Ο βασιλιάς Αμπντάλα είχε υποστεί λοίμωξη του αναπνευστικού

Τη θέση του στον θρόνο αναλαμβάνει ο 79χρονος αδελφός του Σαλμάν, σε μία κρίσιμη συγκυρία για ολόκληρη την περιοχή και τη μάχη εναντίον του τζιχαντισμού

Ο ΑΜΠΝΤΑΛΑ γεννήθηκε το 1924 - ανέλαβε επίσημα καθήκοντα βασιλιά το 2006

Πέθανε σε ηλικία 90 ετών ο βασιλιάς της Σαουδικής Αραβίας, Αμπντάλα. Ο Αμπντάλα είχε υποστεί λοίμωξη του αναπνευστικού και το τελευταίο διάστημα νοσηλευόταν σε νοσοκομείο. Τη θέση του στον θρόνο αναλαμβάνει ο 79χρονος αδελφός του Σαλμάν, σε μία κρίσιμη συγκυρία για ολόκληρη την περιοχή και τη μάχη εναντίον του τζιχαντισμού. Ο νέος βασιλιάς θεωρείται πιθανό ότι θα επιμείνει στις προσπάθειες του Αμπντάλα για αλλαγές, που στόχο θα έχουν τη συμφιλίωση της ισλαμικής παράδοσης με τις ανάγκες της σύγχρονης οικονομίας.

Ο Αμπντάλα γεννήθηκε το 1924 ενώ ανέλαβε επίσημα καθήκοντα βασιλιά το 2006. Είχε οριστεί αντιβασιλέας το 1995, οπότε και είχε υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο ο προκάτοχός του, βασιλιάς Φαχντ. Αρχικά θεωρείτο από τους ξένους διπλωμάτες ως συντηρητικός, ωστόσο η εικόνα αυτή μετριάστηκε καθώς επέδειξε ζήλο για μεταρρυθμίσεις στο εσωτερικό της χώρας.

Συλλυπητήρια από Ομπάμα

Τα συλλυπητήριά του εξέφρασε ο Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, υπογραμμίζοντας τη σημασία που δίνει η Ουάσινγκτον στη συνεργασία με τη Σαουδική Αραβία. Ο αντιπρόεδρος Τζο Μπάιντεν θα ηγηθεί αντιπροσωπίας από τις ΗΠΑ που θα πάει στη Σαουδική Αραβία τις επόμενες ημέρες.

«Ως ηγέτης, ήταν πάντα ειλικρινής και είχε το θάρρος της γνώμης του», είπε ο Ομπάμα, προσθέτοντας πως «μία από τις πεποιθήσεις του ήταν η σταθερή και παθιασμένη πίστη του στη σημασία των σχέσεων μεταξύ ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας ως μια δύναμη που εκπροσωπούσε τη σταθερότητα και την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής».

Όρισε διάδοχο

Ο Αμπντάλα είχε δρομολογήσει την άνοδο του ετεροθαλούς του αδελφού, Σαλμάν, στο θρόνο πριν από τον θάνατό του. Το σύστημα διαδοχής διαφέρει σημαντικά από ό,τι στις «συνήθεις» μοναρχίες: Η εξουσία δεν μεταβιβάζεται στους απογόνους, αλλά η γραμμή διαδοχής ακολουθείται στους γιους του ιδρυτή της χώρας Σαούντ. Η Σαουδική Αραβία εξάλλου είναι μοναδική χώρα που έχει ονοματεπώνυμο, και το οικογενειακό δέντρο που ξεκινά από τον «πατριάρχη» Σαούντ.

O Σαλμάν έχει καλές σχέσεις με τον μουσουλμανικό κλήρο της χώρας αλλά και τον αντιμετωπίζουν λιγότερο εχθρικά οι σιίτες και οι σχετικά φιλελεύθερες δυνάμεις - σε σύγκριση τουλάχιστον με άλλα ισχυρά μέλη της οικογενείας. Πλέον, επόμενος στη σειρά διαδοχής έχει οριστεί ο 69χρονος πρίγκιπας Μουρκίν, επίσης ετεροθαλής αδελφός του Αμπντάλα. Ο Αμπντάλα τον είχε ήδη ορίσει δεύτερο «αναπληρωματικό» διάδοχο μετά τον Σαλμάν. Η πορεία που θα ακολουθήσει ο Σαλμάν στην απόλυτη μοναρχία της Σαουδικής Αραβίας απασχολεί ιδιαίτερα το εξωτερικό.

Η χώρα δεν έχει μόνο καίριο ρόλο στη διεθνή σκακιέρα ως πετρελαϊκή υπερδύναμη, αλλά είναι και ένα από τα «κλειδιά» στην υπόθεση της μάχης εναντίον του τζιχαντισμού. Η χώρα συντάσσεται μεν με τον πολυεθνικό συνασπισμό χωρών που επιχειρούν εναντίον της ISIS στο Ιράκ, όμως ο ουαχαμπισμός -αυστηρή εκδοχή του Ισλάμ- που κυριαρχεί στη Σαουδική Αραβία λειτουργεί περίπου ως δογματικός «φάρος» των ακραίων ισλαμιστικών οργανώσεων.

Το πετρέλαιο

Ο νέος βασιλιάς της Σαουδικής Αραβίας αναμένεται να επιμείνει στην πολιτική του ΟΠΕΚ να διατηρεί σταθερή την πετρελαϊκή παραγωγή ώστε να προστατεύει το μερίδιο του καρτέλ από αντίπαλους παραγωγούς. Ο Σαλμάν διόρισε πρίγκιπα διάδοχο και κληρονόμο του τον ετεροθαλή αδελφό του Μούκριν, κινούμενος γρήγορα ώστε να προκαταλάβει οποιουσδήποτε φόβους για μια κρίση διαδοχής σε μια στιγμή που η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει άνευ προηγουμένου αναταραχή στα σύνορά της.

Ο νέος βασιλιάς ανεμένεται ευρέως ότι θα συνεχίσει τις πολιτικές του Αμπντάλα, δήλωσαν αναλυτές. «Ο βασιλιάς Αμπντάλα ήταν ο αρχιτέκτονας της σημερινής στρατηγικής να διατηρείται η παραγωγή σε υψηλά επίπεδα και να παραμερίζονται μικρότεροι παίκτες, αντί να περικοπεί», δήλωσε ο Τζον Κίλνταφ, της Aigain Capital LLC στη Νέα Υόρκη.

Ο Κίλνταφ πρόσθεσε πως ο Σαλμάν είναι γνωστός ως υπερασπιστής των συμφερόντων της Σαουδικής Αραβίας και πως η αγορά περιμένει απ' αυτόν ότι θα κρατήσει την παραγωγή ψηλά. Οι τιμές του αργού αυξήθηκαν αρχικά χθες, αλλά στη συνέχεια υποχώρησαν και η διαπραγμάτευσή τους εξακολουθεί να γίνεται σε επίπεδα πάνω από 50%, κάτω από τα πιο πρόσφατα ανώτατα επίπεδα στα οποία είχαν φθάσει τον Ιούνιο του 2014.

Πλήθος επισήμων στην κηδεία

O Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζο Μπάιντεν «θα ηγηθεί αντιπροσωπίας που θα ταξιδέψει στη Σαουδική Αραβία τις προσεχείς ημέρες, εκπροσωπώντας τις ΗΠΑ για να αποτίσει φόρο τιμής στον θανόντα βασιλιά Αμπντάλα και να συλλυπηθεί την οικογένειά του και τη χώρα», σύμφωνα με ανακοίνωση του Λευκού Οίκου.

Παράλληλα, ο βασιλιάς Αμπντάλα της Ιορδανίας αναχώρησε εσπευσμένα από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός λίγο μετά την ανακοίνωση, τη νύχτα του θανάτου του Σαουδάραβα μονάρχη, όπως και ο πρίγκιπας Τούρκι Αλ Φαϊζάλ αλ Σαούντ της Σαουδικής Αραβίας και άλλοι Άραβες ηγέτες προκειμένου να παραστούν στην κηδεία. Η αναχώρηση του Ιορδανού βασιλιά ανάγκασε τους διοργανωτές του φόρουμ να αλλάξουν το πρόγραμμα χθεσινής συνεδρίασης, όπου ο Αμπντάλα θα μιλούσε για την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή.

Εσπευσμένα στη χώρα ο Ερντογάν

Την ίδια ώρα ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αποφάσισε να αναβάλει τη χθεσινή προγραμματισμένη επίσκεψή του στη Σομαλία, ώστε να παραστεί στην κηδεία στο Ριάντ του βασιλιά Αμπντάλα, μετέδωσαν τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης. Ο Ερντογάν μετέβη στη σαουδαραβική πρωτεύουσα, μετά την επίσημη επίσκεψή του στην Αιθιοπία. Ωστόσο, θα συνεχίσει την περιοδεία του στην Αφρική μεταβαίνοντας στο Τζιμπουτί, επόμενο σταθμό της περιοδείας του στη μαύρη ήπειρο.

Στη Σομαλία αναμένεται να μεταβεί την Κυριακή, μετέδωσε το πρακτορείο «Ανατολή» επικαλούμενο πηγές στο πρωθυπουργικό περιβάλλον. «Είναι απλώς μια αναβολή. Θα έρθει τις επόμενες ημέρες στη Σομαλία, μετά την κηδεία, αλλά δεν ξέρουμε πότε ακριβώς», δήλωσε ο Νταούντ Αουέις, εκπρόσωπος της σομαλικής προεδρίας. Τουλάχιστον πέντε Σομαλοί σκοτώθηκαν χθες στο Μογκαντίσου, παραμονή της επίσκεψης Ερντογάν, σε επίθεση αυτοκτονίας εναντίον ξενοδοχείου όπου διέμεναν μέλη της τουρκικής αντιπροσωπίας, κοντά στο προεδρικό μέγαρο.

Κανένα μέλος της τουρκικής αντιπροσωπίας δεν τραυματίστηκε στην επίθεση, την ευθύνη για την οποία ανέλαβαν οι Σομαλοί ισλαμιστές Σεμπάμπ, σύμφωνα με την Άγκυρα. Η Τουρκία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη Σομαλία. Ως πρωθυπουργός, ο Ερντογάν ήταν ένας από τους πρώτους ξένους ηγέτες και ο πρώτος μη Αφρικανός ηγέτης που επισκέφθηκε το Μογκαντίσου τον Αύγουστο του 2011, μετά την εκδίωξη από το Μογκαντίσου των Σεμπάμπ από τις δυνάμεις της Αφρικανικής Ένωσης.

Συλλυπητήρια και από Ιράν

Το σιιτικό Ιράν εξέφρασε χθες τα συλλυπητήριά του στον λαό και την κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας μετά τον θάνατο του βασιλιά Αμπντάλα και ανακοίνωσε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μοχαμάντ Τζαβάντ Ζαρίφ θα μεταβεί στο Ριάντ, όπου θα παραστεί στη σημερινή επίσημη τελετή στη σαουδαραβική πρωτεύουσα. Η σουνιτική μοναρχία και η σιιτική Ισλαμική Δημοκρατία επιχείρησαν τους τελευταίους μήνες μια δειλή προσέγγιση ύστερα από χρόνια εντάσεων, που τροφοδούνταν κυρίως από τον πόλεμο στη Συρία, όπου το Ιράν υποστηρίζει τον πρόεδρο Μπασάρ αλ-Άσαντ, ενώ το Ριάντ στηρίζει τους αντάρτες.