Οι υπέρμαχοι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις ΗΠΑ ζητούν διώξεις των βασανιστών
Το πρόγραμμα «σκληρών ανακρίσεων» της CIA, που είχε ξεκινήσει μετά την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους, περιγράφεται με αδρό μόνο τρόπο στην περίληψη της σχετικής έκθεσης της Γερουσίας

Πολιτικό «σεισμό» έχει προκαλέσει στις ΗΠΑ η έκθεση-κόλαφος της αμερικανικής Γερουσίας, που δόθηκε στη δημοσιότητα, αποκαλύπτοντας τα βασανιστήρια στα οποία υπέβαλε η CIA υπόπτους για τρομοκρατία, με τον ΟΗΕ και τους υπέρμαχους ανθρωπίνων δικαιωμάτων να ζητούν διώξεις εναντίων Αμερικανών αξιωματούχων που εμπλέκονται στην υπόθεση. Σίτιση με κλύσμα, εικονικοί πνιγμοί, εγκλεισμός σε κουτιά-φέρετρα, στέρηση ύπνου, βία και εκφοβισμός: Δεν είναι μόνο οι σοκαριστικές πρακτικές σκληρής ανάκρισης που χρησιμοποιούσε η CIA στα πιο σκοτεινά της χρόνια.

Τουλάχιστον 26 κρατούμενοι δεν θα έπρεπε καν να βρεθούν στα χέρια της υπηρεσίας: Ούτε όμως στην αυθαιρεσία εξαντλείται η αγανάκτηση στην Ουάσιγκτον από τα όσα βγήκαν στο φως. Το «κερασάκι στην τούρτα» ήταν η σκόπιμη παραπλάνηση από την υπηρεσία, μεταξύ άλλων και με τον ισχυρισμό πως οι πρακτικές της οδήγησαν στον εντοπισμό του Μπιν Λάντεν - πράγμα που η έκθεση της Γερουσίας διαψεύδει. Το πρόγραμμα «σκληρών ανακρίσεων» της CIA, που είχε ξεκινήσει μετά την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους και εγκαταλείφθηκε οκτώ χρόνια μετά, περιγράφεται με αδρό μόνο τρόπο στην περίληψη της σχετικής έκθεσης της Γερουσίας. Η δημοσιοποίηση της περίληψης, έκτασης 480 σελίδων, ενώ το σύνολο της έκθεσης (6.000 σελίδων) μένει απόρρητο, είναι καρπός ιδιαίτερα της επιμονής της Νταϊάν Φάινσταϊν, μέλους της Γερουσίας με τους Δημοκρατικούς.

Ξύλο, πνιγμοί, απομόνωση
Ορισμένα από τα σκοτεινά της σημεία μιλούν από μόνα τους:
- Από τους 119 που τέθηκαν υπό κράτηση και υποβλήθηκαν στις «ενισχυμένες μεθόδους ανάκρισης», οι 26 δεν θα έπρεπε καν να είχαν τεθεί υπό κράτηση βάσει των ισχύοντων κανονισμών. Μεταξύ τους βρισκόταν και κρατούμενος με νοητική καθυστέρηση, όπως αφήνεται να εννοηθεί, που είχε χρησιμοποιηθεί ως μοχλός πίεσης για να αποσπαστούν πληροφορίες από συγγενή του, δύο πρώην πληροφοριοδότες της CIA και άλλοι δύο τους οποίους είχαν προηγουμένως υποδείξει άλλοι συλληφθέντες επειδή είχαν βασανιστεί. Τουλάχιστον ο πρώτος κατέληξε.

- Τα μέλη της υπηρεσίας δεν δίσταζαν να κλείνουν σε κουτιά τους κρατουμένους. Ένας από αυτούς, για παράδειγμα, είχε περάσει έντεκα ημέρες (266 ώρες) του συνολικά 20ήμερου τμήματος της «επιθετικής φάσης» της ανάκρισης σε κουτί που είχε διαστάσεις φέρετρου.

- Οι εικονικοί πνιγμοί ήταν ακόμη πιο βίαιοι και χρησιμοποιούνταν ακόμη πιο συστηματικά απ' ό,τι μέχρι στιγμής πιστευόταν, σε σημείο «παρ'ολίγον πνιγμού». Ένας από αυτούς -ο Χαλίντ Σεΐχ Μοχάμεντ, που θεωρείται ένας από τους εγκεφάλους της επίθεσης στους Δίδυμους Πύργους- είχε υποβληθεί 183 φορές σε αυτήν τη διαδικασία.

- Σίτιση με κλύσμα, όπως και έγχυση νερού από τον πρωκτό είχαν χρησιμοποιηθεί σε τουλάχιστον πέντε κρατουμένους. Στέρηση ύπνου, που μπορεί να έφτανε τα 24ωρα, ήταν συνηθισμένη, όπως και οι απειλές σεξουαλικής βίας στους ίδιους τους κρατουμένους και σε μέλη των οικογενειών τους. Άλλες φορές, τον ξυλοδαρμό και τον επί ώρες εξαναγκασμό σε επίπονη σωματική στάση συμπλήρωνε λούσιμο με πάγο.

Παραπλανούσαν
Ακόμη χειρότερα, όμως, τα στελέχη της υπηρεσίας είτε παραπλανούσαν αξιωματούχους για την έκταση και τη φύση των μεθόδων που χρησιμοποιούσε το πρόγραμμα είτε σκόπιμα διαστρέβλωναν τις επιτυχίες τους ώστε να δικαιολογήσουν τη χρησιμότητά του. Το πιο κραυγαλέο παράδειγμα, που έχει τύχει εκτενέστατης κάλυψης στον αμερικανικό Τύπο, είναι ότι η CIA είχε μάλιστα προετοιμάσει και «εκστρατεία ενημέρωσης» λίγους μήνες πριν από την εξόντωση του Μπιν Λάντεν το 2011 πως δήθεν οι πληροφορίες που είχαν αποκτηθεί μέσω των σκληρών μεθόδων της είχαν σταθεί καθοριστικές για τον εντοπισμό του. Το ίδιο είχαν υποστηρίξει στελέχη της CIA ενώπιον του Κογκρέσου την επόμενη κιόλας ημέρα της εξόντωσης του Μπιν Λάντεν. Το καθοριστικότερο για τον εντοπισμό του Μπιν Λάντεν ήταν οι πληροφορίες γύρω από τον συνεργάτη της Αλ Κάιντα που εκτελούσε χρέη αγγελιοφόρου και εξαιτίας του οποίου βρέθηκε το κρησφύγετό του.

Απάντηση από CIA
Από την πλευρά τους πρώην αξιωματούχοι της CIA προχώρησαν στην αντεπίθεση δημιουργώντας τον ιστότοπο CIAsavedlives.com ("Η CIA έσωσε ζωές"). Αυτή η εκστρατεία δημοσίων σχέσεων, ασυνήθιστη για την υπηρεσία κατασκοπίας των ΗΠΑ, δεν έχει στόχο να αμφισβητήσει τα συμπεράσματα της έκθεσης, αλλά να δικαιολογήσει την αποτελεσματικότητα και τη νομιμότητα των προωθημένων μεθόδων ανάκρισης. Το πρόγραμμα κράτησης και ανάκρισης της CIA "είχε την πλήρη έγκριση υψηλόβαθμων αξιωματούχων του Λευκού Οίκου, του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και του Υπουργείου Δικαιοσύνης", υποστηρίζουν οι δημιουργοί του ιστότοπου, απαντώντας στα συμπεράσματα της έκθεσης, σύμφωνα με τα οποία η υπηρεσία είπε ψέματα και έδωσε ανακριβείς πληροφορίες στους Αμερικανούς αξιωματούχους, το Κογκρέσο και την κοινή γνώμη της χώρας. "Τα έγγραφα αποδεικνύουν ότι σε μια περίοδο σοβαρών απειλών εναντίον των ΗΠΑ, το πρόγραμμα ήταν αποτελεσματικό καθώς κατάφερε να σώσει τις ζωές Αμερικανών και συμμάχων τους και να εμποδίσει μιαν άλλη μεγάλης κλίμακας επίθεση στο αμερικανικό έδαφος", αναφέρει ο πρώην διευθυντής της CIA, Τζορτζ Τένετ, στον ιστότοπο.

«Βοήθησαν οι βασανισμοί»
Ένας σύνδεσμος οδηγεί σε ένα άρθρο που υπέγραψαν πρώην επικεφαλής της CIA στην εφημερίδα Wall Street Journal: οι πρώην διευθυντές Τζορτζ Τένετ, Πόρτερ Γκρος και Μάικλ Χέιντεν, καθώς και οι πρώην υποδιευθυντές Τζον Μακλάφλιν, Άλμπερτ Κάλαντ και Στίβεν Κέιπς. Σε αυτό επισημαίνουν ότι το πρόγραμμα επέτρεψε τη σύλληψη υψηλόβαθμων στελεχών της Αλ Κάιντα, την αποτροπή επιθέσεων, αλλά και βοήθησε την υπηρεσία να μάθει πάρα πολλά για το τρομοκρατικό δίκτυο. Χωρίς τις προωθημένες μεθόδους ανάκρισης, τα πρώην στελέχη της CIA δηλώνουν πεπεισμένα ότι ο Χάλεντ Σέιχ Μοχάμεντ δεν θα είχε ομολογήσει τις πληροφορίες που οδήγησαν στη σύλληψη του Χαμπάλι, του δράστη της επίθεσης στο Μπαλί.

ΠΗΓΕΣ: in.gr, «To Βήμα», ΑΠΕ