Ερευνητής λέει ότι ο Νταντάγεφ βασανίστηκε για να παραδεχτεί εμπλοκή στον φόνο του Νεμτσόφ
Όσα έχουν βγει μέχρι στιγμής στη δημοσιότητα αφήνουν να εννοηθεί ότι κίνητρο ήταν η υποστήριξη του Νεμτσόφ στη δημοσίευση σκίτσων με τον Μωάμεθ - ερμηνεία που δεν πείθει τους συνεργάτες του

Ο Τσετσένος που έχει συλληφθεί για τον φόνο του Νεμτσόφ και παραδέχτηκε την εμπλοκή του «φαίνεται να ομολόγησε υπό πίεση», σύμφωνα με τα όσα λέει μέλος της ρωσικής επιτροπής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, που επισκέφθηκε τον κρατούμενο. Ο ερευνητής, Αντρέι Μπαμπούσκιν, υποστηρίζει πως στο σώμα του υπόπτου, του Ζαούρ Νταντάγεφ, υπήρχαν σημάδια βασανισμού και ότι ο ίδιος τού είπε πως ομολόγησε μόνο ώστε να απελευθερωθεί φίλος του που είχε επίσης τεθεί υπό κράτηση.

Ο Μπαμπούσκιν, μέλος της επιτροπής, επισκέφθηκε την Τρίτη τον Νταντάγεφ και υποστήριξε, όπως μεταδίδει το BBC, ότι είδε «αριθμό πληγών» στο σώμα του που υποδηλώνουν πως είχε βασανιστεί (πιθανότατα όταν συνελήφθη στην Τσετσενία το περασμένο Σάββατο). «Υπάρχουν λόγοι να πιστεύουμε ότι ο Νταντάγεφ ομολόγησε υπό πίεση», είπε. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο κρατούμενος τούς είπε ότι ομολόγησε μόνο για να απελευθερωθεί φίλος του που επίσης είχε συλληφθεί και σκόπευε να πει την αλήθεια στο δικαστήριο αλλά «δεν του δόθηκε η ευκαιρία». Και ο δεύτερος βασικός ύποπτος, σύμφωνα με τις αναφορές, επίσης υποστήριξε πως του ασκήθηκε σωματική βία. Ο δεύτερος δεν έχει παραδεχθεί εμπλοκή στην υπόθεση.

Τα σκίτσα του Μωάμεθ
Υπενθυμίζεται ότι τις προηγούμενες ημέρες παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα της ρωσικής έρευνας γύρω από τον φόνο του ηγετικού στελέχους της ρωσικής αντιπολίτευσης. Όσα έχουν βγει μέχρι στιγμής στη δημοσιότητα, αφήνουν να εννοηθεί ότι κίνητρο ήταν η υποστήριξη του Νεμτσόφ στη δημοσίευση σκίτσων με τον Μωάμεθ - ερμηνεία που δεν πείθει τους συνεργάτες του. Οι πέντε ύποπτοι που είχαν τεθεί υπό κράτηση κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου οδηγήθηκαν την Κυριακή ενώπιον δικαστηρίου, το οποίο διέταξε τη σύλληψή τους και απήγγειλε κατηγορίες σε δύο από αυτούς. Και οι πέντε είναι από την Τσετσενία.

Οι ύποπτοι
Οι δύο κεντρικοί ύποπτοι είναι ο Ζαούρ Νταντάγεφ και ο Άνζορ Γκουμπάσεφ. Ο πρώτος φέρεται να ομολόγησε την εμπλοκή του και η δικαστής Νατάλια Μουσνίκοβα ανέφερε πως η ενοχή του «επιβεβαιώνεται, εκτός από την ομολογία του, και από την σαφήνεια των στοιχείων της έρευνας». Ελάχιστα έχουν βγει στη δημοσιότητα γύρω από την ίδια την έρευνα και τα στοιχεία που υπάρχουν, αλλά στα ρωσικά ΜΜΕ υπάρχουν εκτενείς αναφορές για το παρελθόν των υπόπτων. Ο Νταντάγεφ είχε περάσει από την Αστυνομία της Τσετσενίας (είχε μάλιστα παρασημοφορεί) και, κατά κάποια ρωσικά ΜΜΕ, εργαζόταν σε ιδιωτική υπηρεσία ασφάλειας στη Μόσχα.

Εικασίες
Οι μοναδικές εικασίες για το κίνητρο της δολοφονίας που έχουν μέχρι στιγμής διατυπωθεί δεν συσχετίζουν τον φόνο με τον ρόλο του Νεμτσόφ -σφοδρού επικριτή του Κρεμλίνου- στην εσωτερική πολιτική σκηνή αλλά με τις γενικότερες απόψεις που εξέφραζε, και συγκεκριμένα με το ότι είχε ταχθεί με δηλώσεις του υπέρ της δημοσίευσης σκίτσων με τον Μωάμεθ μετά το Charlie Hebdo. Ο πρόεδρος της κυρίως μουσουλμανικής Τσετσενίας, ο Ραμζάν Καντίροφ, είπε πως ο Νταντάγεφ «ήταν πιστός μουσουλμάνος, όπως λένε όσοι τον γνώριζαν, και όπως όλοι οι μουσουλμάνοι είχε σοκαριστεί από τη δραστηριότητα του Charlie Hebdo και τα σχόλια υποστήριξης της δημοσίευσής τους».

Εκτενείς αναφορές
Στην προσαγωγή των υπόπτων στο δικαστήριο την Κυριακή είχε δοθεί εκτενέστατη δημοσιότητα. Η εικόνα που δινόταν, όπως χαρακτηριστικά σχολιάζει το Reuters, είναι ότι η έρευνα για τον φόνο του Νεμτσόφ είναι αυστηρή και όχι η «συγκάλυψη» που φοβάται η αντιπολίτευση. Τη Δευτέρα, ο Ίλια Γιασίν, συμπρόεδρος του πολιτικού σχηματισμού του οποίου ηγείτο ο Νεμτσόφ, έδειξε πως δεν πιστεύει πως το κίνητρο των δολοφόνων ήταν ο θρησκευτικός ζήλος.

«Η χωρίς λογική θεωρία για ισλαμιστικά κίνητρα βολεύει το Κρεμλίνο και βγάζει τον Πούτιν από την γραμμή του πυρός», έγραψε χαρακτηριστικά στο twitter. Την προηγουμένη, είχε γράψει πως «οι χειρότεροι φόβοι μας επαληθεύονται, θα τιμωρηθεί αυτός που πάτησε την σκανδάλη κι όχι εκείνος που έδωσε την εντολή». Το εάν η «ερμηνεία Charlie Hebdo» προς την οποία έδειξε ο Καντίροφ θα επιβεβαιωθεί από την έρευνα, και το εάν, σε τέτοια περίπτωση, θα πείσει τους πάντες ότι αποδόθηκε δικαιοσύνη, μένει να φανεί. Το νήμα παλιότερων παρόμοιων δολοφονιών, όπως εκείνης της Πολιτκόφσκαγια, είχε επίσης οδηγήσει στην Τσετσενία μέχρι τους δράστες, αλλά όχι μέχρι εκείνους που έδωσαν την εντολή.

«Μάλλον δεν θα μάθουμε ποτέ ποιος σκότωσε τον Νεμτσόφ»
Δεν γνωρίζουμε, και μάλλον δεν θα μάθουμε ποτέ, ποιος σκότωσε τον Μπόρις Νεμτσόφ. Γνωρίζουμε, αντίθετα, ότι οι δολοφόνοι του θα πρέπει να αισθάνονταν πολύ σίγουροι για τον εαυτό τους για να τον σκοτώσουν έξω από το Κρεμλίνο, στην πιο επιτηρούμενη περιοχή της Μόσχας. Γνωρίζουμε, επίσης, ότι η επιλογή αυτής της τοποθεσίας συνιστά μια πολύ σοβαρή προειδοποίηση για όλη την αντιπολίτευση. Όπως γνωρίζουμε, τέλος, ότι το Κρεμλίνο δεν ξεφορτώθηκε οποιονδήποτε αντίπαλό του. Θαυμαστής της Μάργκαρετ Θάτσερ, ο Νεμτσόφ υπήρξε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Ενέργειας του Μπόρις Γιέλτσιν. Πολλοί τον θεωρούσαν μάλιστα τον πιθανότερο διάδοχό του αν ο Πούτιν δεν αναλάμβανε την εξουσία.

Με άλλα λόγια, ο Νεμτσόφ βρισκόταν στην καρδιά της ιδιωτικοποίησης της ρωσικής οικονομίας, γνώριζε από πρώτο χέρι ποιος είχε δώσει τι σε ποιον, για να αποσπάσει σε αντάλλαγμα οτιδήποτε από την άποψη της πολιτικής εξουσίας, του πλούτου, ή και των δύο. Όχι μόνο ο Νεμτσόφ ήξερε όλα τα οικογενειακά μυστικά της νέας Ρωσίας, αλλά ήταν πολύ κοντά στους ανθρώπους που κατέχουν σήμερα τις μεγαλύτερες περιουσίες της χώρας. Ήταν, με λίγα λόγια, ένας άνθρωπος του νέου περιβάλλοντος της Ρωσίας, αλλά ένας άνθρωπος που βρισκόταν σε ρήξη με αυτό το περιβάλλον, καθώς ήταν ένας θατσερικός με εδραιωμένες πεποιθήσεις. Όπως υπήρχαν Σοβιετικοί κομμουνιστές που πίστευαν στον κομμουνισμό, έτσι υπήρχαν -όχι πολλοί, αλλά υπήρχαν- και πραγματικοί φιλελεύθεροι στο περιβάλλον του Μπόρις Γιέλτσιν. Ο Νεμτσόφ ήταν ένας από αυτούς, γράφει ο Μπερνάρ Γκετά στη «Λιμπερασιόν».

Πίστευε ότι η ελευθερία της αγοράς είναι αναπόσπαστη από την ελευθερία εν γένει. Ότι η παρέμβαση της πολιτικής εξουσίας στη ζωή των επιχειρήσεων βλάπτει την οικονομική ανάπτυξη. Και ότι το Κράτος δεν είναι η λύση, αλλά το πρόβλημα. Πίστευε επίσης ότι η ρωσική δημοκρατία θα γεννιόταν από τη συσσώρευση του πλούτου, την οποία συνδιοργάνωνε, και από τη νέα κοινωνική διαστρωμάτωση που θα δημιουργείτο. Κι όταν ήλθε η εποχή Πούτιν να διαψεύσει τις βεβαιότητές του και να καταστρέψει τις ελπίδες του, πέρασε με το ίδιο πάθος στην αντιπολίτευση. Ο Νεμτσόφ καταδίκαζε δημοσίως τη διαφθορά, τη σπατάλη, την ανικανότητα. Στο όνομα του σεβασμού των διεθνών νόμων, είχε ταχθεί εδώ κι ένα χρόνο κατά της προσάρτησης της Κριμαίας και της επέμβασης των ρωσικών στρατευμάτων στην ανατολική Ουκρανία.

Ήταν ένας καθαρός αντίπαλος του Πούτιν. Και στο πρόσωπό του, η αντιπολίτευση είχε βρει έναν άνθρωπο με εθνική εμβέλεια, που επιπλέον έχαιρε εκτίμησης στις διεθνείς πρωτεύουσες και τους διεθνείς οργανισμούς. Όλα αυτά θα έφταναν για να τον κάνουν επικίνδυνο. Αλλά ο Μπόρις Νεμτσόφ δεν ήταν μόνο αυτά. Ήταν ο μοναδικός ηγέτης της αντιπολίτευσης που τον έπαιρναν σοβαρά οι Ρώσοι πλούσιοι, οι οποίοι ανησυχούν όλο και περισσότερο για την περιπέτεια στην Ουκρανία. Οι πειρατές της δεκαετίας του '90 έχουν γίνει σήμερα τα μεγάλα ονόματα της τράπεζας και της βιομηχανίας.

Το μόνο που θα ήθελαν πλέον είναι να αναγνωριστούν από τους ομοίους τους στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, να εισέλθουν στον κόσμο τους και τα διοικητικά τους συμβούλια, να ενταχθούν σ' αυτήν τη δυτική αριστοκρατία του χρήματος, και σίγουρα όχι να μετρούν τις ζημιές από τις δυτικές κυρώσεις, να ξαναγίνουν παρίες και να δουν τη Ρωσία να απομονώνεται ή να στρέφεται προς την Κίνα. Υπάρχει σήμερα μία ρήξη ανάμεσα στον Πούτιν και σε αυτούς τους ανθρώπους, οι οποίοι αρχικά τον είχαν στηρίξει από κοινού με τους «σιλοβίκι», τους ανθρώπους των δυνάμεων ασφαλείας. Οι δεύτεροι εκτόπισαν όμως σιγά-σιγά τους πρώτους, για τους οποίους ο Νεμτσόφ θα μπορούσε να γίνει ο φυσικός εκπρόσωπος, ένας πραγματικός ήρωας.

Γι' αυτό και κατέβηκαν στους δρόμους όταν δολοφονήθηκε και κατηγόρησαν τον Πούτιν ότι διέταξε τη δολοφονία του. Η δολοφονία του Νεμτσόφ σηματοδοτεί μιαν αλλαγή συμμαχιών στην κορυφή της ρωσικής εξουσίας, καταλήγει ο Γάλλος αρθρογράφος. Οι βασικοί σύμμαχοι δεν είναι πλέον οι δυνάμεις ασφαλείας και το χρήμα, αλλά οι δυνάμεις ασφαλείας και η Εκκλησία, ο στρατός και ο κλήρος, που συνεργάζονται για την αποκατάσταση όχι πια του σοβιετισμού, αλλά της Μεγάλης Ρωσίας, της παραδοσιακής τάξης και ηθικής. Αν το χρήμα ήθελε να ενταχθεί σε αυτό το σχέδιο, είναι ευπρόσδεκτο. Αλλά αν του περάσει από το μυαλό να στηρίξει την αντιπολίτευση και να συνταχθεί με τις μεσαίες τάξεις, το περιμένει η μοίρα του Μπόρις Νεμτσόφ.

(ΠΗΓΗ: LIBERATION)