Επιπτώσεις από τη υψηλή αξία του δολαρίου

Μια πιθανή αύξηση στην αξία του δολαρίου δημιουργεί σοβαρά προβλήματα σε επιχειρήσεις των αναπτυσσόμενων και αναδυόμενων κρατών, που έχουν συνάψει δάνεια σε δολάρια.

Η ΜΕΙΩΣΗ στην αξία του ευρώ θα δώσει ώθηση στις εξαγωγές της Ευρωζώνης και κατά συνέπεια στην οικονομική ανάπτυξη, αλλά και στην αποφυγή του αποπληθωρισμού

Κατά τους τελευταίους μήνες παρουσιάζεται αυξητική τάση στην αξία του δολαρίου ως αποτέλεσμα διαφόρων παραγόντων. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αποφάσισε να υιοθετήσει την πολιτική της ποσοτικής χαλάρωσης, ενώ αντίθετα η Federal Reserve (Κεντρική Τράπεζα Αμερικής) σταμάτησε την ποσοτική χαλάρωση και αναμένεται να αυξήσει το επιτόκιό της. Αναφέρεται ότι με απόφαση της ΕΚΤ που λήφθηκε στη Λευκωσία, άρχισε στις 9 Μαρτίου η πολιτική της ποσοτικής χαλάρωσης, με την οποία η ΕΚΤ θα αγοράζει ομόλογα τόσο του δημοσίου όσο και του ιδιωτικού τομέα στη δευτερογενή αγορά ύψους €60 δις τον μήνα.

Παράλληλα, σε αντίθεση με την οικονομική ανάκαμψη στην Ευρωζώνη, που είναι οριακή, στην Αμερική παρουσιάζεται υψηλός ρυθμός ανάπτυξης της τάξης του 2,9%. Η συναλλαγματική αξία του ευρώ στις αρχές του 2015 ήταν της τάξης του US$1,22, ενώ σήμερα μειώθηκε στο US$1,05 που βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο των τελευταίων δώδεκα ετών. Η σημερινή αξία του ευρώ απέχει κατά πολύ από την αξία που είχε τον Μάιο του 2014, που αντιστοιχούσε προς US$1,40, όταν ο Πρόεδρος της ΕΚΤ κ. Μάριο Ντράγκι ανάφερε ότι η ισχύς του ευρώ δημιουργεί σοβαρές ανησυχίες για την οικονομία της Ευρωζώνης και ότι πρέπει να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχουν προβλέψεις ότι το δολάριο θα σημειώσει περαιτέρω ενδυνάμωση και ενδέχεται το ένα ευρώ να ισοδυναμεί προς ένα δολάριο. Πρόσφατα, ορισμένοι αναλυτές, μεταξύ των οποίων και η γερμανική τράπεζα Deutsche Bank, προβλέπουν ότι το ευρώ θα συνεχίσει την πτωτική του τάση και δεν θα φθάσει μόνο ισοτιμία με το δολάριο μέχρι το τέλος του 2015, αλλά θα μειωθεί περαιτέρω στο US$0,90 το 2016 και US$0,85 μέχρι το 2017.

Αξιωματούχοι της ΕΚΤ, όμως, χαιρετίζουν την πτώση του ευρώ, αφού πιστεύουν ότι η μείωση στην αξία του θα δώσει ώθηση στις εξαγωγές της Ευρωζώνης και κατά συνέπεια στην οικονομική ανάπτυξη, αλλά και στην αποφυγή του αποπληθωρισμού. Ασφαλώς, η μείωση στην αξία του ευρώ βοηθά τις εξαγωγές της Ευρωζώνης, αλλά οι αναλυτές δεν πιστεύουν ότι η ΕΚΤ θα παρακολουθεί αμέτοχη την πτώση του ευρώ σε σημείο που θα οδηγούσε σε αύξηση του πληθωρισμού πάνω από το 2%.

Βέβαια, υπάρχουν και οι επικριτές για την εισαγωγή της πολιτικής χαλάρωσης, όπως είναι οι Πρόεδροι των Κεντρικών Τραπεζών της Γερμανίας και της Ολλανδίας, κκ. Jens Weidman και Klaas Knot αντίστοιχα, οι οποίοι προειδοποιούν ότι η ποσοτική χαλάρωση θα είναι ένα αντικίνητρο για τη Γαλλία, την Ιταλία και άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα να προωθήσουν οικονομικές μεταρρυθμίσεις.

Όπως έχει προειδοποιήσει η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών, αν το δολάριο συνεχίσει την ανοδική του πορεία, οι αναπτυσσόμενες χώρες θα αντιμετωπίσουν προβλήματα. Επίσης, η Διευθύνουσα Σύμβουλος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου δήλωσε ότι, αν τα επιτόκια στην Αμερική αυξηθούν, οι αναδυόμενες οικονομίες θα αντιμετωπίσουν νέα περίοδο αστάθειας. Η αύξηση στην αξία του δολαρίου έχει οδηγήσει στην πτώση των συναλλαγματικών ισοτιμιών των νομισμάτων των αναδυόμενων χώρων, όπως της τουρκικής λίρας, του νομίσματος της Νοτίου Αφρικής και της Βραζιλίας.

Στην περίπτωση της τουρκικής λίρας, το νόμισμα απώλεσε 10% της αξίας του ως προς το δολάριο από τις αρχές του 2015. Και οι λόγοι δεν είναι μόνο οικονομικοί, αλλά και πολιτικοί, αφού υπάρχουν διαφωνίες μεταξύ του Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας και του Προέδρου της Τουρκίας Recep Tayyip Erdogan. Αναφέρεται ότι το νόμισμα της Βραζιλίας μειώθηκε κατά 15% ως προς το δολάριο.

Από τις αρχές του 2014 το γεν μειώθηκε κατά 11% ως προς το δολάριο και 17% ως προς το ευρώ, ενώ το ρωσικό ρούβλι σημείωσε πτώση ως προς το δολάριο τόσο λόγω των κυρώσεων από την Αμερική και την Ε.Ε., όσο και λόγω της πτώσης της τιμής του πετρελαίου. Επίσης, η Δανία μείωσε τρεις φορές το επιτόκιο μέχρι που έπεσε σε αρνητικά επίπεδα, με στόχο να αποθαρρύνει την εισροή κεφαλαίων που έθεταν σε κίνδυνο τη σύνδεση του νομίσματος σε σχέση με το ευρώ.

Προβλήματα σε κυβερνήσεις και επιχειρήσεις

ΕΙΝΑΙ σκόπιμο να αναφερθεί ότι μια αύξηση στην αξία του δολαρίου δημιουργεί σοβαρά προβλήματα σε κυβερνήσεις και επιχειρήσεις των αναπτυσσόμενων και αναδυόμενων κρατών που έχουν συνάψει δάνεια σε δολάρια, λόγω του ότι τα επιτόκια σε δολάρια ήταν χαμηλά και τώρα η αποπληρωμή των δανείων αυτών καθίσταται πιο ακριβή. Σοβαρότερα προβλήματα αντιμετωπίζουν οι χώρες της Λατινικής Αμερικής, ως αποτέλεσμα του συνδυασμού πτώσης των τιμών βασικών ειδών που εξάγουν, επιβράδυνσης στον ρυθμό ανάπτυξης και πολιτικής αναταραχής, που έχουν οδηγήσει στην πτώση των συναλλαγματικών ισοτιμιών των νομισμάτων τους, αλλά και των χρηματιστηριακών αγορών.

Κατά το 2015, σε χώρες που έχουν εισαγάγει διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις όπως είναι η Κίνα, η Ινδονήσια, η Πολωνία και η Ινδία, η κατάσταση είναι πιο διαχειρίσιμη. Αντίθετα, χώρες που δεν έχουν εισαγάγει μεταρρυθμίσεις, όπως είναι η Αργεντινή, η Ουκρανία, η Βενεζουέλα και η Βραζιλία, αντιμετωπίζουν πιο σοβαρά προβλήματα.

Βέβαια, οι επιπτώσεις της αύξησης του δολαρίου επηρεάζουν περισσότερο ορισμένες αμερικανικές εταιρείες που βασίζονται στις εξαγωγές. Αναφέρεται όμως ότι το 87% της αμερικανικής οικονομίας εξαρτάται από την εγχώρια ζήτηση, κάτι το οποίο σημαίνει ότι παράγοντες όπως είναι η αύξηση στην απασχόληση είναι πιο σημαντικοί για να παρθούν αποφάσεις για αλλαγή στη νομισματική πολιτική της Αμερικής.

ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΛΙΑΣ
[email protected].
MBA, ACA, FCCA, Διοικητικός Σύμβουλος KPMG
Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
(Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν άρθρο είναι αυτές του συγγραφέα,
και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις και γνώμες της
KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG).