Η προεκλογική περίοδος στην Ελλάδα τελειώνει με την οικονομία στο κέντρο της αντιπαράθεσης
Η μεσοαστική ζώνη πείστηκε ότι οι απειλές είναι υπαρκτές και ότι μπορεί ανά πάσα στιγμή να εκδηλωθεί κρίση χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας

Πυκνή, πλήρης γεγονότων, η μικρή προεκλογική περίοδος εισέρχεται στην τελική της φάση, όπως ακριβώς ξεκίνησε: με την οικονομία στο κέντρο της αντιπαράθεσης των κομμάτων, σε ένα περιβάλλον φόβων και ανησυχιών για την επόμενη μέρα. Οι ψηφοφόροι βομβαρδίζονται από την αρχή της προεκλογικής περιόδου από δυσμενείς ειδήσεις, πληροφορίες και φήμες για την εξέλιξη της οικονομίας, για τους κινδύνους και τις απειλές που την καταδιώκουν, για τις καταθέσεις, για τα προβλήματα ρευστότητας των τραπεζών και για τις χρηματοδοτικές δυσκολίες του κράτους.

Η πληθώρα επίσης των αμφίσημων δηλώσεων από την Ευρώπη -όλα εκείνα τα «μεν, αλλά», «σας θέλουμε στην Ευρωζώνη, πρέπει όμως να εκπληρώσετε τις υποχρεώσεις σας»- επέτεινε το προεκλογικό κλίμα και επανέφερε το Grexit στις πρώτες σελίδες των διεθνών μέσων ενημέρωσης και στις καθημερινές συζητήσεις των πολιτών. Την πρώτη εβδομάδα η ενδεχόμενη έξοδος της Ελλάδας από την Ευρωζώνη έπαιζε σχεδόν σαν ο χρόνος να είχε γυρίσει στο 2012.

Αγνόησαν τις φωνές
Ωστόσο, το πρώτο κύμα προειδοποιήσεων δεν ελήφθη σοβαρά υπόψη. Οι ψηφοφόροι μάλλον αγνόησαν στις δύο πρώτες προεκλογικές εβδομάδες τις πολλές φωνές και ιδιαιτέρως τις υστερικές, εκείνες που χωρίς μέτρο επαναλαμβάνουν τα ίδια και τα ίδια, μη αναγνωρίζοντας τη μεταβολή των συνθηκών ούτε τη συντελεσθείσα δημοσιονομική και διαρθρωτική πρόοδο που επιτεύχθηκε με τις θυσίες των πολιτών. Οι πολλές προειδοποιήσεις του 2012 και η κατάχρηση της απειλής εξόδου από το ευρώ άμβλυναν σε μεγάλο βαθμό τις ανησυχίες των πολιτών και επέτρεψαν στον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ Αλ. Τσίπρα να επικαλεσθεί το δημοκρατικό δικαίωμα της ελεύθερης και ανεμπόδιστης επιλογής και να απαιτήσει από τους Ευρωπαίους ιθύνοντες, αν όχι τη διακοπή, τουλάχιστον τον έλεγχο των δημόσιων παρεμβάσεών τους. Και είναι αλήθεια ότι έκτοτε οι δημόσιες δηλώσεις των Ευρωπαίων έγιναν προσεκτικότερες και άπαντες προτού πουν οτιδήποτε έσπευδαν να διευκρινίσουν ότι θέλουν την Ελλάδα στην Ευρωζώνη και να διαβεβαιώσουν ότι δεν υπάρχουν στα συρτάρια τους σενάρια εξόδου της Ελλάδας από αυτήν.

Το φάντασμα του Grexit
Ώς την περασμένη Πέμπτη οι περισσότεροι εκ των πολιτών αντιμετώπιζαν σχεδόν με παγερή αδιαφορία τις συνεχείς αναφορές του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά και των επιτελών της Νέας Δημοκρατίας. Όταν όμως φανερώθηκαν τα προβλήματα ρευστότητας και επιβεβαιώθηκε η υποβολή αιτημάτων δύο συστημικών τραπεζών στον Ι. Στουρνάρα για χρήση του Έκτακτου Μηχανισμού Παροχής Χρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η ατμόσφαιρα άλλαξε. Ξύπνησαν και πάλι οι φόβοι που καταδιώκουν την ελληνική κοινωνία τα τελευταία πέντε χρόνια. Η αλήθεια είναι ότι η προσφυγή των τραπεζών αξιοποιήθηκε προπαγανδιστικά από το επικοινωνιακό επιτελείο της κυβέρνησης, κατ' ορισμένους διογκώθηκε και υπερπροβλήθηκε για προφανείς λόγους. Όπως και να έχει, πάντως, συνδυαζόμενα τα παραπάνω με την πολυγλωσσία των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ και τις πολλές αναφορές για επιβολή νέων φορολογιών, προκάλεσαν σχετική ανησυχία, ιδιαίτερα στη ζώνη του αστικού κύκλου, ο οποίος άρχισε να κλονίζεται και να αλλάζει στάση σχετικά με τους κινδύνους και τις προοπτικές των εκλογών.

Υπαρκτές οι απειλές
Χωρίς αμφιβολία, τουλάχιστον η μεσοαστική ζώνη πείστηκε ότι οι απειλές είναι υπαρκτές και ότι μπορεί ανά πάσα στιγμή να εκδηλωθεί κρίση χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας. Αρκετοί λοιπόν έσπευσαν να προστατευθούν έναντι μελλοντικών κινδύνων. Την Παρασκευή διάχυτο ήταν το κλίμα ανησυχίας για τις μελλοντικές οικονομικές εξελίξεις, οι εκροές καταθέσεων είχαν επαυξηθεί και κοινή ήταν η πεποίθηση ότι την τελευταία προεκλογική εβδομάδα η πίεση στις τράπεζες θα είναι έντονη. Πράγμα που πιθανολογείται ότι θα εκμεταλλευθούν οι υπόγειοι νεοδημοκρατικοί προπαγανδιστικοί μηχανισμοί, με την ελπίδα βεβαίως να επιτύχουν τον επαναπατρισμό των «πλανημένων» ψηφοφόρων. Δεν υπήρχε άλλωστε καμία αμφιβολία ότι η Νέα Δημοκρατία θα εξαντλούσε τη λεγόμενη «πολιτική του τρόμου», το μόνο όπλο που διαθέτει και της έχει απομείνει σε αυτή την προεκλογική περίοδο. Με αυτήν ξεκίνησε και με αυτή θα τερματίσει τη σύντομη κούρσα προς τις κάλπες. Όπως βεβαίως και ουδείς αμφιβάλλει ότι απέναντι σε αυτή θα ορθωθεί ισχυρός αντίλογος.

Ακραία σύγκρουση
Ήδη πολλοί επικρίνουν τόσο τον υπουργό Οικονομικών όσο και τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος για την ένταση αναμετάδοσης των σχετικών πληροφοριών. «Το 2012 η έκθεση των ελληνικών τραπεζών στον ELA είχε φθάσει στα 100 δις ευρώ και τώρα είναι σχεδόν μηδενική», λένε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι υπερδιογκώθηκε η σημασία της προσφυγής στον συγκεκριμένο χρηματοδοτικό μηχανισμό. Υπογραμμίζουν επίσης το γεγονός ότι πρώτη φορά αναμεταδίδονται καθημερινά πληροφορίες για την έκταση των εκροών καταθέσεων ανά τράπεζα και διατυπώνονται ευθέως κατηγορίες ότι «οι υπεύθυνοι δεν διασφαλίζουν την ουδετερότητα των θεσμών», αλλά αντιθέτως «παρεμβαίνουν συστηματικά στον εκλογικό αγώνα». Και το χειρότερο, όπως λένε όσοι παρακολουθούν από κοντά την εξέλιξη της προεκλογικής μάχης, είναι ότι «με αυτόν τον τρόπο κινδυνεύουμε με ανάπτυξη απολύτως συγκρουσιακών συνθηκών, ικανών να αποσταθεροποιήσουν ταχύτατα τη χώρα και να τη διχάσουν βαθιά». Τα παραπάνω παραπέμπουν, χωρίς αμφιβολία, σε μια εκρηκτική τελευταία προεκλογική εβδομάδα, από την ένταση της οποίας μπορεί να υπονομευθεί μεσοπρόθεσμα το μέλλον της χώρας, περιορίζοντας τις δυνατότητες χειρισμών στην όποια κυβέρνηση, είτε αυτή είναι του κ. Τσίπρα είτε του κ. Σαμαρά.

Δεν προβλέπουν μεταβολή τάσεων
Οι δημοσκόποι, από την άλλη πλευρά, παρότι «μετρούν» εξαιτίας αυτών των συνθηκών την ανάσχεση της ανοδικής πορείας του ΣΥΡΙΖΑ, δεν προβλέπουν μεταβολή των γενικών τάσεων στις διαθέσεις των εκλογέων. Εκτιμούν ότι ο φόβος και η ανασφάλεια δεν επαρκούν για να ανατρέψουν την πορεία των πραγμάτων. Και επιμένουν ότι τα άλλα στοιχεία, τα αισθήματα οργής και καταστροφής, παραμένουν κυρίαρχα και επιπλέον, όπως σημειώνουν, τις τελευταίες ημέρες αναδεικνύεται ευθέως η λεγόμενη «σύγκρουση συμφερόντων».

ΠΗΓΗ: Το Βήμα

Eπτακομματική Βουλή χωρίς αυτοδυναμία δείχνει νέα δημοσκόπηση
ΣΤΑΘΕΡΟ ΤΟ ΠΡΟΒΑΔΙΣΜΑ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ ΑΛΛΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΛΟΙ ΟΙ ΑΝΑΠΟΦΑΣΙΣΤΟΙ
Διατηρείται αλώβητο το προβάδισμα του ΣΥΡΙΖΑ στην πρόθεση ψήφου, σύμφωνα με νέα δημοσκόπηση της Alco για το protothema.gr, που δείχνει ότι η επόμενη κοινοβουλευτική σύνθεση θα είναι μάλλον επτακομματική και πιθανότητα χωρίς αυτοδύναμη μονοκομματική πλειοψηφία.

Στην τελική ευθεία προς την κάλπη της προσεχούς Κυριακής, ο αριθμός των αναποφάσιστων παραμένει σε διψήφιο ποσοστό (10,9% στην αναγωγή επί των εγκύρων), αλλά η διάρθρωση της συγκεκριμένης «δεξαμενής» ψηφοφόρων είναι τέτοια που δεν αφήνει πολλά περιθώρια για ανατροπή του προβαδίσματος. Ταυτόχρονα, η πλειονότητα (47%) προεξοφλεί ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα συμβιβαστεί με τους Ευρωπαίους εταίρους και παραμένουν στο 35%, όσοι ανησυχούν για τις καταθέσεις ή το ενδεχόμενο εξόδου της χώρας από την Ευρωζώνη. Τη μάχη για την πρώτη θέση φαίνεται να την καθορίζει η υψηλή συσπείρωση που παρουσιάζει ο ΣΥΡΙΖΑ (87%), αλλά και η προσέλκυση από την Κουμουνδούρου μεγάλου αριθμού ψηφοφόρων που στις προηγούμενες βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου 2012 είχαν επιλέξει τα κόμματα της απερχόμενης συγκυβέρνησης.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μετακινείται στον ΣΥΡΙΖΑ το 11,5% όσων ψήφισαν ΝΔ, όταν η αντίστροφη ροή, δηλαδή από τον ΣΥΡΙΖΑ προς τη ΝΔ, είναι μόλις 2%. Αντιστοίχως, από τους παλαιούς ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ (σ.σ. εννοείται του Ιουνίου 2012) οδηγείται προς τον ΣΥΡΙΖΑ το 23,5%, όταν οι «πράσινες» διαρροές προς τη γαλάζια κάλπη είναι 12,5% και ακόμη μικρότερη η ροή προς το νεοσύστατο Κίνημα του πρώην πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου, που αποσπά από τη Χαριλάου Τρικούπη μόλις το 10,5%. Αναλυτικότερα, στην πρόθεση ψήφου ο ΣΥΡΙΖΑ συγκεντρώνει ποσοστό 31,7% (+0,5% από την προηγούμενη έρευνα της Alco) και προηγείται κατά 4,4% της Νέας Δημοκρατίας, η δύναμη της οποίας είναι στο 27,3% (-0,5%).

Στην τρίτη θέση παραμένει το Ποτάμι με 5,1% και ακολουθούν η Χρυσή Αυγή με 4,8% (-0,2%), το ΠΑΣΟΚ με 4,1% (+0,5%) που ισοψηφεί με το ΚΚΕ (+0,1%). Πάνω από το όριο του 3% περνάνε οι ΑΝ.ΕΛ., που φθάνουν στο 3,2% (+0,6%) και αν αυτό επιβεβαιωθεί και στην κάλπη της ερχόμενης Κυριακής τότε η σύνθεση της επόμενης Βουλής θα είναι και ο στόχος της αυτοδυναμίας αβέβαιος. Με τα συγκεκριμένα ποσοστά και αναλογική κατανομή των αναποφασίστων, ο ΣΥΡΙΖΑ, χάρη στο μπόνους των 50 εδρών που θα λάβει ως πρώτο κόμμα, εκλέγει 147 βουλευτές και θέλει τουλάχιστον μια επιπλέον μονάδα για να επιτύχει τον στόχο της αυτοδυναμίας. Αν, ωστόσο, μείνουν τελικώς εκτός Βουλής οι Ανεξάρτητοι Έλληνες ή αυξηθεί το ποσοστό των κομμάτων που θα μείνουν, τότε ο πήχης της αυτοδυναμίας θα ανέβει αρκετά ψηλότερα.

Υπενθυμίζεται ότι αν τα κόμματα που δεν θα βγάλουν βουλευτές συγκεντρώσουν ποσοστά της τάξης του 10%, τότε το πρώτο κόμμα έχει αυτοδυναμία με 36,4%, ενώ αν το αθροιστικό ποσοστό των εκτός Βουλής κομμάτων πέσει στο 8%, τότε για να είναι αυτοδύναμο το πρώτο κόμμα απαιτείται να λάβει άνω του 37,2%. Γι' αυτό και η είσοδος στην επόμενη Βουλή των ΑΝ.ΕΛ., που ορισμένοι τούς βλέπουν ως πιθανούς κυβερνητικούς εταίρους του ΣΥΡΙΖΑ, δυσκολεύει τον στόχο της Κουμουνδούρου για αυτοδυναμία.