Ψυχολογική παρέμβαση και κινέζικος βελονισμός
Εμφανίζεται πολύ συχνά επηρεάζοντας περίπου ένα στα οχτώ άτομα κατά τη διάρκεια της ζωής τους χωρίς διάκριση, ανεξαρτήτως δηλαδή χρώματος, φυλής, οικονομικής κατάστασης και κοινωνικής θέσης

Η κατάθλιψη είναι μια διαταραχή της διάθεσης που εμφανίζεται πολύ συχνά επηρεάζοντας περίπου ένα στα οχτώ άτομα κατά τη διάρκεια της ζωής τους χωρίς διάκριση, ανεξαρτήτως δηλαδή χρώματος, φυλής, οικονομικής κατάστασης και κοινωνικής θέσης. Σύμφωνα με το Αμερικανικό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας εικοσιένα εκατομμύρια Αμερικανοί παρουσιάζουν κάθε χρόνο συμπτώματα κατάθλιψης, εκατομμύρια δε άλλοι συνάνθρωποί μας ανά την υφήλιο έχουν την ίδια μοίρα, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας.

Πού οφείλεται
Η κατάθλιψη σαν μια επί το πλείστον ψυχοσυναισθηματική κατάσταση μπορεί να παρουσιάζεται είτε ως πάθηση είτε ως σύνδρομο. Πολλοί παράγοντες δύνανται να οδηγήσουν σε αυτή την κατάσταση, όπως μια ανεπάρκεια, η κακή διατροφή, οι ορμονικές διαταραχές, μια ασθένεια, το συναισθηματικό στρες, οι στερήσεις της ζωής γενικά κ.ά. Στατιστικές έρευνες επισημαίνουν επίσης τον κληρονομικό παράγοντα προδιάθεσης, χωρίς ωστόσο να είναι απόλυτη η άποψη αυτή αφού άτομα χωρίς οικογενειακό ιστορικό κατάθλιψης είναι εξίσου επιρρεπή να παρουσιάσουν τη διαταραχή αυτή.

Τα κυριότερα συμπτώματα της κατάθλιψης είναι:
- Το άτομο χαρακτηρίζεται από δυσάρεστη συναισθηματική διάθεση, επίμονη λύπη, ανησυχία και συναισθηματικό κενό.
- Απελπισία, απογοήτευση και απαισιοδοξία.
- Αισθήματα αδικαιολόγητης ενοχής, αυτομεμψίας και αναξιότητας.
- Έλλειψη ενδιαφέροντος και ευχαρίστησης (ανηδονίας) για δραστηριότητες που προηγουμένως απολάμβανε.
- Κούραση, απώλεια ενέργειας και εξουθένωση.
- Δυσκολίες συγκέντρωσης, ανάμνησης γεγονότων, βραδύτητας στον τρόπο σκέψης και αναποφασιστικότητα.
- Παρουσιάζει αδικαιολόγητους σωματικούς πόνους, πονοκεφάλους, κράμπες, διατροφικές διαταραχές που μόνο προσωρινά ησυχάζουν με θεραπευτική αγωγή.
Πέντε ή περισσότερα από τα πιο πάνω συμπτώματα που διαρκούν τον περισσότερο χρόνο της ημέρας και σηματοδοτούν μια αλλαγή της προηγούμενης ψυχικής κατάστασης στο άτομο, εμποδίζοντας τις φυσιολογικές δραστηριότητες μιας ομαλής ζωής, μπορούν να καθορίσουν μια καταθλιπτική προσωπικότητα που πρέπει να τύχει άμεσης βοήθειας.

Αντιμετώπιση
Τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα είναι μια πρώτη λύση. Αυτά όμως αν και βοηθάνε σε αρκετές περιπτώσεις εντούτοις δεν είναι και τόσο αθώα, αφού η μακροχρόνια χρήση τους πιθανό να προκαλέσει ανεπιθύμητες παρενέργειες. Παράλληλα αρκετές συνταγογραφίες δεν υποβοηθούν πραγματικά ένα καταθλιπτικό άτομο που χρειάζεται να πειραματίζεται με τη βοήθεια του γιατρού του μέχρις ότου ρυθμιστεί σωστά το είδος και η δοσολογία των αντικαταθλιπτικών φαρμάκων. Η πλειοψηφία των φαρμάκων γενικά -πέραν του 90%- επιφέρει αποτέλεσμα μόνο σε 30%-50% αυτών που τα χρησιμοποιούν. (Δρ Allen Roses. Διευθυντής πολυεθνικής φαρμακευτικής εταιρείας. Δήλωση σοκ του 2003).

Ψυχοθεραπευτική παρέμβαση και βελονισμός
Η ψυχοθεραπεία έχει σαν στόχο τη διερεύνηση και τον εντοπισμό σκέψεων και συμπεριφορών που συνθέτουν τη βάση ενός καταθλιπτικού προφίλ, ώστε να μειωθεί το άγχος και να βελτιωθεί η διάθεση. Μπορεί να γίνει από μόνη της ή σε συνδυασμό με τον βελονισμό, οπότε και τα θεραπευτικά αποτελέσματα είναι σαφώς βελτιωμένα.

Κινέζικος βελονισμός
Η ΚΙΝΕΖΙΚΗ θεραπεία του βελονισμού αποτελεί ένα αναπόσπαστο μέρος της Κινέζικης Παραδοσιακής Ιατρικής (ΚΠΙ). Γι' αυτή τα ψυχοσυναισθηματικά προβλήματα, όπως η κατάθλιψη, αποδίδονται σε ανισορροπία ή μπλοκάρισμα της λειτουργίας ενός ή περισσότερων εσωτερικών οργάνων, καθώς και των καναλιών ενέργειας (μεσημβρινοί) που σχετίζονται με αυτά. Παράδειγμα τέτοιων ανισορροπιών που εκδηλώνονται ως κατάθλιψη είναι η στασιμότητα της ενέργειας του ήπατος, η ανεπάρκεια της ενέργειας της σπλήνας, και η διαταραχή στην απρόσκοπτη ροή ενέργειας στους μεσημβρινούς επικοινωνίας μεταξύ πνευμόνων και καρδίας.

Στην τελευταία αυτή περίπτωση το κυρίαρχο σύμπτωμα είναι η μεγάλη θλίψη, βασικό χαρακτηριστικό συναίσθημα των πνευμόνων και η έλλειψη παντελούς χαράς, το αντιπροσωπευτικό συναίσθημα της καρδίας (Zhenjiu Jiayi Jing, 403-422 π.Χ.). Η κατάθλιψη πρέπει να αντιμετωπιστεί έγκαιρα και κατάλληλα, αλλιώς το πρόβλημα επεκτείνεται εμπλέκοντας περισσότερα όργανα και κανάλια ενέργειας. Ο κινέζικος βελονισμός είναι μια φυσική, ασφαλής και αποτελεσματική μέθοδος στην αντιμετώπισή της.

Συνήθως τα άτομα που αναζητούν εναλλακτικές θεραπείες έχουν ήδη δοκιμάσει τα πάντα. Συχνά έχουν ακολουθήσει διάφορες φαρμακευτικές αγωγές με απογοητευτικά αποτελέσματα. Είτε διότι τα φάρμακα δεν επιφέρουν το προσδοκώμενο αποτέλεσμα, είτε οι παρενέργειές τους είναι δυσάρεστες είτε ακόμη γιατί το ίδιο το άτομο δεν θέλει μια αντικαταθλιπτική φαρμακευτική αγωγή για το υπόλοιπο της ζωής του.

Ο κινέζικος παραδοσιακός βελονισμός μπορεί ανώδυνα και με φυσικό τρόπο να βελτιώσει ουσιαστικά την ποιότητα ζωής των καταθλιπτικών ατόμων. Πολλές επιστημονικές έρευνες απέδειξαν πώς και γιατί επέρχεται με την μέθοδο αυτή σημαντική μείωση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης. Είναι γνωστό ότι τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα επενεργούν στα νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου. Αλλάζουν δηλαδή τη δράση των χημικών ουσιών (νευροδιαβιβαστές), οι οποίες χρησιμοποιούνται στην επικοινωνία των νευρικών κυττάρων μεταξύ τους. Σημαντικοί νευροδιαβιβαστές που εμπλέκονται στη θεραπεία της κατάθλιψης είναι η σεροτονίνη και η νοραδρεναλίνη.

Μελέτες έχουν αποδείξει ότι ο βελονισμός μεταβάλλει προς το καλύτερο τη χημεία του εγκεφάλου απελευθερώνοντας τους πιο πάνω νευροδιαβιβαστές. Σύμφωνα με την ΚΠΙ η ζωτική ενέργεια επιφέρει πνευματική, συναισθηματική και σωματική ισορροπία. Επηρεάζεται δε από δύο αντίθετες δυνάμεις, το Yin και το Yang. Όταν οι δύο αυτές δυνάμεις είναι σε ισορροπία τότε ανεμπόδιστα η ενέργεια ρέει σε όλο το σώμα επιτρέποντάς του να επιτελέσει και να διατηρήσει την υγεία του. Πιστεύεται ότι ο βελονισμός ισορροπεί το Yin και το Yang με αποτέλεσμα την ασταμάτητη ροή ενέργειας στους μεσημβρινούς και μέσω των διακλαδώσεών τους σε ολόκληρο το σώμα. Επαναφέρει ως εκ τούτου την ψυχική και σωματική υγεία.

Σε άλλη έρευνα που έγινε από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνας το 1998 για τη δράση του βελονισμού στην κατάθλιψη σύμφωνα με τις αρχές της ΚΠΙ, το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας της Αμερικής ανακοίνωσε σημαντική μείωση των συμπτωμάτων κατάθλιψης στην ομάδα ατόμων που είχαν υποστεί βελονισμό, σε βαθμό που μεγάλο ποσοστό πέραν του 70% των πασχόντων ατόμων (γυναίκες) να έχουν μείωση πέραν του 50% των συμπτωμάτων και να μην εντάσσονται πλέον στα κριτήρια διάγνωσης της διαταραχής αυτής. Τα αποτελέσματα αυτά συγκρίνονται σε αναλογία με την επιτυχία των φαρμάκων χωρίς ωστόσο να υπάρχουν οι δυσάρεστες παρενέργειές τους.

Ο συνδυασμός όμως βελονισμού και ψυχοθεραπείας προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη διάσταση στη μείωση των συμπτωμάτων, αφού τα σημαντικά αποτελέσματα του βελονισμού θα ενισχυθούν και με τα θετικά της ψυχοθεραπείας.

Πηγές
1. Scott J. "Depression should be managed like a chronic disease". "BMJ". 2006; 332: 985-986.
2. MacPherson, H. et al. (2013). "Αcupuncture and Councelling for Depression in Primary Care".

ΠΕΤΡΟΣ ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΥ
Κλινικός Ψυχοπαθολόγος, Βελονιστής και Διδάκτωρ Πανεπιστημίου (Shandong University of Traditional Chinese Medicine, P. R. of China).