.

Νικ Κλεγκ Προκλητικά νεοφιλελεύθερος
Αναπληρωτής πρωθυπουργός και αρχηγός των Φιλελεύθερων Δημοκρατών, του μικρότερου εταίρου στην κυβέρνηση, ο 47χρονος Κλεγκ υπερθεμάτισε υπέρ των ριζικών περικοπών, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση «δεν είναι υποχρεωμένη να αποζημιώνει τους φτωχούς για την κακή τους τύχη». Οι LibDems, που αυτοχαρακτηρίζονται το πιο φιλοευρωπαϊκό κόμμα στη χώρα, έχουν πέσει στο 8%.

Νίκολα Στέρτζον Πρώτα Σκοτσέζα, μετά αριστερή
Έγινε αρχηγός του Εθνικού Κόμματος Σκοτίας (SNP), μετά την ήττα στο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία. Η 44χρονη πρώην υπουργός Υγείας δεν σταμάτησε ποτέ να πιστεύει ότι μια ανεξάρτητη Σκοτία θα είναι πιο πλούσια, πιο δημοκρατική και πιο δίκαιη. Δίνει έμφαση σε θέματα κοινωνικής δικαιοσύνης, παραμένοντας σταθερά στην αριστερή πτέρυγα του κόμματος.

ΠΗΓΗ: Το Βήμα