Ο Ποντίφικας επισκέπτεται την Τουρκία μέχρι την Κυριακή

Ανέφερε ότι η αντιμετώπιση της πείνας και της φτώχιας αποτελεί «κλειδί» στο να μπει τέλος στις «σοβαρές διώξεις», που πραγματοποιούν ισλαμιστές μαχητές σε Συρία και Ιράκ

ΘΑ ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙ την Αγία Σοφία και το Μπλε τζαμί

Ο Πάπας Φραγκίσκος κάλεσε χθες, από την Τουρκία, να μπει τέλος σε όλες τις μορφές φονταμενταλισμού, και πρόσθεσε ότι η αντιμετώπιση της πείνας και της φτώχιας αποτελεί «κλειδί» στο να μπει τέλος στις «σοβαρές διώξεις» που πραγματοποιούν ισλαμιστές μαχητές σε Συρία και Ιράκ. Μιλώντας στην έναρξη της τριήμερης επίσκεψής του στην Τουρκία, μετά τη συνάντησή του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο Πάπας δήλωσε ότι «η τρομοκρατική βία» δεν δείχνει σημάδια υποχώρησης στις γειτονικές χώρες της Τουρκίας. Ο Πάπας αναφέρθηκε στις διώξεις χριστιανών, σιιτών μουσουλμάνων και άλλων θρησκευτικών μειονοτήτων.

«Είναι νόμιμο, πάντα με σεβασμό της διεθνούς νομοθεσίας, να σταματήσει η άδικη επιθετικότητα», είπε ο προκαθήμενος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. «Αυτό που χρειάζεται είναι μία συντονισμένη δέσμευση από όλους, για να βρεθούν οι πόροι που θα διοχετευτούν όχι στα όπλα, αλλά σε άλλες ευγενείς μάχες», είπε ο Πάπας, αναφερόμενος στον αγώνα κατά της πείνας και των ασθενειών. Ο Πάπας κάλεσε να υπάρξει διαθρησκευτικός διάλογος, προκειμένου να μπει τέλος «σε όλες τις μορφές φονταμενταλισμού και τρομοκρατίας, που εξευτελίζουν την αξιοπρέπεια κάθε άνδρα και κάθε γυναίκας, και εκμεταλλεύονται τη θρησκεία».

Πρόσθεσε ότι είναι σημαντικό όλοι οι πολίτες, ανεξαρτήτως θρησκείας, «να απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα και να έχουν τα ίδια καθήκοντα».

Ο πρώτος επισκέπτης του παλατιού

Ο Πάπας ευχαρίστησε την Τουρκία για την υποδοχή των Σύρων προσφύγων και πρόσθεσε ότι η διεθνής κοινότητα έχει ηθικό καθήκον να βοηθήσει την Τουρκία. «Εκτός από το να παρέχουμε την απαραίτητη συνδρομή και ανθρωπιστική βοήθεια, δεν πρέπει να είμαστε αδιάφοροι για τις αιτίες αυτών των τραγωδιών», είπε. Ο Πάπας ήταν ο πρώτος ξένος που επισκέφθηκε το 1.000 δωματίων προεδρικό παλάτι στην Άγκυρα.

Σύμφωνα με τη «Hurriyet», ο Πάπας, που είναι γνωστός για τον απλό τρόπο ζωής του, ζήτησε ένα «σεμνό αυτοκίνητο» για τις μετακινήσεις του. Ο Πάπας Φραγκίσκος έφτασε στην Άγκυρα σε μία σπάνια επίσκεψη, που έχει ως στόχο την προώθηση του θρησκευτικού διαλόγου. Είναι μόλις η τέταρτη επίσκεψη Πάπα στην Τουρκία. Ο Πάπας έγινε δεκτός από Τούρκους αξιωματούχους, ανάμεσα στους οποίους ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Στη συνέχεια, ο Πάπας επισκέφθηκε το μαυσωλείο του Κεμάλ Ατατούρκ, όπου κατέθεσε στεφάνι.

Το πρόγραμμα του Πάπα

Ο Πάπας Φραγκίσκος θα επισκεφθεί την Αγία Σοφία και το Μπλε Τζαμί, ενώ θα μετάσχει σε οικουμενική προσευχή στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, συνυπογράφοντας επίσης κοινή διακήρυξη με τον Οικουμενικό Πατριάρχη, με τον οποίο συνδέεται με στενή φιλία.

Ο Ποντίφικας προσκλήθηκε στην Τουρκία από τον Ταγίπ Ερντογάν, τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο και τον πρόεδρο της επισκοπικής Συνόδου. Το αποστολικό ταξίδι του έρχεται οκτώ χρόνια μετά την επίσκεψη του Πάπα Βενέδικτου ΙΣτ'. Σήμερα ο Ποντίφικας θα επισκεφθεί την Αγία Σοφία και το Μπλε Τζαμί, το οποίο είχε επισκεφθεί τον Νοέμβριο του 2006 και ο Πάπας Βενέδικτος. Εν συνεχεία, ο Πάπας θα χοροστατήσει σε Λειτουργία στον καθολικό Καθεδρικό Ναό του Αγίου Πνεύματος και θα παραστεί σε οικουμενική προσευχή στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι.

Θα ακολουθήσει κατ' ιδίαν συνάντηση με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο, ο οποίος είχε προσκληθεί τον Ιούνιο στο Βατικανό για την οικουμενική προσευχή υπέρ της ειρήνης στους Αγίους Τόπους, παρουσία των Μαχμούντ Αμπάς και Σιμόν Πέρες. Αύριο ο Πάπας θα εορτάσει την εορτή του Αγίου Ανδρέα με τον Οικουμενικό Πατριάρχη και θα προχωρήσουν στην υπογραφή κοινής Διακήρυξης. Τα μέτρα ασφαλείας για την επίσκεψη του Πάπα στην Τουρκία είναι δρακόντεια, εν μέσω της έντασης που έχει πυροδοτήσει στη χώρα η δράση των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους (IS) στο Ιράκ και τη Συρία.

Παραλίγο ακύρωση!

«Το ταξίδι του Πάπα Φραγκίσκου στην Τουρκία κινδύνευσε να ακυρωθεί», αφού «οι τουρκικές Αρχές ήθελαν να ελέγξουν ακόμη και τις ομιλίες του», έγραψε χθες η ιταλική «Ρεπούμπλικα». Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο Μάρκο Ανσάλντο, «η πρόθεση του Πάπα ήταν να δεχθεί την πρόσκληση που του έχει απευθύνει ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, αλλά για να αποβιβασθεί στην Κωνσταντινούπολη, έπρεπε αναγκαστικά να βρεθεί στην τουρκική επικράτεια».

Η ιταλική εφημερίδα τονίζει ότι η Άγκυρα άργησε να δώσει το «πράσινο φως», προκειμένου «να μπορέσει να μετατραπεί το ταξίδι αυτό σε επίσημη επίσκεψη. Στη συνέχεια, μάλιστα, Τούρκος διπλωμάτης μετέβη στο Βατικανό ζητώντας να ενημερωθεί εκ των προτέρων ακόμη και για τις ομιλίες που θα εκφωνήσει ο Πάπας. Φυσικά, έλαβε μια ευγενική όσο και σαφή αρνητική απάντηση».

Η εφημερίδα της Ρώμης γράφει, επίσης, ότι «η Αγία Έδρα διατηρεί κάποιες επιφυλάξεις απέναντι στον Ερντογάν, οι οποίες ενισχύθηκαν -σύμφωνα με πηγές του Βατικανού- από το ότι δεν υπήρξε καμία παρέμβαση για να προστατευθούν οι Κούρδοι της συριακής πόλης Κομπανί».

Όσο για τη συνάντηση του Πάπα με τον μεγάλο μουφτή Μεχμέτ Γκορμέζ τέλος, σύμφωνα με τη «Λα Ρεπούμπλικα» «θα είναι ένας δύσκολος σταθμός», από τη στιγμή που ο Γκορμέζ κατηγόρησε πρόσφατα τον Φραγκίσκο ότι «πλένει τα πόδια των προσκυνητών και οργανώνει αγώνες ποδοσφαίρου στο Βατικανό, αντί να καταδικάζει τις καταστροφές των μουσουλμανικών τεμενών στη Γερμανία».

ΒΒC: Ο Πάπας στη χώρα που εξαλείφθηκαν οι χριστιανοί

Ο Πάπας Φραγκίσκος που επισκέπτεται την Τουρκία βλέπει μια χώρα της οποίας ο χριστιανικός πληθυσμός έπεσε από 20% πριν από 100 χρόνια στο 0,2% σήμερα.

«Καμία χώρα της περιοχής, ούτε καν το Ιράν, δεν είναι τόσο ομοιογενής από άποψη Ισλάμ όσο η Τουρκία», λέει στο BBC ο συγγραφέας Τσενγκίζ Ακτάρ. «Είναι μια μονο-χρωματική, μουσουλμανική χώρα». Μετά την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας το 1923, πραγματοποιήθηκε η «ανταλλαγή πληθυσμών» με την Ελλάδα, κατά την οποία περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Έλληνες εγκατέλειψαν την Τουρκία και γύρω στους 300.000 μουσουλμάνους την Ελλάδα.

Οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης αρχικά διασώθηκαν, αλλά ύστερα από την εξοντωτική φορολόγηση, τα πογκρόμ του 1955 και τις μαζικές απελάσεις του 1964, η ελληνορθόδοξη κοινότητα συρρικνώθηκε. «Η εθνοκάθαρση των μη μουσουλμανικών μειονοτήτων αποτέλεσε τεράστια "διαρροή εγκεφάλων". Σήμανε επίσης την εξαφάνιση της αστικής τάξης, διότι όχι μόνο ήταν εύποροι, αλλά ήταν και τεχνίτες. Η Κωνσταντινούπολη έχασε ολόκληρη τη χριστιανική και την εβραϊκή της κληρονομιά», προσθέτει ο κ. Ακτάρ.

Οι Αρμένιοι ήταν η έτερη μεγάλη χριστιανική μειονότητα της Τουρκίας. Εκατοντάδες χιλιάδες απελάθηκαν, σκοτώθηκαν ή πέθαναν από πείνα και ασθένειες το 1915. Από έναν πληθυσμό δύο εκατομμυρίων Αρμενίων, μόνο 50.000 απομένουν σήμερα. «Οι Αρμένιοι φοβούνται να εκφράσουν τη θρησκευτική τους ταυτότητα», λέει ο Ρόμπερτ Κόπτας, από την αρμενική εφημερίδα «Agos», της οποίας ο διευθυντής Χραντ Ντινκ δολοφονήθηκε από Τούρκους εθνικιστές πριν από επτά χρόνια.

«Οι περισσότεροι κρύβουν τον σταυρό μέσα από το πουκάμισό τους», διαφορετικά «θα ξεσηκώσουν κάποιαν αντίδραση στον δρόμο. Δεν θέλω να πω ότι όλοι οι Τούρκοι είναι κατά του Χριστιανισμού, αλλά ο μουσουλμανικός εθνικισμός είναι τόσο υψηλός, που ο κόσμος φοβάται να εκφραστεί». Η χριστιανική μειονότητα ανησυχεί, επειδή ο μουσουλμανικός εθνικισμός αυξήθηκε στα 11 χρόνια της διακυβέρνησης του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Ο Τούρκος πρώην πρωθυπουργός και νυν Πρόεδρος έκανε ενέργειες υποστήριξης προς τους χριστιανούς, όπως την ψήφιση νόμου για την επιστροφή της περιουσίας τους που είχε δημεύσει το κράτος, και για να επιτραπεί να διδάσκονται χριστιανικά θρησκευτικά στα σχολεία. Αλλά τονίζει συνεχώς την ισλαμική ταυτότητα και η βάση του είναι συντηρητικοί μουσουλμάνοι. Οι καθολικοί, που αποτελούν τη μικρότερη χριστιανική μειονότητα στην Τουρκία, σοκαρίστηκαν από το κύμα δολοφονιών καθολικών ιεραπόστολων και ιερέων πριν από μερικά χρόνια.

«Το να είσαι Τούρκος σήμερα σημαίνει ότι οφείλεις να είσαι μουσουλμάνος», λέει ο πατήρ Ιουλιανός Πίστα. «Στο παρελθόν, περιφρονούσαν τους πιστούς μουσουλμάνους. Σήμερα ενθαρρύνεται η προσευχή της Παρασκευής. Η κοινωνία ισλαμοποιείται. Πρόσφατα είδα νέους να αφοδεύουν και να ουρούν στην εκκλησία μου». Το Ισλάμ παραμερίστηκε από την κοσμική Τουρκική Δημοκρατία το 1923. Αλλά καθώς σχηματιζόταν το τουρκικό έθνος, η θρησκεία έγινε μέρος της τουρκικής εθνικής ταυτότητας, το οποίο ενισχύθηκε σημαντικά επί Ερντογάν.

Ένας από τους εναπομείναντες Έλληνες της Τουρκίας, ο Φώτης Μπενλίσος, λέει ότι η κοινότητα αισθάνεται πιεσμένη «για πολλούς λόγους: η γλώσσα και οι πολιτικές της κυβέρνησης, το ότι ο Πρόεδρος και ο Πρωθυπουργός χρησιμοποιούν πιο συντηρητικές αναφορές στη σουνιτική ταυτότητα, τα υποτιμητικά σχόλια μελών της κυβέρνησης για τις μη μουσουλμανικές κοινότητες, όσα λέγονται για τις σχέσεις της Τουρκίας με το ISIS - όλα αυτά μας κάνουν να σκεπτόμαστε ότι ίσως χρειαστούμε μια στρατηγική εξόδου».