Σχετικά υψηλό ρυθμό ανάπτυξης επιτυγχάνει η Αμερική

Σύμφωνα δε με υπολογισμούς του ΔΝΤ, ο ρυθμός ανάπτυξης της Αμερικής αναμένεται να φθάσει στο 3,6% κατά το 2015

ΤΑ ΜΕΤΡΑ νομισματικής πολιτικής, όπως είναι η μείωση των επιτοκίων και η ποσοτική χαλάρωση, δεν αποτελούν χειραγώγηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας των νομισμάτων

Ο ρυθμός ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας, που κατά το τρίτο τρίμηνο ήταν της τάξης του 5%, επιβραδύνθηκε στο τέταρτο τρίμηνο του 2014 στο 2,6%, που τελικά η ανάπτυξη της αμερικανικής οικονομίας κατά το 2014 σε ετήσια βάση ήταν της τάξης του 2,4% σε σχέση με 2,2% κατά το 2013. Ο ρυθμός αυτός ανάπτυξης συγκρίνεται πολύ ευνοϊκά με άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες, περιλαμβανομένης κυρίως της Ευρωζώνης, η οποία αναπτύσσεται με ρυθμό 0,8%.

Ο Υπουργός Οικονομικών της Αμερικής, κ. Jack Lew, δήλωσε ότι η αμερικανική οικονομία έχει εισέλθει σε μια περίοδο αυτοτροφοδοτουμένης ανάπτυξης και τόνισε ότι ο ρυθμός ανάπτυξης του 2,4% κατά το 2014 και η ισχυρή πρόβλεψη για το 2015 υποδηλοί ότι κατά το 2015 η αμερικανική οικονομία θα αναπτυχθεί σημαντικά πιο γρήγορα παρά όλες τις άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες. Σύμφωνα δε με υπολογισμούς του ΔΝΤ, ο ρυθμός ανάπτυξης της Αμερικής αναμένεται να φθάσει στα 3,6% κατά το 2015, ρυθμός που είναι πιο υψηλός από εκείνον της παγκόσμιας οικονομίας.

Αλλά με τις άλλες Κεντρικές Τράπεζες να μειώνουν τα επιτόκιά τους και την ΕΚΤ να εισέρχεται σε πολιτική ποσοτικής χαλάρωσης, όπως και η Ιαπωνική Κεντρική Τράπεζα, η συναλλαγματική αξία του δολαρίου σημειώνει αύξηση, πράγμα που δημιουργεί προβλήματα στις αμερικανικές εξαγωγές. Και με την υπόσχεση που έχει δώσει η Κεντρική Τράπεζα της Αμερικής (Federal Reserve) για να αυξήσει το επιτόκιό της από το 0-0,25%, αναμένεται να οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση του δολαρίου και συνεπώς να ασκηθεί μεγαλύτερη πίεση στις αμερικανικές εξαγωγές. Κατά το τέταρτο τρίμηνο, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν με ρυθμό 8,9%, οι εξαγωγές δεν αυξήθηκαν παρά μόνο κατά 2,8%.

Αν και οι καταναλωτικές δαπάνες που αποτελούν τα 2/3 της οικονομίας αυξήθηκαν με τον πιο υψηλό ρυθμό από το 2006, ο ρυθμός ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας περιορίστηκε ως αποτέλεσμα της μείωσης των δημόσιων δαπανών και εξαγωγών.

Ως αποτέλεσμα της ανάκαμψης της αμερικανικής οικονομίας τον περασμένο Ιανουάριο δημιουργήθηκαν 257.000 νέες θέσεις εργασίας, ενώ κατά τους τελευταίους τρεις μήνες η αμερικανική οικονομία έχει δημιουργήσει πάνω από ένα εκ. θέσεις εργασίας, που είναι ο πιο υψηλός αριθμός αύξησης της απασχόλησης από το 1997, ενώ υπάρχουν προβλέψεις για καλύτερα αποτελέσματα. Υπολογίζεται ότι μέχρι το τέλος του 2014 δημιουργήθηκαν 5 εκ. νέες θέσεις εργασίας αριθμός που ήταν ο πιο ψηλός από το 2001. Το ποσοστό ανεργίας στην Αμερική στο 5,7% του εργατικού δυναμικού είναι ένα από τα πιο χαμηλά στις χώρες του ΟΟΣΑ.

Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για την αύξηση της απασχόλησης, αλλά σημαντικό ρολό έπαιξε και η μείωση της περιόδου κατά την οποία οι άνεργοι δικαιούνται επίδομα. Πριν από την οικονομική κρίση στις περισσότερες Πολιτείες της Αμερικής το ανεργιακό επίδομα παραχωρείτο για 26 εβδομάδες. Το 2008, όμως, με βάση σχετική νομοθεσία, το ανεργιακό επίδομα αυξήθηκε στις 53 εβδομάδες, ενώ σε τρεις Πολιτείες το επίδομα παραχωρείτο για 73 εβδομάδες.

Αλλά από το 2013, όταν η σχετική νομοθεσία ακυρώθηκε, ο μέσος αριθμός εβδομάδων που παραχωρείται επίδομα μειώθηκε στις 25 εβδομάδες. Και τούτο γιατί υποστηρίχθηκε ότι η μείωση της περιόδου που παραχωρείται το ανεργιακό επίδομα θα ωθήσει τους εργαζόμενους σε αναζήτηση εργασίας. Υπολογίζεται ότι η μείωση της περιόδου που παραχωρείται το ανεργιακό επίδομα κατά το 2014 οδήγησε στην αύξηση κατά 1,8 εκ. νέων θέσεων εργασίας.

Κατά το 2014 η αύξηση των μισθών σε ετήσια βάση ήταν της τάξης του 2,2%. Κατά συνέπειαν, ο χαμηλός ρυθμός αύξησης των ημερομισθίων σε συνδυασμό με τον πιο χαμηλό ρυθμό πληθωρισμού απ' ό,τι προβλεπόταν οδηγεί σε πρόβλεψη ότι η FED είναι δυνατόν να καθυστερήσει την αύξηση των επιτοκίων.

Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι ακόμη ένας λόγος γιατί πρέπει να καθυστερήσει η αύξηση των επιτοκίων είναι ότι άλλες χώρες τα μειώνουν. Πρόσφατα, μείωσαν τα επιτόκιά τους ο Καναδάς, η Ινδία και η Σιγκαπούρη, ενώ η Αυστραλία και η Τουρκία αναμένεται να ακολουθήσουν.

Παράλληλα, η ΕΚΤ και η Δανία αναμένεται να μειώσουν τα επιτόκια σε αρνητικά νομισματικά επίπεδα. Επίσης, η ΕΚΤ έχει εισαγάγει ποσοτική χαλάρωση και πολλοί οικονομολόγοι πιστεύουν ότι θα σημειωθεί περαιτέρω πτώση στη συναλλαγματική αξία του ευρώ και αύξηση του δολαρίου.

Η αμερικανική οικονομία είναι δυνατόν να επηρεαστεί αρνητικά από τον συνδυασμό της πτώσης της αξίας του ευρώ και της αύξησης του δολαρίου, όπως και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η οικονομία της Ε.Ε. Ενώ οι Αμερικανοί καταναλωτές αύξησαν τις δαπάνες τους με τον πιο ψηλό ρυθμό από το 2006, η επιβράδυνση στις εξαγωγές μείωσε τον ρυθμό ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας κατά μια ποσοστιαία μονάδα. Το υψηλό δολάριο επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα στις εξαγωγές όπως και τα κέρδη των αμερικανικών πολυεθνικών εταιρειών στο εξωτερικό.

Αυτό δημιουργεί ανησυχίες στο Κογκρέσο και ήδη υποβλήθηκαν αιτήματα προς την κυβέρνηση να πράξει περισσότερα για να αντιμετωπίσει τη συναλλαγματική χειραγώγηση από χώρες όπως είναι η Κίνα, η Ιαπωνία και η Ευρωζώνη. Αλλά ανησυχίες για την αύξηση της συναλλαγματικής αξίας του δολαρίου έχουν εκφράσει και το ΔΝΤ όπως και η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών, που προειδοποιούν ότι πολλές εταιρείες στις αναδυόμενες οικονομίες έχουν πάρει δάνεια σε δολάρια, πράγμα που θα επηρεάσει δυσμενώς την αποπληρωμή τους.

Έτσι, τόσο Δημοκρατικοί όσο και Ρεπουμπλικάνοι βουλευτές πιέζουν τον κ. Mike Froman, τον επικεφαλής εμπορικό διαπραγματευτή στις διεθνείς εμπορικές συνομιλίες, να εισαχθεί στις συμφωνίες αυτές, όπως είναι η συμφωνία για το ελεύθερο εμπόριο μεταξύ 12 χωρών του Ειρηνικού και η παρόμοια συμφωνία ελευθέρου εμπορίου μεταξύ Αμερικής και Ε.Ε., πρόνοια που να απαγορεύει τη χειραγώγηση συναλλαγματικών ισοτιμιών.

Ο κ. Froman υπόβαλε τις εισηγήσεις αυτές στον Υπουργό Οικονομικών, κ. Jack Lew, που απάντησε ότι το ισχυρό δολάριο είναι προς το συμφέρον της Αμερικής. Τονίζεται, όμως, από τους οικονομολόγους ότι τα μέτρα νομισματικής πολιτικής όπως είναι η μείωση των επιτοκίων και η ποσοτική χαλάρωση δεν αποτελούν χειραγώγηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας των νομισμάτων, έκτος αν οι Κεντρικές Τράπεζες των χωρών αυτών προβαίνουν στην αγορά του δολαρίου με στόχο την αύξηση της αξίας του.

Νομοθεσία, όμως, που έχει ετοιμαστεί από το Κογκρέσο προβλέπει αύξηση των εισαγωγικών δασμών των προϊόντων που προέρχονται από χώρες που προβαίνουν σε χειραγώγηση της συναλλαγματικής αξίας των νομισμάτων τους. Φαίνεται, όμως, ότι ακόμη και εκείνοι που συνέταξαν το προσχέδιο νομοθεσίας, εισηγήθηκαν τα μέτρα να εφαρμόζονται μόνο σε άμεση επέμβαση στις συναλλαγματικές αγορές από τις κυβερνήσεις. Αυτό σημαίνει ότι μέτρα νομισματικής πολιτικής, όπως είναι η μείωση των επιτοκίων και η ποσοτική χαλάρωση, δεν θα θεωρούνται χειραγώγηση της συναλλαγματικής αξίας.

ΧΑΡΗΣ ΚΑΚΟΥΛΛΗΣ
[email protected].
Διοικητικός Σύμβουλος KPMG, Λογιστικές, Ελεγκτικές,
Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
(Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του συγγραφέα
και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις και γνώμες της
KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG).