Πρόωρες εκλογές στο Ισραήλ, με τον Νετανιάχου να είναι το κεντρικό πρόσωπο
Ο Πρωθυπουργός παίζει το πιο σκληρό χαρτί της καριέρας του, στήνοντας πρόωρα κάλπες για να επανεκλεγεί ως επικεφαλής της συντηρητικότερης των συντηρητικών κυβερνήσεων στα 66 χρόνια ύπαρξης του Ισραήλ

Για δεύτερη φορά μέσα σε διάστημα δύο χρόνων οι Ισραηλινοί καλούνται να λύσουν τις διαφορές τους στις κάλπες, παρότι λίγοι ψηφοφόροι δείχνουν να επιθυμούν κάτι τέτοιο. Την περασμένη εβδομάδα ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Βενιαμίν Νετανιάχου προκήρυξε πρόωρες εκλογές, αξιώνοντας από το εκλογικό σώμα μια «ξεκάθαρη εντολή» - με απλά λόγια, τους ζητάει να τον απαλλάξουν από την ανάγκη συμμαχίας με τα κεντρώα κόμματα, βοηθώντας τον στην πραγματικότητα να σχηματίσει την πιο δεξιά κυβέρνηση στην ιστορία του Ισραήλ. Και παρότι η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σειρά καυτών ζητημάτων -Παλαιστινιακό, Ιράν, ένα ρατσιστικό νομοσχέδιο για τον «εβραϊκό χαρακτήρα του Ισραήλ», επιδεινούμενες σχέσεις με την Ουάσιγκτον και μια παραπαίουσα οικονομία-, αναλυτές υποστηρίζουν ότι αυτές οι εκλογές έχουν να κάνουν περισσότερο με πολιτικούς-μικροκομματικούς υπολογισμούς, παρά με την ανάγκη άσκησης πολιτικής.

17 Μαρτίου 2015
Μία ημέρα αφότου ο «Μπίμπι» απέπεμψε δύο κεντρώους υπουργούς -τον υπουργό Οικονομικών Γιαΐρ Λαπίντ και την υπουργό Δικαιοσύνης Τζίπι Λίβνι-, τα κόμματα του Κοινοβουλίου συμφώνησαν να διεξαχθούν οι εκλογές τη 17η Μαρτίου 2015. Στις δημοσκοπήσεις, το δεξιό κόμμα Λικούντ του Νετανιάχου προηγείται, αλλά δεν εξασφαλίζει την αυτοδυναμία στην Κνεσέτ των 120 εδρών. Ο Νετανιάχου επιδιώκει μια τέταρτη πρωθυπουργική θητεία, χωρίς να κουβαλάει στην πλάτη του μετριοπαθείς αντιπάλους και εξ ανάγκης κυβερνητικούς εταίρους.

«Ο κυβερνητικός συνασπισμός ήταν πολύ δύσκολο να διατηρηθεί, καθώς περιελάμβανε κεντρώα κόμματα που διαφωνούσαν με το νομοσχέδιο που θα δίνει προτεραιότητα στον εβραϊκό και όχι στον δημοκρατικό χαρακτήρα του Ισραήλ. Και επίσης ήθελαν να δουν τις κοινωνικές παροχές να αυξάνονται, όπως να εξαιρεθούν από τον ΦΠΑ όσοι αγοράζουν κατοικία για πρώτη φορά. Ο Νετανιάχου, από την πλευρά του, θέλει να περιορίσει τις κοινωνικές δαπάνες», είπε στο «Βήμα» ο Ντέρεκ Πενσλάρ, καθηγητής Σύγχρονων Ισραηλινών Σπουδών στο Κολέγιο St Anne's, του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης στην Αγγλία.

Συνεργασία με ακροδεξιούς
Όπως δείχνουν σήμερα τα πράγματα, ο Νετανιάχου θα επικρατήσει σχηματίζοντας κυβέρνηση πιθανώς με τα υπερορθόδοξα κόμματα και κυρίως με τους ακροδεξιούς εταίρους του, όπως το Ισραέλ Μπεϊτενού του σκληροπυρηνικού Υπουργού Εξωτερικών Άβιγκντορ Λίμπερμαν και η Εβραϊκή Εστία του Υπουργού Οικονομίας Ναφτάλι Μπένετ. Και αν από τις εκλογές της 17ης Μαρτίου προκύψει ένας τέτοιος κυβερνητικός συνασπισμός, θα πρόκειται για τη δεξιότερη των δεξιών κυβέρνηση στα 66 χρόνια της ύπαρξης του Ισραήλ. Η ακόμη πιο συντηρητική στροφή του ισραηλινού εκλογικού σώματος οφείλεται σε μια σειρά ζητημάτων: «Το Ισραήλ έχει υψηλό κόστος ζωής και τα μεγαλύτερα ποσοστά φτώχιας και ανεργίας μεταξύ των κρατών-μελών του ΟΟΣΑ.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα ωστόσο είναι η κατάσταση στην ασφάλεια, με την ισραηλινή κυβέρνηση να αρνείται να προχωρήσει στις διαπραγματεύσεις για το παλαιστινιακό κράτος. Υπάρχουν ενδείξεις για μια τρίτη Ιντιφάντα στη Δυτική Όχθη και στην Ανατολική Ιερουσαλήμ. Ο πόλεμος στη Γάζα το περασμένο καλοκαίρι έκανε τους Ισραηλινούς να αισθάνονται λιγότερο ασφαλείς, καθώς είναι πεπεισμένοι ότι η Χαμάς θέλει να καταστρέψει το Ισραήλ», είπε ο καθηγητής Πενσλάρ. Τουλάχιστον μία δημοσκόπηση έδειξε ότι η πλειοψηφία των ψηφοφόρων κρίνουν τη διεξαγωγή νέων εκλογών ως «μη απαραίτητη», ενώ η ισραηλινή εφημερίδα «Haaretz» τις χαρακτήρισε τις πλέον «περίεργες και περιττές εκλογές» που θα διεξαχθούν, «μόνο και μόνο εξαιτίας του αμοιβαίου μίσους που οι κυβερνητικοί και κομματικοί ηγέτες τρέφουν ο ένας για τον άλλον».

Τεταμένες σχέσεις στον εσωτερικό κοινωνικό ιστό βλέπει ο Ντέιβιντ Μάιερς
«Στο Ισραήλ υπάρχουν δυνάμεις που διαλύουν τον κοινωνικό ιστό. Οι σχέσεις μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς, των θρησκευόμενων και των κοσμικών, των Αράβων και των Εβραίων είναι τεταμένες», ανέφερε ο Ντέιβιντ Μάιερς, καθηγητής Εβραϊκής Ιστορίας, πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες (UCLA) και συγγραφέας, μεταξύ άλλων, του βιβλίου «Between Jew and Arab: The Lost Voice of Simon Rawidowicz» (2008).

Ο κ. Μάιερς απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις:
Γιατί ο Νετανιάχου αποφάσισε τώρα να προκηρύξει πρόωρες εκλογές; «Πιστεύω ότι η απόφασή του έχει τρεις εξηγήσεις. Πρώτον, η άμεση κρίση που προκλήθηκε από την απόφασή του να αποπέμψει δύο βασικούς υπουργούς της κυβέρνησης, οι οποίοι διαφωνούσαν μαζί του για το νομοσχέδιο για την εβραϊκότητα του ισραηλινού κράτους. Ο δεύτερος λόγος ήταν η αστάθεια του κυβερνητικού συνασπισμού. Περιελάμβανε ιδεολογικά αντίθετα κόμματα, όπως οι κεντρώοι Λίβνι και Λαπίντ, που υποστηρίζουν τις διαπραγματεύσεις με τους Παλαιστινίους, και σκληροπυρηνικούς, όπως ο Υπουργός Εξωτερικών Άβιγκντορ Λίμπερμαν και ο Υπουργός Οικονομίας Ναφτάλι Μπένετ. Ο τρίτος λόγος είναι η αίσθηση στασιμότητας στο Ισραήλ.

Ο πόλεμος στη Γάζα, αν και έτυχε ευρείας υποστήριξης, απομόνωσε περαιτέρω το Ισραήλ στη διεθνή αρένα. Οι διαπραγματεύσεις με τους Παλαιστινίους βρίσκονται σε αδιέξοδο. ΗΠΑ και ΕΕ κινούνται προς ένα διπλωματικό μονοπάτι με το Ιράν. Η άνοδος των αντι-δημοκρατικών δυνάμεων της ισραηλινής Δεξιάς ταράζει ακόμη περισσότερο τα νερά. Ο Νετανιάχου βλέπει τη δημοτικότητά του να πέφτει και ελπίζει ότι με τις εκλογές θα ενισχύσει τη θέση του».

Ποια είναι τα βασικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει το Ισραήλ σήμερα;
«Στο εξωτερικό το Ισραήλ είναι αντιμέτωπο με την αποδοκιμασία της διεθνούς κοινότητας και την απομόνωση, καθώς συνεχίζει την κατοχή στη Δυτική Όχθη και δεν διαφαίνονται ενδείξεις περιορισμού της έντασης. Αυτό είναι στενά συνδεδεμένο με το γεγονός ότι οι σχέσεις του Ισραήλ με τον βασικότερο σύμμαχό του, τις Ηνωμένες Πολιτείες, έχουν επιδεινωθεί σοβαρά, εξαιτίας της έντασης μεταξύ του Νετανιάχου και του Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα. Αν και σήμερα οι Ισραηλινοί δείχνουν να ταυτίζονται με το ιδεολογικό στρατόπεδο του Νετανιάχου -κάτι που φαίνεται από τη δεξιά στροφή των τελευταίων ετών-, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η ισραηλινή κοινή γνώμη είναι ρευστή και ευμετάβλητη. Η υποστήριξη προς τον Νετανιάχου έπεσε από 80% τον Ιούλιο σε λιγότερο από 40% τον Αύγουστο».

Νεκρός Παλαιστίνιος Υπουργός
Ένας Παλαιστίνιος Υπουργός εξέπνευσε χθες, έπειτα από ξυλοδαρμό που υπέστη από Ισραηλινούς στρατιώτες, στη διάρκεια πορείας διαμαρτυρίας στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Ο 50 ετών Ζίαντ Αμπού Έιν, Υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου και Υπεύθυνος για το Ζήτημα του Εποικισμού στα Παλαιστινιακά Εδάφη, απομακρύνθηκε με ασθενοφόρο από την περιοχή, το χωριό Τουρμουσίγια, αλλά εξέπνευσε καθ' οδόν προς τη γειτονική πόλη Ραμάλα στα Παλαιστινιακά Εδάφη, δήλωσε πηγή των παλαιστινιακών Αρχών ασφαλείας. Ο Αμπού Έιν χτυπήθηκε, πιθανόν με γροθιά, στον λαιμό στη διάρκεια φιλονικίας με δύο από τους στρατιώτες και λίγο αργότερα απομακρύνθηκε με το ασθενοφόρο, είπε φωτογράφος του Ρόιτερς.

Περίπου 100 ξένοι και Παλαιστίνιοι ακτιβιστές της «Επιτροπής ενάντια στο Τείχος και τους Εποικισμούς», μίας κυβερνητικής οργάνωσης διαμαρτυρίας της οποίας ήταν επικεφαλής ο Αμπού Έιν, μετέβαιναν σε περιοχή κοντά σε ισραηλινό οικισμό, για να διαδηλώσουν και να πραγματοποιήσουν δενδροφύτευση, όταν κλήθηκαν να σταματήσουν σε αυτοσχέδιο σημείο ελέγχου, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες. Μία ομάδα από περίπου 15 Ισραηλινούς στρατιώτες έριξαν δακρυγόνα στους διαδηλωτές και ενεπλάκησαν σε συγκρούσεις μαζί τους. Σε ανακοίνωσή του, ο Παλαιστίνιος Πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς καταδίκασε το περιστατικό, χαρακτηρίζοντάς το «βάρβαρη πράξη, για την οποία δεν μπορούμε να σωπάσουμε και την οποία δεν μπορούμε να δεχτούμε».

Κηρύσσοντας τριήμερο εθνικό πένθος, ο Αμπάς είπε ότι θα λάβει «τα απαραίτητα μέτρα» αφού προηγηθεί έρευνα. Τις τελευταίες εβδομάδες κλιμακώνεται η ένταση στις σχέσεις Ισραηλινών-Παλαιστινίων, έπειτα από τον θάνατο δέκα Ισραηλινών και ενός ξένου υπηκόου σε παλαιστινιακές επιθέσεις. Περισσότεροι από 12 Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν την ίδια περίοδο, μεταξύ των οποίων οι περισσότεροι από τους κατηγορούμενους για τις επιθέσεις.

ΠΗΓΗ: Το Βήμα