Το 2015 θα βρει τη χώρα με μεγάλα, ανοικτά μέτωπα στο εσωτερικό και το εξωτερικό
Αποκατάσταση της οικονομικής σταθερότητας, μείωση των επιπέδων της διαφθοράς και τερματισμός της σύγκρουσης στα ανατολικά, οι τρεις προκλήσεις της χώρας, σύμφωνα με τον καθηγητή Ιστορίας Ν. Μαρπλς

Οικονομία, διαφθορά, μια εύθραυστη κυβέρνηση και ένας «παγωμένος» εμφύλιος στα ανατολικά. Το 2015 θα βρει την Ουκρανία με μεγάλα, ανοικτά μέτωπα στο εσωτερικό και στις σχέσεις με τη Ρωσία, λέει στο ΒΗΜΑ ο Ντέιβιντ Μαρπλς, καθηγητής Ιστορίας στο πανεπιστήμιο της Αλμπέρτα στον Καναδά, και ειδικός σε θέματα Ουκρανίας. «Τρεις θα είναι οι προτεραιότητες το 2015: αποκατάσταση της οικονομικής σταθερότητας, μείωση των επιπέδων της διαφθοράς, και τερματισμός της σύγκρουσης στα ανατολικά. Θα πρέπει, επίσης, να εξασφαλισθεί ότι ο νέος κυβερνητικός συνασπισμός θα συνεχίσει την πορεία του χωρίς σημαντικές τριβές», τονίζει.

«Στάση πληρωμών»
«Η οικονομία της Ουκρανίας είναι στα πρόθυρα της στάσης πληρωμών, με το νόμισμα να καταρρέει και τα διαθέσιμα σε συνάλλαγμα να στερεύουν. Λαμβάνοντας υπ' όψιν το σημερινό αδιέξοδο με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, μια κατάσταση που δεν έχει αλλάξει σημαντικά από το Πρωτόκολλο του Μινσκ τον περασμένο Σεπτέμβριο, η Ουκρανία δεν μπορεί να βασίζεται σε δάνεια ή υποστήριξη από τη Ρωσία. Περαιτέρω δάνεια από το ΔΝΤ θα φέρουν σκληρή λιτότητα, πάγωμα μισθών και περικοπές στις δημόσιες υπηρεσίες. Ίσως η μόνη ελαφρυντική περίσταση σε αυτήν τη ζοφερή εικόνα είναι ότι η Ρωσία αντιμετωπίζει παρόμοια προβλήματα, χωρίς όμως το καταστροφικό χρέος που έχει σωρεύσει η Ουκρανία τα τελευταία χρόνια, το περισσότερο κατά τη διάρκεια της διεφθαρμένης προεδρίας Γιανουκόβιτς», προσθέτει ο συνομιλητής μας. «Ο νέος συνασπισμός έχει την εντολή να αντιμετωπίσει την ενδημική διαφθορά, που φάνηκε με το ξεπούλημα κρατικών περιουσιακών στοιχείων και πόρων.

Χιλιάδες νεκροί
Η σύγκρουση στα ανατολικά έχει αφήσει πίσω της χιλιάδες νεκρούς, περίπου 1 εκατομμύριο πρόσφυγες, και την απώλεια, προς το παρόν τουλάχιστον, του Ντονμπάς (σσ Ντονέτσκ και Λουχάνσκ), μία από τις πιο σημαντικές βιομηχανικές περιοχές, όπου παράγεται το 95% του άνθρακα. Η Ουκρανία θα πρέπει να βρει κάποια μορφή λύσης για τα ανατολικά εδάφη της: είτε κατάργηση των λεγομένων Λαϊκών Δημοκρατιών του Ντόνετσκ και του Λουχάνσκ - οι οποίες δεν είναι βιώσιμες οντότητες, είτε απώλεια των εδαφών αυτών. Μια συμβιβαστική λύση θα ήταν η χορήγηση αυτονομίας, είτε εντός είτε εκτός της Ουκρανίας», συνεχίζει ο Μαρπλς.

«Μερικές από τις λύσεις σε αυτά τα προβλήματα βρίσκονται εκτός της χώρας. Η Ρωσία έχει γίνει ένας απρόβλεπτος και ενοχλητικός γείτονας, που επιδιώκει να εκμεταλλευτεί τα προβλήματα της Ουκρανίας για να αποδυναμώσει τη νέα κυβέρνηση και να διασφαλίσει πρώτα απ' όλα ότι η χώρα θα παραμείνει εκτός δυτικών δομών, όπως η ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Για τον σκοπό αυτόν, η παγωμένη σύγκρουση θα παραμείνει έτσι για όσο διάστημα ο Πούτιν θα στηρίζει αυτά τα αδύναμα αυτονομιστικά καθεστώτα. Κατά την άποψή μου, η Ουκρανία δεν μπορεί να κινηθεί αποκλειστικά προς μία κατεύθυνση: πρέπει να επιδιώξει συμβιβασμούς με τη Ρωσία, ακόμα και αν επιλέξει να αναπτύξει τη Συμφωνία Σύνδεσης με την Ευρώπη», λέει ο Μαρπλς.

Λίγη μετριοπάθεια
«Από την άλλη πλευρά, η ανατολική πορεία προς τη Μόσχα δεν θα είναι βιώσιμη επιλογή μακροπρόθεσμα: έχει φέρει λίγα οφέλη όλα αυτά τα χρόνια, και ακόμη πιο πενιχρά σήμερα. Η ηγεσία του Πούτιν έχει δείξει ελάχιστη κλίση για μετριοπάθεια απέναντι στο Κίεβο. Τέλος, ο κυβερνών συνασπισμός εξαρτάται από μια στενή σχέση συνεργασίας ανάμεσα σε δύο πολύ διαφορετικές προσωπικότητες: τον Πρόεδρο Πέτρο Ποροσένκο και τον Πρωθυπουργό Αρσένι Γιάτσενιουκ.

Κατέβηκαν στις βουλευτικές εκλογές στα τέλη Οκτωβρίου, με πολύ διαφορετικές στρατηγικές. Το κόμμα του Προέδρου κέρδισε τις περισσότερες έδρες, και ο Πρωθυπουργός το υψηλότερο ποσοστό των ψήφων. Η πτώση του ενός θα ανατρέψει και τον άλλο - τόσο εύθραυστη είναι η συμμαχία. Αν συμβεί αυτό, θα έρθουν στο προσκήνιο πιο ακραία πολιτικά στοιχεία, τόσο από την πλευρά της κυβέρνησης όσο και της αντιπολίτευσης. Θα χρειαστούν περίπλοκες πολιτικές ικανότητες για να επιβιώσει η κυβέρνηση εν μέσω τόσο μεγάλων προβλημάτων. Αλλά το τίμημα της αποτυχίας θα είναι πολύ βαρύ», καταλήγει ο Μαρπλς.

ΠΗΓΗ: Το Βήμα, ΑΠΕ

«Ναι» στο ΝΑΤΟ, είπε χθες το Κοινοβούλιο της χώρας
Το Κοινοβούλιο της Ουκρανίας ψήφισε χθες να εγκαταλείψει η χώρα το καθεστώς ουδετερότητάς της και να εργασθεί για την ένταξή της στο ΝΑΤΟ. Η σχετική τροπολογία έγινε δεκτή με 303 ψήφους, 77 περισσότερες από τις ελάχιστες που απαιτούνταν για να υιοθετηθεί. Μόλις 8 βουλευτές ψήφισαν κατά. Άμεση ήταν η αντίδραση της Μόσχας. Ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι η απόφαση αυτή είναι αντιπαραγωγική και θα αυξήσει τις εντάσεις γύρω από την κρίση στην ανατολική Ουκρανία. «Το μόνο που θα κάνει είναι να κλιμακώσει τη σύγκρουση και δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι είναι δυνατό να επιλυθεί η βαθιά εσωτερική κρίση της Ουκρανίας με την υιοθέτηση τέτοιων νόμων», δήλωσε ο Σεργκέι Λαβρόφ, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Itar-Tass.

«Πρέπει επιτέλους να σταματήσουμε να εντείνουμε το κλίμα της σύγκρουσης», πρόσθεσε ο Ρώσος Υπουργός στις δηλώσεις του που μεταδόθηκαν και από τη δημόσια ρωσική τηλεόραση. Από την πλευρά του, ο αντιπρόσωπος της Ρωσίας στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) δήλωσε ότι η εγκατάλειψη από την Ουκρανία του καθεστώτος της ως «αδέσμευτης χώρας» αποτελεί ένα μη φιλικό βήμα έναντι της Ρωσίας και θα «εντείνει τα προβλήματα» στις σχέσεις των δύο χωρών. «Είναι ένα μη φιλικό βήμα έναντι ημών. Θα εντείνει τα προβλήματα και την όξυνση στις σχέσεις», δήλωσε ο Ρώσος διπλωμάτης Αντρέι Κέλιν, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Interfax.

Ο Ουκρανός Πρόεδρος Πέτρο Ποροσένκο είχε υποσχεθεί να εγκαταλείψει το «αδέσμευτο» καθεστώς μετά τη ρωσική στήριξη στους φιλορώσους αυτονομιστές που δρουν στα ανατολικά της Ουκρανίας και την προσέγγιση με τη Βορειοατλαντική Συμμαχία. Το καθεστώς ουδετερότητας υιοθετήθηκε το 2010 από την Ουκρανία, μετά από ρωσικές πιέσεις, και εμποδίζει τα δύο κράτη από το να ενταχθούν σε στρατιωτικές συμμαχίες. Μιλώντας σε ξένους πρεσβευτές το βράδυ της Δευτέρας, ο Ουκρανός Πρόεδρος είπε ότι ο «αγώνας της Ουκρανίας για ανεξαρτησία, η εδαφική της ακεραιότητα και η κυριαρχία αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τις σχέσεις μας με τον κόσμο».