Το κόμμα ιδρύθηκε πέρυσι και τα ποσοστά του αυξάνονται ραγδαία
Το 2015 είναι μια πλήρης εκλογική χρονιά για την Ισπανία, το εκλογικό σύστημα της οποίας είναι πολύ αναλογικότερο του ελληνικού και σχεδόν επιβάλλει τις κυβερνήσεις συνεργασίας

Το Podemos έχει βάλει πλώρη να κερδίσει τις εκλογές που θα πραγματοποιηθούν εφέτος στην Ισπανία, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις των τελευταίων μηνών, τερματίζοντας δεκαετίες δικομματισμού, κατά τις οποίες εναλλάσσονταν στην εξουσία οι Σοσιαλιστές (PSOE) και το δεξιό Λαϊκό Κόμμα (ΡΡ). Το Podemos, που ιδρύθηκε πέρυσι, χαρακτηρίζεται από τον ισπανικό Τύπο «η πιο ενδιαφέρουσα πολιτική επιτυχία που συνέβη στην Ισπανία την τελευταία τριακονταετία». Τοποθετείται κατά της λιτότητας και κατά της διαφθοράς των «παραδοσιακών» πολιτικών, οι οποίοι, την ώρα που φουσκώνουν τους παράνομους λογαριασμούς τους με μίζες, ζητούν από τους Ισπανούς να σφίξουν το ζωνάρι. Παράλληλα, όμως, στην Ισπανία κάνουν την εμφάνισή τους και άλλα κόμματα που παγιώνουν τη ρήξη του δικομματισμού, με κυριότερο τους Πολίτες, έναν συντηρητικό πολιτικό φορέα από την Καταλωνία, ο οποίος, αν και καινούργιος στην εθνική πολιτική σκηνή, έρχεται τέταρτος στις τελευταίες δημοσκοπήσεις. Και φιλοδοξεί να παίξει ρόλο ρυθμιστή μετά τις εκλογές.

Χρονιά γεμάτη εκλογές
Το 2015 είναι μια πλήρης εκλογική χρονιά για την Ισπανία, το εκλογικό σύστημα της οποίας είναι πολύ αναλογικότερο του ελληνικού και σχεδόν επιβάλλει τις κυβερνήσεις συνεργασίας. Στις 22 Μαρτίου θα πραγματοποιηθούν πρόωρες περιφερειακές εκλογές στην Ανδαλουσία, τον Μάιο δημοτικές εκλογές και περιφερειακές σε 13 περιφέρειες, στις 27 Σεπτεμβρίου περιφερειακές εκλογές στην Καταλωνία και τον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο (το αργότερο στις 20 Δεκεμβρίου) οι κρίσιμες γενικές εκλογές - στις οποίες, όπως όλα δείχνουν, ο Πάμπλο Ιγκλέσιας του Podemos είναι πιθανό να εκτοπίσει από την εξουσία το ΡΡ και τον πρωθυπουργό Μαριάνο Ραχόι. Το ΡΡ βαρύνεται με πάμπολλα σκάνδαλα διαφθοράς, ενώ ο Ραχόι την τελευταία διετία έχει ποσοστά αποδοχής χαμηλότερα από κάθε άλλον πρωθυπουργό της ισπανικής μεταπολίτευσης.

Δεν συμμετέχουν τον Μάιο
Το Podemos αποφάσισε να μη λάβει μέρος στις δημοτικές εκλογές του Μαΐου, αλλά να υποστηρίξει κατά τόπους ορισμένους υποψηφίους, όπως την ακτιβίστρια κατά των εξώσεων Άντα Κολάου στη Βαρκελώνη, επικεφαλής της πλατφόρμας Guanyem Barcelona. Το σκεπτικό του είναι πως δύσκολα στήνεται ένα κόμμα από το μηδέν και αν συνθέσει εσπευσμένα ολοκληρωμένες λίστες υποψηφίων για τους 8.119 δήμους της Ισπανίας, κινδυνεύει να ανοίξει την πόρτα σε ανθρώπους που επιθυμούν να μπουν στην πολιτική λανθασμένους λόγους. Οι οπαδοί τόσο του Podemos όσο και των Πολιτών δηλώνουν ότι κίνητρο της επιλογής τους είναι να ανανεωθεί το ισπανικό πολιτικό σύστημα, να παταχθεί η διαφθορά και να τελειώνει ο δικομματισμός ΡΡ/PSOE. Ο μέσος ψηφοφόρος του Podemos τοποθετεί εαυτόν στην Κεντροαριστερά, ενώ των Πολιτών στην Κεντροδεξιά. Οι πρώτοι είναι κυρίως πρώην ψηφοφόροι του PSOE και της Ενωμένης Αριστεράς, ενώ οι δεύτεροι του ΡΡ και του UPyD.

«Ευχολόγιο» και μιντιακή ελίτ
Το Podemos κατηγορείται για έλλειψη σαφήνειας στο πρόγραμμά του, το οποίο οι επικριτές του χαρακτηρίζουν «ευχολόγιο», και για το ότι τα κορυφαία στελέχη του, συμπεριλαμβανομένου του Ιγκλέσιας, αποτελούσαν μια «μιντιακή ελίτ», και μάλιστα τηλεοπτική, η οποία είναι πιο ελιτίστικη από τις νέες ηλεκτρονικές τεχνολογίες (ο Ιγκλέσιας παρουσίαζε δύο πολιτικές εκπομπές και ήταν τακτικός καλεσμένος άλλων). Στους Πολίτες έχουν ακουστεί μερικές ξενοφοβικές φωνές, ενώ πολλοί από τους αρχικούς αριστερούς οπαδούς τους αποχώρησαν, για να πάρουν τη θέση τους δεξιοί κοσμικοί και τηλεπερσόνες. Ο Ιγκλέσιας έσπευσε να επωφεληθεί από τη νίκη του συμμάχου του Αλέξη Τσίπρα. Το πρώτο Σάββατο μετά τις ελληνικές εκλογές διοργάνωσε την τεράστια «Πορεία για την Αλλαγή» (150.000 ατόμων και πλέον) στη Μαδρίτη και κατά την έναρξη της ομιλίας του απευθύνθηκε στους οπαδούς του στα ελληνικά. «Περισσότερα έγιναν στην Ελλάδα αυτές τις έξι ημέρες (σ.σ.: 25-31 Ιανουαρίου) απ' όσα πολλές κυβερνήσεις έκαναν επί χρόνια», είπε.

«Τα μικρά ψάρια θα φάνε τα μεγάλα!»
Σε μια Ισπανία που επισήμως έχει εξέλθει από την ύφεση, αλλά στην πραγματικότητα εκατομμύρια παραμένουν άνεργοι και ο μέσος Ισπανός δεν έχει δει καμία βελτίωση στα οικονομικά του, ο Ραχόι λέει: «Δεν αποδέχομαι τη ζοφερή εικόνα που παρουσιάζουν ορισμένοι για την Ισπανία». Πολύ πιο κοντά στον μέσο Ισπανό, ο Ιγκλέσιας τον καλεί «να καταπολεμήσουμε την κάστα που έχει κηρύξει πόλεμο στους Ισπανούς, τους τραπεζίτες που είναι υπεύθυνοι για τις εξώσεις, τους σάπιους πολιτικούς και την ανισότητα. Τα μικρά ψάρια θα φάνε τα μεγάλα!». Ο Ιγκλέσιας καθιέρωσε στην Ισπανία την έκφραση «κάστα», που υποδηλώνει τους διεφθαρμένους πολιτικούς και επιχειρηματίες. Οι Πολίτες κατηγορούν το Podemos ότι «θέλει εκδίκηση, ενώ η Ισπανία χρειάζεται δικαιοσύνη. Οι Ισπανοί χρειάζονται τις βιώσιμες προτάσεις των Πολιτών και όχι την επανάσταση της εκδίκησης του Podemos». Οι Ισπανοί πάντως φαίνονται, τουλάχιστον αυτήν τη στιγμή, αποφασισμένοι να ανατρέψουν το κατεστημένο πολιτικό σκηνικό. Θεωρούν το PP και το PSOE υπερασπιστές προνομίων της ηγεσίας και της παρέας της, και όχι του κοινού καλού. Γι' αυτό, ενώ στις εκλογές του 2011 τα δύο αυτά κόμματα μαζί έλαβαν 73,3%, σήμερα οι δημοσκοπήσεις τούς δίνουν αθροιστικά κάτω από 40%.

Το προφίλ των έξι μεγαλύτερων κομμάτων
Podemos - Πάμπλο Ιγκλέσιας

Μήτρα τους οι Αγανακτισμένοι
Αριστερό κόμμα, το οποίο ιδρύθηκε το 2014 με ηγέτη τον 36χρονο Πάμπλο Ιγκλέσιας, πρώην καθηγητή Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Κομπλουτένσε της Μαδρίτης και νυν ευρωβουλευτή. Στις Ευρωεκλογές του περασμένου Μαΐου το Podemos έλαβε 8%, αν και ήταν «ηλικίας» μόλις τεσσάρων μηνών. Προέρχεται από το κίνημα των Αγανακτισμένων. Είναι κατά της λιτότητας, των ανισοτήτων και της διαφθοράς. Μετά την εκλογή του ΣΥΡΙΖΑ στις 25 Ιανουαρίου, οπαδοί του Podemos πανηγύρισαν στους ισπανικούς δρόμους. Η τελευταία δημοσκόπηση της Metroscopia (Φεβρουάριος 2015) φέρνει το Podemos πρώτο κόμμα, αν γίνονταν σήμερα εκλογές, με ποσοστό 27,7%.

Λαϊκό Κόμμα (ΡΡ) - Μαριάνο Ραχόι
Και λιτότητα και διαφθορά
Το συντηρητικό κόμμα του 59χρονου Πρωθυπουργού Μαριάνο Ραχόι, για τον οποίο το 73% των Ισπανών έχουν σήμερα αρνητική γνώμη, είναι μετεξέλιξη της Λαϊκής Συμμαχίας (ΑΡ), κόμματος που είχε ιδρύσει πρώην υπουργός Εσωτερικών του δικτάτορα Φράνκο. Το ΡΡ θεωρεί τη λιτότητα μονόδρομο και είναι μέλος του κεντροδεξιού Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. Σημείωσε καθαρή νίκη στις ισπανικές εκλογές του 2011, λαμβάνοντας 44,62% (το μεγαλύτερο ποσοστό στην ιστορία του). Το ΡΡ είχε κυβερνήσει και το 1996-2004 με τον Χοσέ Μαρία Αθνάρ. Στις Ευρωεκλογές του 2014 έλαβε 26,1%. Πολλοί πρώην υπουργοί και στελέχη του ΡΡ κατηγορούνται ή είναι υπό έρευνα για διαφθορά. Στη δημοσκόπηση της Metroscopia του Φεβρουαρίου, το ΡΡ θα ερχόταν δεύτερο αν γίνονταν σήμερα εκλογές, με ποσοστό 20,9%.

Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα (PSOE) - Πέδρο Σάντσεθ
Η φυλλορροούσα Σοσιαλδημοκρατία
Σοσιαλδημοκρατικό κεντροαριστερό κόμμα, από τα παλαιότερα της Ισπανίας - ιδρύθηκε το 1879 από τον Πάμπλο Ιγκλέσιας (καμία συγγένεια με τον ιδρυτή του Podemos). Υπό τον Φελίπε Γκονθάλεθ, το PSOE κυβέρνησε από το 1982 ώς το 1996. Κυβέρνησε πάλι το 2004-2011 με τον Χοσέ Λουίς Θαπατέρο. Ανήκει στο Κόμμα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών. Στις εκλογές του 2011 έχασε με 28,8% (το χαμηλότερο στη μετά Φράνκο εποχή). Στις Ευρωεκλογές του 2014 έλαβε 23%. Η απήχησή του στο εκλογικό σώμα έχει πάρει την κατιούσα. Γενικός γραμματέας του σήμερα είναι ο 42χρονος Πέδρο Σάντσεθ, καθηγητής Οικονομικών σε ιδιωτικό πανεπιστήμιο της Μαδρίτης και πρώην πολιτικός στα τοπικά όργανα της πρωτεύουσας.

Πολίτες (Ciudadanos ή C’s) - Άλμπερτ Ριβέρα
Εθνικιστές λάιτ με γυμνό αρχηγό
Ιδρύθηκε το 2006 στην Καταλωνία, αλλά μόνο πρόσφατα αποφάσισε να γίνει πανεθνικό κόμμα. Τοποθετείται κατά της ανεξαρτησίας της Καταλωνίας και αυτοπροσδιορίζεται ως «μεταεθνικιστικό και προοδευτικό». Ο πρόεδρός του Άλμπερτ Ριβέρα, 35χρονος δικηγόρος από τη Βαρκελώνη, δίνει το στίγμα τού κόμματος ως εξής: «Η Καταλωνία είναι ο τόπος μου, η Ισπανία η χώρα μου και η ΕΕ το μέλλον μας». Ο Ριβέρα ήταν παλαιά μέλος του ΡΡ. Εμφανίστηκε γυμνός σε προεκλογική αφίσα του 2006 για να δώσει δημοσιότητα στους Πολίτες. Στις Ευρωεκλογές του 2014 έλαβαν 3,16% και εξέλεξαν δύο ευρωβουλευτές που εντάχθηκαν στη Συμμαχία Φιλελεύθερων και Δημοκρατών για την Ευρώπη (ALDE).

Ενωμένη Αριστερά (IU/ICV) - Αλμπέρτο Γκαρθόν
Υποψήφιος ετών 29
Ιδρύθηκε το 1986 με κύριο αίτημα την έξοδο της Ισπανίας από το ΝΑΤΟ και σήμερα αποτελείται από διάφορους σχηματισμούς, μεταξύ των οποίων το Κομμουνιστικό Κόμμα Ισπανίας και η Πρωτοβουλία Πράσινων Καταλανών. Η Ενωμένη Αριστερά έλαβε 9,9% στις περυσινές Ευρωεκλογές και εξέλεξε τέσσερεις ευρωβουλευτές που εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Αριστερά (GUE-NGL). Στις εκλογές του 2011 έλαβε ποσοστό 6,92%. Στη δημοσκόπηση της Metroscopia του Φεβρουαρίου θα λάμβανε 6,5% αν γίνονταν σήμερα εκλογές. Στις εφετινές εκλογές θα κατέβει με υποψήφιο πρωθυπουργό τον 29χρονο μαρξιστή οικονομολόγο Αλμπέρτο Γκαρθόν, πρώην θαυμαστή του Λένιν, που τώρα υιοθετεί αναθεωρητικές αντιλήψεις.

Ένωση, Πρόοδος και Δημοκρατία (UΡyD) - Ρόσα Ντίεθ
Κεντρώοι και φεντεραλιστές
Ιδρύθηκε το 2007. Υποστηρίζει την ενωμένη Ισπανία (εξ ου η «Ένωση») και δηλώνει «προοδευτικό» («Πρόοδος») και «ριζοσπαστικά δημοκρατικό» («Δημοκρατία»). Απορρίπτει κάθε εθνικισμό, περιλαμβανομένων των αυτονομιστικών κινημάτων στη Χώρα των Βάσκων και στην Καταλωνία, και είναι υπέρ μιας φεντεραλιστικής Ευρώπης. Προέρχεται από τη Χώρα των Βάσκων, από τα κινήματα κατά της ΕΤΑ, αλλά είναι πανεθνικό κόμμα. Ανάμεσα στα προεξέχοντα μέλη του είναι ο φιλόσοφος Φερνάντο Σαμπατέρ. Επικεφαλής του UPyD είναι η 62χρονη πρώην ευρωβουλευτής του PSOE Ρόσα Ντίεθ. Στις εκλογές του 2011 ήρθε τέταρτο με 4,70% και στις περυσινές Ευρωεκλογές έλαβε 6,5%.

ΠΗΓΗ: Το Βήμα