Η πτωτική κατά 25% τάση των τιμών του πετρελαίου

Στις καταναλώτριες χώρες η πτώση της τιμής του πετρελαίου θα έχει θετικά αποτελέσματα στους προϋπολογισμούς, αν και χώρες με υψηλά δημόσια χρέη ίσως χρησιμοποιήσουν τα πρόσθετα έσοδα για αποπληρωμή χρεών, παρά για αύξηση δαπανών

ΚΕΡΔΗ σημαντικά θα υπάρχουν ειδικά στις αναπτυσσόμενες χώρες που παρέχουν επιδοτήσεις στα καύσιμα και τα λιπάσματα

Η τιμή του πετρελαίου έχει μειωθεί κατά 25% από τον περασμένο Ιούνιο, στα $85 το βαρέλι. Οι λόγοι είναι δύο: η υπερβάλλουσα προσφορά και η μειωμένη διεθνής ζήτηση. Η παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει προβλήματα με μειωμένο ρυθμό ανάπτυξης της Κίνας, αλλά και της Ε.Ε. κυρίως στις χώρες της περιφέρειας αλλά ακόμη και της Γερμανίας, που ίσως να οδηγηθεί σε ύφεση, όπως και πτώση του ΑΕΠ της Ιαπωνίας κατά το δεύτερο τρίμηνο. Ο ρυθμός ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας είχε πρόσφατα επιταχυνθεί, αν και η ανάκαμψη είναι αδύναμη σε σχέση με προηγούμενες περιόδους ανάκαμψης της οικονομίας.

Ως αποτέλεσμα η Διεθνής Οργάνωση Ενέργειας (International Energy Agency) προβλέπει μείωση στην αύξηση ζήτησης πετρελαίου από 900.000 βαρέλια την ημέρα στις 700.000 βαρέλια και από τον Απρίλιο του 2013 η παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου σημειώνει αύξηση. Η μεγαλύτερη αύξηση προέρχεται από χώρες που δεν είναι μέλη του ΟΠΕΚ, το καρτέλ των παραγωγών πετρελαίου, ειδικά από την Αμερική κυρίως σχιστολιθικού πετρελαίου.

Αναφέρεται ότι τον περασμένο Σεπτέμβριο η παραγωγή πετρελαίου της Αμερικής έφθασε τα 8,8 εκ. βαρέλια την ημέρα, ποσότητα που ήταν αυξημένη κατά 13% σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2013 και 56% πιο πάνω από το επίπεδο του 2011. Παράλληλα, η παραγωγή πετρελαίου από τη Ρωσία αυξάνεται, πράγμα που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι κυρώσεις δεν έχουν ακόμη επηρεάσει την πετρελαϊκή βιομηχανία της χώρας.

Τον περασμένο Σεπτέμβριο η παραγωγή της Ρωσίας αυξήθηκε στα 10,6 εκ. βαρέλια την ημέρα, που ήταν ελάχιστα πιο κάτω από το επίπεδο ρεκόρ που έχει παραχθεί από τότε που κατέρρευσε η Σοβιετική Ένωση. Όσον αφορά τη Λιβύη, αναφέρεται ότι ενώ τον περασμένο Απρίλιο η παραγωγή της μειώθηκε στα 200.000 βαρέλια την ημέρα (λόγω του εμφυλίου πολέμου), μέχρι το τέλος του Σεπτεμβρίου η παραγωγή της αυξήθηκε στα 900.000 βαρέλια την ημέρα, ενώ τα πετρελαιοεδάφια του Ιράκ δεν έχουν επηρεαστεί από τις πολεμικές επιχειρήσεις στο βορρά.

Παράλληλα, θα πρέπει να αναφερθεί ότι η παραγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου, που μέχρι πρόσφατα καθίστατο ζημιογόνα στα $80, τώρα με τη χρήση νέας τεχνολογίας καθίσταται συμφέρουσα ακόμη και με $70 το βαρέλι. Είναι σκόπιμο να αναφέρουμε, όμως, ότι υπάρχουν σκέψεις για συνωμοσία μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και της Αμερικής να διατηρηθούν χαμηλές τιμές πετρελαίου με στόχο να παραβλάψουν τη Ρωσία, το Ιράν και τη Βενεζουέλα.

Ειδικά όσον αφορά τη Ρωσία αναφέρεται ότι ο προϋπολογισμός της για το 2015 βασίζεται στην υπόθεση ότι το πετρέλαιο θα είναι $115 το βαρέλι. Η Ρωσία, όμως, έχει συναλλαγματικά αποθέματα ύψους $500 δις και έτσι δεν αναμένεται να αντιμετωπίσει άμεσο πρόβλημα. Όσον αφορά τη Βενεζουέλα, αναφέρεται ότι ο προϋπολογισμός της βασίζεται σε τιμή πετρελαίου $120 το βαρέλι, για να μπορέσει να χρηματοδοτήσει το σπάταλο πρόγραμμά της. Επίσης και το Ιράν χρειάζεται μια τιμή πετρελαίου γύρω στα $120 το βαρέλι για να χρηματοδοτήσει τον προϋπολογισμό του.

Όσον αφορά τη Σαουδική Αραβία, που είναι η παραγωγός που μπορεί να ανεβάσει τις τιμές του πετρελαίου με τη μείωση της παραγωγής της, δεν σκοπεύει να πράξει κάτι τέτοιο για να συνεχίσει να είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη παραγωγή πετρελαίου. Επίσης η σουνιτική Σαουδική Αραβία θα ήθελε να επηρεάσει δυσμενώς τη σιιτική χώρα που είναι το Ιράν, του οποίου το κόστος παραγωγής πετρελαίου είναι υψηλό, αλλά και να επηρεάσει δυσμενώς την παραγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου στην Αμερική, αφού με την πτώση των τιμών πετρελαίου θα καταστεί ασύμφορη η παραγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου σε ορισμένες περιοχές της Αμερικής.

Εμπειρικά έχει φανεί ότι η παγκόσμια οικονομία επωφελείται από την πτώση της τιμής πετρελαίου ενόψει του γεγονότος ότι οι καταναλωτές θα ξοδέψουν τα πρόσθετα χρήματα που θα προέλθουν από τη μείωση της τιμής πετρελαίου, σε αντίθεση με τους πλούσιους παραγωγούς πετρελαίου που θα αποταμίευαν. Έτσι, αν η μείωση της τιμής του πετρελαίου οφείλεται στη μειωμένη διεθνή ζήτηση, η αναμενομένη αύξηση στη ζήτηση θα βοηθήσει την παγκόσμια οικονομία.

Στις καταναλώτριες χώρες η πτώση της τιμής του πετρελαίου θα έχει θετικά αποτελέσματα στους προϋπολογισμούς, αν και χώρες με υψηλά δημόσια χρέη ίσως χρησιμοποιήσουν τα πρόσθετα έσοδα για αποπληρωμή χρεών παρά για αύξηση δαπανών. Σημαντικά κέρδη θα υπάρχουν ειδικά στις αναπτυσσόμενες χώρες που παρέχουν επιδοτήσεις στα καύσιμα και τα λιπάσματα.

Έτσι οι πιο χαμηλές τιμές πετρελαίου θα δώσουν την ευκαιρία στις κυβερνήσεις να χρησιμοποιήσουν τα πρόσθετα έσοδα πιο παραγωγικά ή να μειώσουν τις φορολογίες. Είναι σκόπιμο να αναφέρουμε ότι οι χώρες που θα ευεργετηθούν περισσότερο είναι κυρίως γεωργικές, αφού η γεωργία είναι περισσότερο ενεργοβόρα παρά η βιομηχανία. Κατά συνέπειαν, η χώρα που θα επωφεληθεί περισσότερο από την πτώση των τιμών του πετρελαίου θα είναι η Ινδία, τόσο γιατί είναι μια γεωργική χώρα όσο και γιατί θα επωφεληθεί ο προϋπολογισμός από τη μείωση των επιδοτήσεων στα καύσιμα και τα λιπάσματα.

Εκτός από την Ινδία, άλλες χώρες που θα επωφεληθούν από τη μείωση των επιδοτήσεων για την ενέργεια είναι η Αίγυπτος, όπου επιδοτήσεις πετρελαίου στοιχίζουν 6,5% του ΑΕΠ, η Ιορδανία 4,5% που ΑΕΠ, το Μαρόκο και η Τυνησία 4% του ΑΕΠ. Επίσης, η Ινδονήσια που ξοδεύει το 1/5 του προϋπολογισμού της για τις επιδοτήσεις ενέργειας. Η Βραζιλία είναι επίσης μια γεωργική χώρα που αναμένεται να έχει όφελος από την πτώση των τιμών του πετρελαίου.

Επιπτώσεις σε Σαουδική Αραβία και Αμερική

Η ΧΩΡΑ που θα χάσει περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη είναι η μεγαλύτερη εξαγωγέας, που είναι η Σαουδική Αραβία, η οποία στα $115 το βαρέλι κερδίζει από τις καθαρές εξαγωγές $360 δις, ενώ στα $85 το βαρέλι κερδίζει $270 δις. Αλλά η Σαουδική Αραβία βραχυπρόθεσμα μπορεί να αντέξει τις χαμηλές τιμές πετρελαίου αφού κατέχει διεθνή συναλλαγματικά αποθέματα ύψους $750 δις.

Επίσης, η Κίνα που είναι η δεύτερη μεγαλύτερη εισαγωγέας πετρελαίου θα είναι μια από τις χώρες που θα έχει σημαντικό όφελος. Αναφέρεται ότι η πτώση της τιμής του πετρελαίου, αν διατηρηθεί, θα μειώσει τις δαπάνες της Κίνας για την εισαγωγή πετρελαίου κατά $60 δις.

Όσον αφορά την Αμερική, οι επιπτώσεις θα είναι ευνοϊκές αλλά όχι στον βαθμό που αναμένεται. Και τούτο γιατί παρόλο που η Αμερική είναι ο μεγαλύτερος καταναλωτής και εισαγωγέας πετρελαίου, εντούτοις η μείωση της τιμής του πετρελαίου είναι δυνατόν να επηρεάσει δυσμενώς την παραγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου τουλάχιστον σε ορισμένες περιοχές της χώρας.

KPMG
Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του
συγγραφέα και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις και γνώμες
της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG.