Λόγω υψηλών χρεών και υψηλής ανεργίας

Βρίσκεται στη χειρότερη της κατάσταση για δύο χρόνια με την Ευρωζώνη και τις αναδυόμενες οικονομίες να παρουσιάζουν επιδείνωση και τον κίνδυνο του αποπληθωρισμού να αυξάνεται

ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ και νοικοκυριά μειώνουν τις επενδυτικές και καταναλωτικές τους δαπάνες αφού ανησυχούν για τον μελλοντικό ρυθμό ανάπτυξης.

Σύμφωνα με διεθνή δημοσκόπηση μεταξύ επενδυτών από το Bloomberg η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται στη χειρότερή της κατάσταση για δύο χρόνια με την Ευρωζώνη και τις αναδυόμενες οικονομίες να παρουσιάζουν επιδείνωση και τον κίνδυνο του αποπληθωρισμού να αυξάνεται. Μεγάλη ανησυχία εκφράζεται για την Ευρωζώνη αφού πάνω από τα 2/3 των επενδυτών που έλαβαν μέρος στη δημοσκόπηση θεωρούν ότι κατά το 2015 θα υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος από τον αποπληθωρισμό παρά από τον υπερπληθωρισμό.

Η κατάσταση θα μπορούσε να βελτιωθεί με την απόφαση που πήρε η ΕΚΤ για ποσοτική χαλάρωση με την αγορά €60 δις τον μήνα κυβερνητικών και ιδιωτικών ομολόγων μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2016. Παράλληλα, όμως, χρειάζεται όπως υιοθετηθεί και επεκτατική δημοσιονομική πολιτική από σημαντικές χώρες της Ευρωζώνης, κυρίως της Γερμανίας.

Η Διεθνής Τράπεζα στην πρόσφατη εξαμηνιαία έκθεσή της έχει μειώσει την πρόβλεψή της για ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας αφού έχει παραμείνει να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό στην ανάκαμψη της αμερικανικής οικονομίας. Η Τράπεζα αναφέρει ότι αναμένει ότι οι μειωμένες τιμές πετρελαίου θα δώσουν ώθηση στην παγκόσμια δραστηριότητα, αλλά προειδοποιεί ότι οι αντίθετοι άνεμοι που αντιμετωπίζει η παγκόσμια οικονομία θα περιορίσουν το αποτέλεσμα της πτώσης του κόστους για το αργό πετρέλαιο.

Ως τέτοιες ανεπιθύμητες εξελίξεις περιλαμβάνονται η μειωμένη εμπιστοσύνη μεταξύ των καταναλωτών και των επιχειρήσεων και η αδυναμία των μεγάλων Κεντρικών Τραπεζών να μειώσουν περαιτέρω τα επιτόκιά τους, αφού ήδη έχουν φθάσει σε χαμηλά επίπεδα ρεκόρ που στόχο είχαν να αυξήσουν την αποφυγή του αποπληθωρισμού.

Η Διεθνής Τράπεζα προβλέπει ότι η παγκόσμια οικονομία θα επεκταθεί κατά 3% κατά το 2015 και κατά 3,3% κατά το 2016. Τον περασμένο Ιούνιο οι οικονομολόγοι της Διεθνούς Τράπεζας προέβλεπαν ότι η παγκόσμια οικονομία θα αναπτυσσόταν με ρυθμό 3,4% για το 2015 και 3,5% για το 2016. Ο ρυθμός ανάπτυξης της Ευρωζώνης αναμένεται να μειωθεί από το 1,8% στο 1,1%, ενώ η βρετανική οικονομία προβλέπεται να αναπτυχθεί με ρυθμό 2,9% για το 2015.

Η κυπριακή οικονομία προβλέπεται να σημειώσει θετικό ρυθμό ανάπτυξης 0,4% και 0,6% για το 2016. Οι χώρες με μεσαία εισοδήματα υποβαθμίστηκαν επίσης. Στη Ρωσία αναμένεται συρρίκνωση 2,9% σε σχέση με ανάπτυξη 1,5% που αναμενόταν προηγουμένως. Κατά το 2015 οι χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας κατά μέσο όρο αναμένεται να σημειώσουν αύξηση κατά 0,2% στο 6,1%. Αντίθετα, η Διεθνής Τράπεζα αύξησε τον ρυθμό ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας για το 2015 από το 3% στο 3,2%.

Παράλληλα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) υποβάθμισε την πρόβλεψή του για την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη στο 3,5% το 2015 και 3,7% το 2016 αναθεωρώντας προς τα κάτω την πρόβλεψη κατά 0,2% και για τα δύο έτη.

Το ΔΝΤ αναφέρει ότι ορισμένοι παράγοντες που ευνοούν την ανάπτυξη όπως είναι οι μειωμένες τιμές πετρελαίου και η υποτίμηση του ευρώ και του γιεν υπεραντισταθμίζονται από αντίθετους ανέμους όπως είναι τα προβλήματα που έχει αφήσει πίσω της η κρίση, κυρίως τα υψηλά χρέη και η υψηλή ανεργία. Συμβουλεύει δε τις αναπτυγμένες οικονομίες να διατηρήσουν χαλαρές νομισματικές πολιτικές ενόψει του γεγονότος ότι οι μειωμένες τιμές πετρελαίου αυξάνουν τον κίνδυνο αποπληθωρισμού.

Όσον αφορά την αμερικανική οικονομία το ΔΝΤ προβλέπει ότι θα αυξηθεί κατά 3,6% το 2016 από 3,1% το 2015. Η πιθανή περαιτέρω πτώση στην αξία του ευρώ ως αποτέλεσμα της εισαγωγής ποσοτικής χαλάρωσης και λόγω του αποτελέσματος των εκλογών στην Ελλάδα αναμένεται να δώσει κάποια ώθηση στις εξαγωγές της Ευρωζώνης και κατά συνέπεια στην ανάπτυξη.

Όσον αφορά τις αναδυόμενες οικονομίες, οι χώρες που εξάγουν πετρέλαιο όπως είναι η Ρωσία, η Νιγηρία, η Βενεζουέλα και η Σαουδική Αραβία, οι προοπτικές για ανάπτυξη έχουν υποβαθμιστεί, ενώ παράλληλα έχουν υποβαθμιστεί και οι προβλέψεις για ανάπτυξη της Βραζιλίας και της Ινδίας. Η Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΔΝΤ κα. Κριστίν Λαγκάρντ δήλωσε ότι είναι απίθανο η ανάκαμψη της αμερικανικής οικονομίας και οι μειωμένες πετρελαϊκές τιμές να δώσουν ώθηση στην ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας που συνεχίζει να είναι πολύ χαμηλή και εύθραυστη.

Πολλές χώρες αντιμετωπίζουν τα προβλήματα που προέρχονται από την οικονομική κρίση κυρίως τα υψηλά χρέη και την υψηλή ανεργία. Πολλές εταιρείες και νοικοκυριά μειώνουν τις επενδυτικές και καταναλωτικές τους δαπάνες αφού ανησυχούν για τον μελλοντικό ρυθμό ανάπτυξης, τόνισε η κα. Λαγκάρντ.

Παρόλο που ο ρυθμός ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω και η βρετανική οικονομία να παρουσιάσει ευνοϊκές εξελίξεις η παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει κινδύνους όπως είναι η πιθανότητα να αυξηθούν τα επιτόκια και να υπάρξει περισσότερη αστάθεια στη διακίνηση κεφαλαίων, ενώ η αύξηση του δολαρίου αναμένεται να επηρεάσει τις αναδυόμενες αγορές γιατί πολλές τράπεζες και εταιρείες έχουν δανειστεί σε δολάρια τα τελευταία πέντε χρόνια τόνισε η κα. Λαγκάρντ.

Το ίδιο συμβαίνει και σε χώρες που οι εταιρείες έχουν δανειστεί σε ελβετικά φράγκα και τώρα το κόστος αποπληρωμής των χρεών αυτών αυξάνεται. Παράλληλα, χώρες όπως είναι η Νιγηρία, η Ρωσία και η Βενεζουέλα αντιμετωπίζουν πτώση στις συναλλαγματικές αξίες των νομισμάτων τους. Ένας άλλος κίνδυνος είναι ο χαμηλός ρυθμός ανάπτυξης στην Ευρωζώνη και την Ιαπωνία, ενώ κίνδυνος υπάρχει και από τις γεωπολιτικές κρίσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή.

Τόνωση το φθηνότερο πετρέλαιο

Η ΛΑΓΚΑΡΝΤ εισηγείται όπως για να αντιμετωπιστούν αυτοί οι κίνδυνοι θα πρέπει οι κυβερνήσεις να πράξουν περισσότερα στην υιοθέτηση και εφαρμογή διαθρωτικών μεταρρυθμίσεων, ενώ παράλληλα επανέλαβε την εισήγηση για περισσότερες επενδύσεις σε έργα υποδομής. Επίσης, θα πρέπει να ληφθούν περισσότερα μέτρα για να αυξηθεί το γυναικείο ανθρώπινο δυναμικό και να ενθαρρυνθεί η περαιτέρω ελευθεροποίηση του διεθνούς εμπορίου.

Μια ευπρόσδεκτη τόνωση για την παγκόσμια οικονομία είναι το φθηνότερο πετρέλαιο που αυξάνει την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών, ενώ παρέχεται και μια χρυσή ευκαιρία για μείωση των επιδοτήσεων ενέργειας για να χρησιμοποιηθούν οι εξοικονομήσεις για περισσότερη βοήθεια των φτωχών.

Στο μεταξύ, η Ανεξάρτητη Εποπτική Επιτροπή του ΔΝΤ, ενώ επαινεί τον ρόλο του Ταμείου όσον αφορά την παροχή δανείων στις χώρες μέλη, παράλληλα επικρίνει τη συμβουλή που δόθηκε στις κυβερνήσεις για δημοσιονομική λιτότητα το 2010 με στόχο να μειωθούν τα δημοσιονομικά ελλείμματα.

Η κα. Λαγκάρντ όμως δήλωσε ότι αν ληφθούν υπόψη οι πληροφορίες και οι προβλέψεις για ανάπτυξη που υπήρχαν διαθέσιμες το 2010 η συμβουλή στις οικονομίες που αντιμετώπιζαν αυξανόμενα δημόσια χρέη να προχωρήσουν σε δημοσιονομική πειθαρχία ήταν ορθή. Παράλληλα, αναφέρεται πως όταν φάνηκε ότι οι προβλέψεις για ανάπτυξη επιδεινωθήκαν, το ΔΝΤ άλλαξε πολιτική και προσάρμοσε τη συμβουλή του σε χώρες όπου η δημοσιονομική αυτή προσαρμογή ήταν η κατάλληλη.

ΖΑΚΗΣ ΧΑΤΖΗΖΑΧΑΡΙΑ
Διοικητικός Σύμβουλος,
KPMG,
Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
**Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του
συγγραφέα και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις και γνώμες
της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG