Ο Πρόεδρος αλ-Σίσι πήρε θέση ως σύμμαχος της Δύσης στον αγώνα κατά του ΙΚ
Οι δυτικές πρωτεύουσες αναγκάσθηκαν να παραδεχθούν πως δεν μπορούν πλέον να απομονώνουν την πιο πολυάνθρωπη και την καλύτερα εξοπλισμένη από τις αραβικές χώρες, τη στιγμή που το Ισλαμικό Κράτος κερδίζει έδαφος

Την επομένη μιας επιδρομής της αεροπορίας της εναντίον των θέσεων του Ισλαμικού Κράτους, η Αίγυπτος έλαβε χθες θέση στην πρώτη γραμμή της διεθνούς κοινότητας ζητώντας από τον ΟΗΕ να δώσει εντολή για μια διεθνή επέμβαση στη Λιβύη.

Στη χώρα αυτή όπου επικρατεί το χάος και η οποία είναι κατατεμαχισμένη σε διάφορα "οχυρά" πολιτοφυλακών, τζιχαντιστικών και μη, δεν έχει παρουσιασθεί κανένας αξιόπιστος απολογισμός των αιγυπτιακών βομβαρδισμών. Η Γαλλία και η Ιταλία ζητούν επίσης να συνεδριάσει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για να αποφασίσει "νέα μέτρα" στη Λιβύη. Η Ρώμη είναι έτοιμη να εμπλακεί στρατιωτικά, αλλά θα το πράξει μόνο στο πλαίσιο του ΟΗΕ και μιας επιχείρησης διατήρησης της ειρήνης, υπενθύμισε χθες ο Ιταλός Πρωθυπουργός, Ματέο Ρέντσι, ζητώντας από την Αίγυπτο να μην υποκύψει "στην υστερία μιας υπερβολικής αντίδρασης".

Οι κινήσεις του Σίσι
Ειδικοί εκτιμούν πως, πλήττοντας την οργάνωση Ισλαμικό Κράτος στη γειτονική του Λιβύη, ο Αιγύπτιος πρόεδρος Φάταχ αλ-Σίσι παίρνει θέση ως σύμμαχος των Δυτικών στη μάχη εναντίον των τζιχαντιστών, επισκιάζοντας έτσι την ανελέητη καταστολή που επιβάλλει στη χώρα του. Ο Σίσι προκάλεσε αίσθηση στέλνοντας τα αιγυπτιακά μαχητικά αεροπλάνα να βομβαρδίσουν τις θέσεις του λιβυκού κλάδου του Ισλαμικού Κράτους μερικές μόλις ώρες αφότου ανακοινώθηκε ο αποκεφαλισμός 21 χριστιανών Αιγυπτίων. Μ' αυτήν τη γρήγορη αντίδραση, "το κύρος του κ. Σίσι θα ενισχυθεί ασφαλώς στη Δύση", προβλέπει ο Μούσταφα Κάμελ αλ-Σαγίντ, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο πανεπιστήμιο του Καΐρου. "Η Αίγυπτος και ο Σίσι εμφανίζονται πλέον ως σύμμαχοι-κλειδιά της Δύσης στη μάχη εναντίον του Ισλαμικού Κράτους", υπογραμμίζει ο Ζακ Γκολντ, εμπειρογνώμονας του Ινστιτούτου Μελετών για την Εθνική Ασφάλεια, που έχει την έδρα του στο Τελ-Αβίβ.

Δεν μπορούν να αγνοούν
Αφού είχαν αρχικά αγνοήσει τον Σίσι, ο οποίος τον Ιούλιο του 2013 καθαίρεσε τον δημοκρατικά εκλεγμένο ισλαμιστή Πρόεδρο Μοχάμεντ Μόρσι και κατέστειλε τις διαδηλώσεις των οπαδών του, οι δυτικές πρωτεύουσες αναγκάσθηκαν να παραδεχθούν πως δεν μπορούν πλέον να απομονώνουν την πιο πολυάνθρωπη και την καλύτερα εξοπλισμένη από τις αραβικές χώρες, τη στιγμή που το Ισλαμικό Κράτος κερδίζει έδαφος στην περιοχή.

Αγόρασαν μαχητικά από τη Γαλλία
Η Ουάσιγκτον, βασικός χρηματοδότης, επανέλαβε στις αρχές του 2014 την οικονομική βοήθειά της που προορίζεται ουσιαστικά για τον στρατό. Επίσης η Γαλλία και η Ιταλία, μεταξύ άλλων, δέχθηκαν με κάθε επισημότητα αυτόν που οι διεθνείς οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων θεωρούν πλέον ως τον αρχηγό ενός από τα πιο καταπιεστικά καθεστώτα στον κόσμο. Τη Δευτέρα, πωλώντας στην Αίγυπτο τα πρώτα μαχητικά αεροπλάνα Rafale, η Γαλλία υιοθέτησε ξεκάθαρα αυτήν τη "ρεαλπολιτίκ", με τον Υπουργό Άμυνας Ζαν-Ιβ Λε Ντριάν να δηλώνει πως ο Σίσι "εξελέγη δημοκρατικά". Ο απόστρατος στρατάρχης κέρδισε πράγματι με μεγάλη πλειοψηφία την προεδρική εκλογή του Μαΐου 2014, αλλά αφού προηγουμένως είχε εξαλείψει από την πολιτική σκηνή κάθε αντιπολίτευση, πρώτα την ισλαμιστική και στη συνέχεια την κοσμική και τη φιλελεύθερη.

Νέο μέτωπο
Όμως η επέμβαση στη Λιβύη ανοίγει ένα νέο μέτωπο για τον αιγυπτιακό στρατό, ο οποίος δυσκολεύεται ήδη να αντιμετωπίσει στο έδαφός του τους τζιχαντιστές που συνδέονται με το Ισλαμικό Κράτος και διεξάγουν θεαματικές επιθέσεις εναντίον των δυνάμεων της τάξης σε αντίποινα, όπως δηλώνουν, για την αιματηρή καταστολή εναντίον των οπαδών του Μόρσι. Για τους ειδικούς, η λιβυκή εκστρατεία επιτρέπει στον Σίσι να επισκιάσει, ακόμη και να δικαιολογήσει, αυτήν την καταστολή που έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 1.400 ισλαμιστές διαδηλωτές, ενώ έχουν φυλακισθεί τουλάχιστον 15.000 οπαδοί του Μόρσι. "Οι επικρίσεις για τον απολογισμό του σε ό,τι αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις πολιτικές ελευθερίες υπάρχει κίνδυνος να παραμερισθούν", λέει ο Χ. Α. Χέλιερ, του Brookings Institution, μιας δεξαμενής σκέψης που έχει έδρα την Ουάσιγκτον.

Η κατάσταση στη χώρα μέσα από βασικές ερωτήσεις και απαντήσεις
Η Λιβύη πλήττεται από αστάθεια μετά την ανατροπή του Μουαμάρ Καντάφι τον Οκτώβριο του 2011. Καθεμία από τις πολυάριθμες πολιτοφυλακές ελέγχει ένα τμήμα της χώρας ενώ οι διαδοχικές κυβερνήσεις αδυνατούν να επιβάλουν την εξουσία τους. Το BBC επιχειρεί να δώσει απαντήσεις στα ερωτήματα που αφορούν αυτήν την υπό διάλυση χώρα.

Ποιος έχει τον έλεγχο στη Λιβύη;
Κανένας - και αυτό είναι το πρόβλημα. Δρουν πάμπολλες ένοπλες ομάδες -ώς και 1.700- με διαφορετικούς στόχους η καθεμία. Αλλά κοινός παρονομαστής είναι τα χρήματα και η εξουσία. Στη διάρκεια της εξέγερσης κατά του Καντάφι, οποιοσδήποτε κρατούσε όπλο κέρδιζε τον σεβασμό και μερικοί θέλησαν όχι μόνο να συνεχιστεί αυτό αλλά και να πάρουν τον έλεγχο περιοχών και να επιβάλουν τη θέλησή τους. Μερικοί από αυτούς είναι ισλαμιστές, άλλοι αυτονομιστές και άλλοι φιλελεύθεροι. Εκτός από τις ιδεολογικές διαφορές, έχουν και φυλετικές και γεωγραφικές. Εκφράζονται ανησυχίες ότι θα ξεσπάσει εμφύλιος.

Δεν ήταν κάποτε σύμμαχοι όλοι αυτοί;
Τους ένωνε μόνο το μίσος για τον Καντάφι και τίποτε παραπάνω. Δεν υπήρξε καμία ομάδα επικεφαλής της εξέγερσης, αλλά η καθεμία έκανε τον δικό της πόλεμο στην περιοχή της. Υστερα από περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες δικτατορίας, δεν κατανοούν πώς λειτουργεί η δημοκρατία, γι' αυτό αδυνατούν να κάνουν συμβιβασμούς. Ως αποτέλεσμα, η Λιβύη είχε τουλάχιστον πέντε κυβερνήσεις μετά τον Καντάφι. Μετά τις εκλογές του περασμένου Ιουνίου η αστάθεια ενισχύθηκε καθώς οι χαμένοι αρνούνται να παραδεχθούν την ήττα τους. Γι' αυτό η Λιβύη σήμερα έχει δυο ανταγωνιστικές κυβερνήσεις, μία στην Τρίπολη και άλλη -με τους νικητές των εκλογών- στην πόλη Τομπρούκ, περίπου 1.000 χλμ. μακριά.

Η Λιβύη έχει λάβει εξωτερική βοήθεια;
Ελάχιστη. Η Λιβύη παραμένει ένα απέραντο παζάρι όπλων, τα οποία έχουν καταλήξει, μεταξύ άλλων, στο Σινά, στη Γάζα, ακόμη και στη Συρία και στο Ιράκ. Ο Αραβικός Σύνδεσμος ενδιαφέρεται περισσότερο για την αστάθεια στη Μέση Ανατολή και στην Αίγυπτο. Οι αφρικανικές χώρες είναι εκείνες που ανησυχούν πιο πολύ, επειδή η κατάσταση στη Λιβύη αποσταθεροποιεί το Μάλι, τον Νίγηρα και τη Νιγηρία. Η Δύση μόλις αρχίζει να ενδιαφέρεται για τη Λιβύη, λόγω του φόβου ότι το Ισλαμικό Κράτος κερδίζει έδαφος στη χώρα. Διαθέτει παρακλάδια σε καθεμία από τις τρεις επαρχίες και λειτουργεί στρατόπεδα εκπαίδευσης στην Ανατολική Λιβύη.

Οι ξένοι απειλούνται;
Ναι. Έχουν σημειωθεί επιθέσεις εναντίον διπλωματών, μεταξύ των οποίων η δολοφονία του Αμερικανού πρέσβη Κρίστοφερ Στίβενς στη Βεγγάζη, η απαγωγή του Ιορδανού πρέσβη Φαουάζ αλ Ιτάν (που «ανταλλάχθηκε» με τζιχαντιστή φυλακισμένο στην Ιορδανία) και επιθέσεις στο ιταλικό προξενείο στη Βεγγάζη και στις πρεσβείες της Γαλλίας και της Ρωσίας στην Τρίπολη. Ο Βρετανός καθηγητής Ντέιβιντ Μπόλαμ συνελήφθη ως όμηρος στη Βεγγάζη και απελευθερώθηκε για λύτρα, ενώ δυο Τυνήσιοι δημοσιογράφοι, που απήχθησαν, στη συνέχεια δολοφονήθηκαν.

Ποιες είναι οι κυριότερες πολιτοφυλακές;
Η Αυγή της Λιβύης ελέγχει το δυτικό τμήμα της χώρας, που περιλαμβάνει τη Μισράτα και την Τρίπολη. Επικεφαλής είναι αντάρτες από τη Μισράτα που επαίρονται ότι αντιστάθηκαν πιο λυσσαλέα στις δυνάμεις του Καντάφι. Όταν κατέλαβε την Τρίπολη τον περασμένο Αύγουστο, είχε την υποστήριξη του ανώτατου κληρικού της χώρας, σεΐχη Σαντίκ αλ Γκαριάνι, που προέτρεψε την Αυγή να κρατήσει με «σταθερό χέρι» την πρωτεύουσα.

Η Ανσάρ αλ Σαρία ελέγχει τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη, τη Βεγγάζη, λίκνο της επανάστασης. Θεωρείται η πιο επικίνδυνη ισλαμιστική ένοπλη οργάνωση στη χώρα, μαζί με τους συμμάχους της από την Ταξιαρχία των Μαρτύρων της 17ης Φεβρουαρίου. Η Ανσάρ αλ Σαρία είναι υπεύθυνη για τη δολοφονία του Στίβενς, έχει διασυνδέσεις με άλλες ισλαμιστικές οργανώσεις και πιθανώς έχει στείλει μαχητές στη Συρία. Το Συμβούλιο Σούρας Ισλαμικής Νεολαίας είναι η κυριότερη πολιτοφυλακή που πρόσκειται στο Ισλαμικό Κράτος. Εδρεύει στην Ντέρνα, κωμόπολη στις βορειοανατολικές ακτές της Λιβύης, περίπου 720 χλμ. από την Τρίπολη. Τον περασμένο Οκτώβριο ανακοίνωσε ότι η Ντέρνα είναι η πρώτη πόλη της Λιβύης που ενώθηκε με το παγκόσμιο χαλιφάτο του Ισλαμικού Κράτους.

Ο στρατηγός Χαλίφα Χαφτάρ έχει μια ισχυρή πολιτοφυλακή, τον Λιβυκό Εθνικό Στρατό (LNA), και προωθείται ως ο κύριος αντίπαλος των ισλαμιστικών πολιτοφυλακών. Έχει την υποστήριξη της κυβέρνησης του Τομπρούκ και λέγεται ότι συντόνισε στρατιωτικές δραστηριότητες με την Αίγυπτο.

ΠΗΓΗ: HeliosPlus