Το επιτραπέζιο «Παιχνίδι του Διαβόλου» αναστάτωσε τις αγορές
Η ομιλούσα πινακίδα δεν συνομιλεί με πνεύματα καθώς, μετά από πολλά πειράματα που έχουν γίνει, οι ερευνητές έχουν αποφανθεί ότι η κίνησή της οφείλεται σε άθελη μυϊκή κίνηση των «παικτών»

Είναι γεγονός -και σύμφωνα με μελέτες- ότι η προαιώνια διασκέδαση των πολιτισμένων ανθρώπων επανακάμπτει θεαματικά στις μέρες μας, με εντελώς νέα μορφή και επιστημονικό υπόβαθρο, προσφέροντάς μας την πιο δημιουργική ψυχαγωγία και αγωγή. Ο λόγος, φυσικά, για τα επιτραπέζια παιχνίδια. Οι γιορτινές νύχτες περάσματος στο νέο έτος προβλέπεται να είναι φέτος ιδιαίτερα «σπιτικές», ελέω κρίσης. Αλλά και εκεί, στα τραπέζια των οικογενειακών φίλων, δεν προβλέπεται να κυριαρχήσουν τα παιχνίδια χαρτιών επί χρήμασι -όπως παλιά-, καθόσον η απώλεια ακόμη και λίγων χρημάτων πλέον «πονάει».

Τότε τι θα παίξουμε; Η απάντηση υπάρχει και μάλιστα είναι τόσο «της μόδας» όσο και «επιστημονικώς ορθή»: επιτραπέζια παιχνίδια. Όλοι γνωρίζουμε τα παραδοσιακά και παλαιότερα παιχνίδια, όπως η Monopoly, το Scrabble, το Hotel κλπ. Όμως σε αυτά τα τελευταία χρόνια προστέθηκαν και άλλα πιο σύγχρονα. Αυτή η νέα φουρνιά επιτραπεζίων βρήκε σύντομα πολλούς πελάτες και μιμητές, κυρίως στη Γερμανία αλλά και στους γείτονές της, όπως στη Γαλλία, την Ολλανδία και τη Σουηδία.

Από το Catan στην Οujia
Το παιχνίδι, όμως, που έδρασε καταλυτικά στο ξάνοιγμα της διεθνούς αγοράς ήταν το The Settlers of Catan (Οι Άποικοι του Κατάν) που εμφανίστηκε το 1995, σχεδιασμένο από τον οδοντοτεχνίτη Klaus Teuber. Πούλησε εκατομμύρια τεμάχια στη Γερμανία και έπειτα διάβηκε τον Ατλαντικό. Παρά την πασίγνωστη κυριαρχία του Monopoly επί έναν αιώνα (δημιουργήθηκε στις ΗΠΑ το 1903) και παρά τα εκατομμύρια πωλήσεων του γερμανικού The Settlers of Catan, το επιτραπέζιο που αναστάτωσε περισσότερο από κάθε άλλο τη ζωή των ανθρώπων ήταν η Ouija (Ουίγια). Τη γνωρίζετε κι εσείς, αν όχι από πρωτοχρονιάτικες αποκρυφιστικές συνεδρίες, τουλάχιστον από τις πρόσφατες χολιγουντιανές αναβιώσεις της στις ταινίες Jumanji (1995) και Zathura (2005) - και από 30 τουλάχιστον άλλες ταινίες, διεθνώς.

Με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας!
Στην ουσία δεν πρόκειται για παιχνίδι παικτών αλλά για μια «πνευματιστική πινακίδα αλφαβήτου και αριθμών». Υποτίθεται ότι επιτρέπει την επικοινωνία με «πνεύματα», τα οποία «μιλούν» μέσω των επιλογών σε γράμματα και αριθμούς που «αναγκάζουν» τον ερωτώντα να κάνει στην πινακίδα. Επιχειρηματικά, ο άνθρωπος που πρώτος άρχισε να τη διαθέτει ως επιτραπέζιο παιχνίδι ήταν κάποιος Charles Kennard από τη Βαλτιμόρη, το 1891, και μάλιστα με κατοχυρωμένο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (!).

Η πρώτη το 1100 μ.Χ.
Ιστορικά, η πρώτη τέτοια ομιλούσα πινακίδα καταγράφηκε στην Κίνα του 1100 μ.Χ., όπου και απαγορεύτηκε αργότερα ως διαβολική από τη δυναστεία Qing. Στις ΗΠΑ η «χάρη της» εδραιώθηκε ανάμεσα στις χήρες του Εμφυλίου Πολέμου αλλά και κορυφώθηκε μετέπειτα περιοδικά, στα χρόνια των δύο Παγκοσμίων Πολέμων και του Βιετνάμ. Τη «λάτρεψαν» ακόμη και βραβευμένοι Αμερικανοί ποιητές (James Merrill, David Noyes Jackson), που είπαν ότι η Ouija ήταν αυτή που υπαγόρευσε τους στίχους τους.

Η επίδραση που είχε στο αμερικανικό κοινό η πινακίδα ήταν τόσο καταλυτική ώστε, το 2007, η παρά την Καθολική Εκκλησία οργάνωση Catholic Answers να αποφανθεί περί αυτής με την εξής δήλωση: «Η πινακίδα Ouija απέχει πολύ από το να είναι αβλαβής, καθώς είναι μια μορφή μαντείας (που αναζητεί πληροφορίες από υπερφυσικές πηγές). Το γεγονός είναι ότι η πινακίδα όντως λειτουργεί και τα μόνα πνεύματα με τα οποία επικοινωνεί κανείς μέσω αυτής είναι διαβολικά».

Ο ρόλος της ιδεοκινητικής απόκρισης
Από επιστημονικής πλευράς, πάντως, η ομιλούσα πινακίδα μόνο με πνεύματα δεν συνομιλεί. Έπειτα από πολλά πειράματα που έχουν γίνει, οι ερευνητές έχουν αποφανθεί ότι η κίνηση της πινακίδας οφείλεται σε άθελη μυϊκή κίνηση των «παικτών», εντασσόμενη στο φαινόμενο της υποσυνείδητης ιδεοκινητικής απόκρισης (ideomotor response). Στο βιβλίο του «Pseudoscience and the Paranormal» (2003), ο καθηγητής Νευρολογίας Terence Hines εξηγεί:

«Η πινακίδα καθοδηγείται από υποσυνείδητες μυϊκές διεγέρσεις, όπως εκείνες που ευθύνονται για μετατοπίσεις τραπεζιών. Όπως και να 'χει, σε αμφότερες τις περιπτώσεις, η ψευδαίσθηση ότι το αντικείμενο (πινακίδα ή τραπέζι) κινείται από μόνο του είναι συχνά τόσο εξαιρετικά ισχυρή, ώστε να πείθει πολλούς ανθρώπους πως πραγματικά επικοινωνούν με πνεύματα... Οι ασυνείδητες κινήσεις των μυών που ευθύνονται γι' αυτά τα φαινόμενα είναι δείγματα μιας κατηγορίας φαινομένων που προκαλούνται από αυτό που οι ψυχολόγοι ονομάζουν "διαστατική κατάσταση" (dissociative state). Διαστατική κατάσταση είναι εκείνη κατά την οποία η συνείδηση τρόπον τινά χωρίζεται ή αποκόπτεται από ορισμένες πτυχές των φυσιολογικών γνωσιακών, κινητήριων ή αισθητηριακών λειτουργιών του ατόμου».

ΠΗΓΗ: Το Βήμα