Μετά από μήνες έντασης, πόλεμο και δολοφονίες, η οργή στην Ιερουσαλήμ ξεχειλίζει
Η «ιντιφάντα αυτοκινήτου» είναι το νέο είδος επίθεσης αυτοκτονίας. Δηλαδή, κάποιος παίρνει το αυτοκίνητό του και το ρίχνει πάνω στον κόσμο που περιμένει σε μια στάση λεωφορείου ή ψωνίζει σε μια υπαίθρια αγορά

Ύστερα από μήνες έντασης, εκατέρωθεν δολοφονίες και έναν ακόμη πόλεμο στη Γάζα, το μίσος και το αίμα χαρακτηρίζουν σήμερα την Ιερουσαλήμ. Βρισκόμαστε μπροστά σε μια τρίτη ιντιφάντα (εξέγερση) των Παλαιστινίων; Δεν είναι βέβαιο πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση. Θα γενικευθούν οι αντιδράσεις των Παλαιστινίων και θα εξαπλωθούν σε όλη τη Δυτική Όχθη; Θα αρχίσουν να πέφτουν ρουκέτες από τη Γάζα στο Νότιο Ισραήλ; Θα εισβάλει ο ισραηλινός στρατός στις παλαιστινιακές πόλεις; Θα εκτονωθεί η ένταση σύντομα, ή θα διαρκέσει χρόνια;

Όλα αυτά τα σενάρια, ζοφερά τα περισσότερα, είναι πιθανά. Ορισμένοι μιλούν για μια «ιντιφάντα αυτοκινήτου». Πρόκειται για ένα νέο είδος επίθεσης αυτοκτονίας. Αντί κάποιος να ζωστεί εκρηκτικά και να μπει σε ένα λεωφορείο ή ένα εστιατόριο για να τα ανατινάξει, παίρνει το αυτοκίνητό του και το ρίχνει πάνω στον κόσμο που περιμένει σε μια στάση λεωφορείου ή ψωνίζει σε μια υπαίθρια αγορά. Η κατάληξη του δράστη είναι η ίδια: θα χάσει τη ζωή του στην «ιντιφάντα αυτοκινήτου» από τις σφαίρες των Ισραηλινών αστυνομικών, που δεν συλλαμβάνουν πλέον, αλλά σκοτώνουν επιτόπου.

Δράστες μεμονωμένοι και ανοργάνωτοι
Προς το παρόν, οι επιθέσεις, οι πιο αιματηρές των τελευταίων έξι ετών, φαίνεται να πραγματοποιούνται από μεμονωμένους δράστες και να μην είναι οργανωμένες. Κορυφώθηκαν την προπερασμένη Τρίτη, όταν δυο ξαδέρφια Παλαιστίνιοι μπήκαν σε μια συναγωγή στην Ιερουσαλήμ, κρατώντας μαχαίρια και πιστόλια, και σκότωσαν τέσσερεις υπερορθόδοξους εβραίους και έναν αστυνομικό, προτού πέσουν νεκροί. Ο Πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς καταδίκασε τις επιθέσεις εναντίον αμάχων, απ' όπου κι αν προέρχονται. Αλλά η Χαμάς, η Ισλαμική Τζιχάντ, το Λαϊκό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης και οι Επιτροπές Λαϊκής Αντίστασης επαίνεσαν την επίθεση στη συναγωγή. Δεν αποκλείεται κάποια από αυτές τις οργανώσεις να θελήσει να αναμειχθεί σε παρόμοιες επιθέσεις στο μέλλον.

Δύσκολη η αποτροπή επιθέσεων
Η διαφορά από τις προηγούμενες ιντιφάντα είναι ότι αυτήν τη φορά το βάρος των επιθέσεων έχουν σηκώσει οι Παλαιστίνιοι κάτοικοι της Ανατολικής Ιερουσαλήμ - που προορίζεται για πρωτεύουσα του κράτους της Παλαιστίνης, αλλά την οποία προσήρτησε το Ισραήλ το 1967 και ανακήρυξε μονομερώς αδιαίρετη πρωτεύουσά του το 1980, ξεσηκώνοντας διεθνή καταδίκη. Οι Παλαιστίνιοι της Ανατολικής Ιερουσαλήμ διαθέτουν ειδικές ταυτότητες, που τους επιτρέπουν να κινούνται ελεύθερα στο Ισραήλ, αντίθετα προς τους Παλαιστινίους της Δυτικής Όχθης, που πρέπει να περάσουν από στρατιωτικό έλεγχο. Αυτό καθιστά πολύ δύσκολη την αποτροπή των επιθέσεων.

Σκληρή απάντηση
Η απάντηση των Ισραηλινών είναι, ως συνήθως, πολύ σκληρή. Ενδεικτική είναι η δήλωση του Γιάακοβ Αμιντρόρ, πρώην συμβούλου εθνικής ασφάλειας του Ισραηλινού πρωθυπουργού Βενιαμίν Νετανιάχου, στον «Guardian»: ως απάντηση στις επιθέσεις, το Ισραήλ πρέπει «να κάνει τεράστιο το τίμημα που πληρώνουν» οι δράστες. «Αν γνωρίζουν ότι θα υποφέρει η οικογένειά τους λόγω της πράξης τους, ίσως είναι λιγότερο πρόθυμοι» να πραγματοποιήσουν την επίθεση. Ο Νετανιάχου αποφάσισε ότι θα κατεδαφίζει τα σπίτια όσων πραγματοποιούν επιθέσεις, και ας έχει σκοτωθεί ο δράστης - ήδη έχουν κατεδαφιστεί πάρα πολλά στην Ανατολική Ιερουσαλήμ. Η ισραηλινή κυβέρνηση ψηφίζει σχεδόν καθημερινά νόμους που της επιτρέπουν τις μαζικές συλλήψεις για ανάκριση, την κατάργηση των ειδικών ταυτοτήτων των συγγενών των δραστών, την απέλασή τους στη Δυτική Όχθη ή στη Γάζα κ.λπ.

Θρησκευτική διάσταση
Ένα άλλο καινούργιο στοιχείο στο πρόσφατο ξέσπασμα βίας στην Ιερουσαλήμ είναι η θρησκευτική του διάσταση. Μέχρι πρότινος, η ισραηλινοπαλαιστινιακή διένεξη είχε μόνο εδαφική και πολιτική διάσταση. Σήμερα απέκτησε μια πλευρά «εβραίοι εναντίον μουσουλμάνων», η οποία καθιστά ακόμη δυσκολότερη τη λύση της. Οι Παλαιστίνιοι είναι απογοητευμένοι από τα χρόνια στασιμότητας στην ειρηνευτική διαδικασία, από τη δύσκολη ζωή υπό ισραηλινή στρατιωτική κατοχή, από την ασύμμετρη αντίδραση των Ισραηλινών σε κάθε πρόκληση και από την αδιάκοπη ανέγερση παράνομων εβραϊκών οικισμών στα εδάφη τους. Αλλά τελευταίως προστέθηκε ένα ακόμη ζήτημα, που σήμερα ανάβει τα αίματα περισσότερο από τα υπόλοιπα: η εκστρατεία φανατικών εβραίων, προκειμένου να τους επιτραπεί να προσεύχονται στο Όρος του Ναού, όπου βρίσκεται το τέμενος Αλ Άκσα, το τρίτο ιερότερο για τους απανταχού μουσουλμάνους, και το οποίο οι εβραίοι επίσης θεωρούν ιερό.

Χάνει έδαφος το Ισραήλ
Το Όρος του Ναού ανήκει στους Παλαιστινίους και οι εβραίοι μπορούν να το επισκέπτονται, όχι όμως και να προσεύχονται σε αυτό. Πρόσφατα, η ισραηλινή αστυνομία το έκλεισε για μέρες, στη συνέχεια απαγόρευσε την είσοδο σε μουσουλμάνους κάτω των 35 ετών και οι Παλαιστίνιοι υποψιάζονται ότι τελικά θα τους το πάρουν και αυτό οι Ισραηλινοί. Το Ισραήλ χάνει όλο και περισσότερο έδαφος παγκοσμίως. Η Σουηδία αναγνώρισε στα τέλη Οκτωβρίου επισήμως την Παλαιστίνη, συμβολικά ψηφίσματα που ζητούν την αναγνώρισή της πέρασαν με συντριπτική πλειοψηφία τα κοινοβούλια της Βρετανίας, της Ιρλανδίας, της Ισπανίας και έπεται της Γαλλίας, ενώ η ΕΕ αρχίζει να κινείται δυναμικά εναντίον των εβραϊκών οικισμών.

Με την πολιτική που ακολουθεί, η ισραηλινή κυβέρνηση αυτοπαγιδεύεται και στο θέμα των πυρηνικών του Ιράν. Την περασμένη Δευτέρα Τεχεράνη και Δύση συμφώνησαν σε σχέση με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, όπως όλα έδειχναν και επιθυμούσε διακαώς ο Αμερικανός Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα. Το Ισραήλ έχει δυσαρεστηθεί, διότι ζητεί την πλήρη κατάργηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, κάτι που δεν υπάρχει περίπτωση να συμβεί.

Πρόωρες εκλογές;
Οι επόμενες εκλογές στο Ισραήλ είναι σε τρία χρόνια. Η κ. Αβιράμα Γκολάν όμως, Ισραηλινή συγγραφέας και δημοσιογράφος, δεν αποκλείει να προκηρύξει ο Νετανιάχου πρόωρες το 2015. «Κάθε φορά που υπάρχει μια κρίση, πραγματοποιούμε πρόωρες εκλογές - και εκλέγουμε τους ίδιους και τους ίδιους. Δυστυχώς, η πολιτική του φόβου που ασκεί το σύστημα Νετανιάχου κάνει τον κόσμο να ανησυχεί. Ο Νετανιάχου λέει ότι όλοι μας μισούν επειδή είμαστε εβραίοι: πρόκειται για την άλλη πλευρά του αντισημιτισμού.

Με κάτι τέτοια όμως δεν έχουμε καμία ελπίδα να γίνουμε κανονική χώρα. Ο κόσμος δεν μας μισεί επειδή είμαστε εβραίοι, αλλά ανησυχεί επειδή το Ισραήλ είναι επί χρόνια αρνητής της ειρήνης και λόγω της κατοχής. Επί πόσα χρόνια μπορείς να συνεχίζεις την κατοχή, χωρίς να θεωρηθείς ο κακός της περιοχής; Όταν ο κόσμος φοβάται, γίνεται πιο δεξιός. Στις επόμενες εκλογές μπορεί να μην ψηφίσει τον Νετανιάχου, αλλά κάποιον ακροδεξιό. Δεν έχω χάσει τελείως την ελπίδα, αλλά δεν είμαι και πολύ αισιόδοξη», καταλήγει.

Η ιστορία και το αποτέλεσμα των δύο πρώτων ιντιφάντα
Πρώτη ιντιφάντα - Ο δρόμος για το Όσλο
Η πρώτη ιντιφάντα (1987-1991) ήταν μια αυθόρμητη, λαϊκή εξέγερση, που ξέσπασε με αφορμή τον θάνατο τεσσάρων Παλαιστινίων, σε σύγκρουση την οποία προκάλεσε ισραηλινό στρατιωτικό όχημα. Οι Παλαιστίνιοι πετούσαν πέτρες στους Ισραηλινούς στρατιώτες, οι οποίοι τους απαντούσαν με πραγματικά πυρά. Υστερα από 1.200 αμάχους Παλαιστίνιους νεκρούς και 100 Ισραηλινούς (συν 60 στρατιώτες), η πρώτη ιντιφάντα άνοιξε τον δρόμο για τις ειρηνευτικές συμφωνίες του Όσλο, που υπογράφηκαν το 1993.

Δεύτερη ιντιφάντα - «Ανήκει στο Ισραήλ»
Στις 28 Σεπτεμβρίου 2000, ο μετέπειτα πρωθυπουργός Αριέλ Σαρόν επισκέφθηκε το Όρος του Ναού και δήλωσε προκλητικά ότι «ανήκει στο Ισραήλ». Αυτό υπήρξε η αφορμή της δεύτερης Ιντιφάντα (2000-2005), που χαρακτηρίστηκε από τις επιθέσεις αυτοκτονίας Παλαιστινίων. Ως απάντηση, ο Σαρόν διέταξε στρατιωτική εισβολή στα κατεχόμενα, μαζικές συλλήψεις και κατεδαφίσεις σπιτιών, ενώ ξεκίνησε και την ανέγερση του τείχους που περιβάλλει τα παλαιστινιακά εδάφη. Σκοτώθηκαν 3.200 Παλαιστίνιοι και 950 Ισραηλινοί.

ΠΗΓΗ: Το Βήμα