Οι περιορισμοί εισόδου στο πιλοτήριο επιβλήθηκαν ως αντίδραση στα γεγονότα της 9/11

Τα μαύρα κουτιά καταγράφουν πολύτιμα δεδομένα και συνομιλίες από το πιλοτήριο, και ρίχνουν φως στα αίτια των αεροπορικών δυστυχημάτων. Στην πραγματικότητα, όμως, είναι φωτεινό πορτοκαλί χρώμα

ΟΙ ΣΥΣΚΕΥΕΣ είναι ικανές να αντέχουν θερμοκρασίες μέχρι 1.000 βαθμούς Κελσίου και συγκρούσεις μεγέθους 3.400 g

Η αποκάλυψη ότι ο κυβερνήτης του μοιραίου Airbus, το οποίο συνετρίβη την Τρίτη με 150 επιβαίνοντες στις γαλλικές Αλπεις, βρέθηκε κλειδωμένος έξω από το πιλοτήριο, έθεσε διάφορα ερωτήματα όσον αφορά την ασφάλεια των θυρών στα πιλοτήρια των εμπορικών αεροσκαφών. Μετά την 11η Σεπτεμβρίου, η αμερικανική Ομοσπονδιακή Υπηρεσίας Ασφαλείας (FAA) αύξησε δραματικά τα μέτρα ασφαλείας. Τόσο οι αεροπορικές εταιρείες όσο και οι κυβερνήσεις ανά τον κόσμο επένδυσαν τεράστια ποσά, προκειμένου να διασφαλίσουν τους επιβάτες και το πλήρωμα εν πτήσει. Μεταξύ αυτών των μέτρων περιλαμβάνονται και οι κανόνες ασφαλείας για την είσοδο στο πιλοτήριο.

Ανοίγει κατά την εισαγωγή ειδικού κωδικού

Στα Airbus320, τα οποία προορίζονται για μικρές ή μεσαίες διαδρομές, οι κυβερνήτες είναι δύο. Η πόρτα του πιλοτηρίου παραμένει κλειδωμένη καθ’ όλην τη διάρκεια της πτήσης και μπορεί να ανοικτεί είτε από μέσα είτε από έξω, εφόσον ο κυβερνήτης ή ο συγκυβερνήτης πληκτρολογήσει έναν συγκεκριμένο κωδικό. Αυτός που βρίσκεται εντός του πιλοτηρίου επιτρέπει με τη σειρά του την είσοδο σε εκείνον που έχει βγει, αφότου τον αναγνωρίσει από βιντεοκάμερα. Σε περίπτωση ηλεκτρικής βλάβης, η πόρτα ξεκλειδώνει αυτόματα, όμως παραμένει κλειστή.

Υπάρχει ωστόσο και μία ειδική διαδικασία, σε περίπτωση που κάποιος μέσα στο πιλοτήριο αντιμετωπίζει οποιοδήποτε πρόβλημα. Όπως αναφέρεται στη γαλλική εφημερίδα «Le Monde», ο κυβερνήτης ή ο συγκυβερνήτης πρέπει να πληκτρολογήσει έναν ειδικό κωδικό, ο οποίος προβλέπεται για επείγουσα ανάγκη. Έπειτα από 30 δευτερόλεπτα χωρίς αντίδραση μέσα από το κόκπιτ, η πόρτα ανοίγει αυτόματα. Εκτός εάν ο πιλότος που βρίσκεται μέσα στο κόκπιτ εμποδίσει στον άλλον την είσοδο…

Πηγή πληροφοριών

Η διαπίστωση πως ο συγκυβερνήτης εμπόδιζε την είσοδο του κυβερνήτη στο πιλοτήριο έγινε μετά από την πρώτη μελέτη του μαύρου κουτιού του αεροσκάφους. Αυτό θα μπορούσε να παρομοιαστεί με τα «μάτια» μιας αεροπορικής πτήσης. Σύμφωνα με διεθνείς κανονισμούς, βρίσκεται υποχρεωτικά ενσωματωμένο στα αεροσκάφη. Παρά το γεγονός ότι η συσκευή δεν προσφέρει βοήθεια ενόσω το αεροσκάφος βρίσκεται εν πτήσει, σε περίπτωση δυστυχήματος μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες γύρω από το τι ακριβώς συνέβη λίγη ώρα πριν από τις κρίσιμες εξελίξεις στον αέρα. Για την ακρίβεια, το «τεθωρακισμένο» κουτί δεν είναι μαύρο αλλά φωτεινό πορτοκαλί και συγκεκριμένα σε τόνο international orange, ένας συνδυασμός τριών χρωμάτων, ο οποίος χρησιμοποιείται ευρέως στην αεροναυπηγική και στη μηχανική, με στόχο τον διαχωρισμό συγκεκριμένων αντικειμένων από το γύρω περιβάλλον.

Πώς γεννήθηκε η ιδέα

Το μαύρο κουτί επινοήθηκε από τον Αυστραλό ερευνητή Ντέιβιντ Γουόρεν, ο οποίος είχε χάσει τον πατέρα του σε αεροπορικό δυστύχημα το 1934, όταν ο ίδιος ήταν μόλις εννιά ετών. Εργαζόμενος στο Εργαστήριο Αεροναυπηγικής Έρευνας στη Μελβούρνη, στα μέσα της δεκαετίας του ’50 ο δρ Γουόρεν, χημικός με εξειδίκευση στα καύσιμα αεροσκαφών, συμμετείχε στην έρευνα του αεροπορικού δυστυχήματος του αεροσκάφους τύπου Comet της αεροπορικής εταιρείας British Overseas Airways Corporation (BOAC) με πτήση Σιγκαπούρη-Λονδίνο, το οποίο είχε τότε στοιχίσει τη ζωή σε 35 άτομα.

Ο ερευνητής συνειδητοποίησε ότι μια συσκευή, η οποία θα κατέγραφε το τι συνέβαινε στο αεροσκάφος λίγο πριν από την πτώση του, θα μπορούσε να προσφέρει πολύτιμη βοήθεια στις αναλύσεις των ειδικών γύρω από τα αίτια του δυστυχήματος. Η πρώτη συσκευή παρουσιάστηκε το 1957. Ωστόσο χρειάστηκε άλλη μια μυστηριώδης αεροπορική τραγωδία στην Κουίνσλαντ, έως ότου η Αυστραλία, ως πρώτη χώρα, λάβει την απόφαση για την υποχρεωτική ενσωμάτωση του μαύρου κουτιού σε όλα τα αεροσκάφη της πολιτικής αεροπορίας της.

Τι κρύβει στο εσωτερικό του

Κατασκευασμένη από τιτάνιο ή ανοξείδωτο ατσάλι, η αθάνατη συσκευή, ικανή να αντέχει σε θερμοκρασίες μέχρι 1.000 βαθμούς Κελσίου και συγκρούσεις μεγέθους 3.400 g, αποτελείται από δυο ξεχωριστά μέρη: Από τον καταγραφέα δεδομένων πτήσης (flight data recorder - FDR) και από τον καταγραφέα ήχου εντός του πιλοτηρίου (cockpit voice recorder - CVR).

To μαύρο κουτί τοποθετείται συνήθως στην ουρά του αεροσκάφους, ωστόσο οι μονάδες συλλογής δεδομένων με τις οποίες συνεργάζεται το FDR, τοποθετούνται σε διάφορα σημεία, όπως στα φτερά, στον κινητήρα και στο πιλοτήριο. Έτσι είναι σε θέση να καταγράφουν διάφορες φυσικές παραμέτρους, όπως π.χ. την ισχύ του κινητήρα του αεροσκάφους και τη θέση των πτερυγίων των φτερών. Καταγράφουν ακόμα τις συντεταγμένες, το υψόμετρο και την ταχύτητα του αεροσκάφους. Η μονάδα που τοποθετείται αντίστοιχα στο πιλοτήριο καταγράφει στοιχεία που προκύπτουν από τους αισθητήρες, το σύστημα ελέγχου πτήσης και άλλα όργανα, τα οποία πραγματοποιούν συνεχείς μετρήσεις.

Καταγραφείς δεδομένων

Ο καταγραφέας ήχου του πιλοτηρίου καταγράφει και αποθηκεύει ακουστικό υλικό από τις συνομιλίες των πιλότων, της επικοινωνίας τους με τον πύργο ελέγχου αλλά και άλλους θορύβους από το γύρω περιβάλλον τους. Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες στους αναλυτές των αεροπορικών δυστυχημάτων. Οι ψηφιακοί καταγραφείς δεδομένων διαθέτουν χωρητικότητα υλικού συνολικής διάρκειας 25 ωρών, αλλά δυνατότητα καταγραφής ηχητικών ντοκουμέντων μόλις δύο ωρών. Όταν το χρονικό αυτό περιθώριο λήξει -σε περίπτωση π.χ. μεγάλων πτήσεων- το υλικό γράφεται εκ νέου από πάνω υπό μορφή «λούπας».

Παλαιότερη εκδοχή, η οποία κατέγραφε το ηχητικό υλικό σε μαγνητική ταινία, είχε δυνατότητα εγγραφής μόλις 30 λεπτών, ενώ μετά τη λήξη του χρόνου το νέο υλικό εγγραφόταν και πάλι από πάνω.

Το μαύρο κουτί είναι εξοπλισμένο με ένα υποβρύχιο σύστημα εντοπισμού του, το οποίο αρχίζει να εκπέμπει σήμα μόλις έρθει σε επαφή με το νερό. Η συσκευή λειτουργεί μέχρι τα περίπου 4.000 μέτρα βάθος και εκπέμπει σήμα - ένα «πινγκ» ανά δευτερόλεπτο - επί περίπου 30 μέρες, μέχρις ότου αδειάσει η μπαταρία.

Το μέλλον της τεχνολογίας

ΜΕ την τεχνολογία να καλπάζει, ενδεχομένως να δούμε ακόμα πιο εκλεπτυσμένες και αξιόπιστες συσκευές στο εγγύς μέλλον. Η τεχνολογία MP3 για παράδειγμα θα μπορούσε ίσως να προσφέρει σημαντικές λύσεις στο πρόβλημα της περιορισμένης διάρκειας του καταγεγραμμένου υλικού.

Το 2007, η αμερικανική εταιρεία συστημάτων φωτισμού αεροσκαφών LoPresti Aviation είχε ανακοινώσει ότι σκόπευε να ενσωματώσει συσκευές MP3 ως καταγραφείς δεδομένων πτήσης σε όλα τα μικρά αεροσκάφη της τύπου Fury. Η εταιρεία μάλιστα είχε αναφέρει ότι με τη βοήθεια του κατάλληλου λογισμικού, οι εν λόγω συσκευές θα μπορούσαν να έχουν συνολική διάρκεια εγγραφής η οποία θα ξεπερνάει τις 500 ώρες. Μήπως έφτασε η ώρα της βιντεοσκόπησης των πιλότων; Για την ώρα πάντως, στις αρμόδιες Αρχές έχει τεθεί το ζήτημα της καταπάτησης της ιδιωτικότητάς τους, όπως επίσης και το ενδεχόμενο παρερμηνείας συνομιλιών και κινήσεων που πραγματοποιούνται εντός του πιλοτηρίου...

Πηγή: Το Βήμα