Νέο Πρόεδρο εκλέγουν σήμερα οι πολίτες της Ουρουγουάης

Για πρώτη φορά μετά από μια δεκαετία, ένας υποψήφιος από τα παραδοσιακά κόμματα της χώρας διεκδικεί με αξιώσεις να «σπάσει» την κυριαρχία του κεντροαριστερού συνασπισμού

ΟΙ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΙΣ δείχνουν τον Λακάγιε Πόου να απέχει ελάχιστα -στα όρια του στατιστικού λάθους- από το φαβορί Ταμπαρέ Βάσκες, εφόσον οι δύο τους βρεθούν αντιμέτωποι στον β' γύρο

Στις κάλπες προσέρχονται σήμερα οι πολίτες της Ουρουγουάης για να εκλέξουν τον διάδοχο του «προέδρου των φτωχών», Χοσέ Μουχίκα. Οι εκλογές έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς για πρώτη φορά μετά από μία δεκαετία ένας υποψήφιος από τα παραδοσιακά κόμματα της χώρας διεκδικεί με αξιώσεις να «σπάσει» την κυριαρχία του κεντροαριστερού συνασπισμού. Ο κεντροαριστερός συνασπισμός «Ευρύ Μέτωπο» (Frente Amplio) ήρθε για πρώτη φορά στην εξουσία το 2004, βάζοντας τέλος στο μονοπώλιο των Blancos και των Colorados.

Οι Συντηρητικοί (Blancos) και οι Κόκκινοι (Colorados), οι οποίοι αργότερα δημιούργησαν το Φιλελεύθερο Κόμμα, κυριαρχούσαν στην πολιτική ζωή σχεδόν από τη γέννηση της χώρας στα μέσα του 19ου αιώνα. Μάλιστα, από τις τάξεις των Colorados αναδείχθηκε η σπουδαιότερη ίσως πολιτική φυσιογνωμία, ο Χοσέ Μπάτγιε ι Ορδόνιες, Πρόεδρος μεταξύ 1903-1915, ο οποίος ίδρυσε κράτος-πρόνοιας ευρωπαϊκού τύπου και κατήργησε την θανατική ποινή. Το 2004, ο ογκολόγος Ταμπαρέ Βάσκες κατάφερε να εκλεγεί Πρόεδρος ως επικεφαλής του συνασπισμού «Ευρύ Μέτωπο» και τώρα διεκδικεί εκ νέου την προεδρία.

Εξακολουθεί να είναι πολύ δημοφιλής - παρέδωσε την εξουσία το 2010 με ένα ποσοστό δημοφιλίας της τάξης του 70%.

Όμως, απέναντί του βρίσκεται ο 41χρονος Λακάγιε Πόου, η μεγάλη έκπληξη των εσωκομματικών εκλογών για λογαριασμό των Blancos. Με δεδομένο ότι δεν πρόκειται να εκλεγεί πρόεδρος στον α' γύρο σήμερα, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν τον Λακάγιε Πόου να απέχει ελάχιστα -στα όρια του στατιστικού λάθους- από το φαβορί Ταμπαρέ Βάσκες, εφόσον οι δύο τους βρεθούν αντιμέτωποι στον β' γύρο.

Ο Λακάγιε Πόου είναι γιος του πρώην Προέδρου (1990-1995), Λουίς Αλμπέρτο Λακάγιε, ωστόσο ο ίδιος φροντίζει να τηρεί αποστάσεις από τον πατέρα του, προβάλλοντας ένα εντελώς διαφορετικό προφίλ. Όπως σχολιάζει η ισπανική El Pais, ο 41χρονος υποψήφιος υιοθέτησε ως σλόγκαν για την προεκλογική του εκστρατεία το «πάμε για τα θετικά», προσπαθώντας να δείξει στο εκλογικό σώμα ότι έρχεται να αξιοποιήσει τα όσα θετικά έγιναν και να συνεχίσει με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. «Ο μέσος ψηφοφόρος έχει ηλικία 54 ετών, ενώ το 9% του εκλογικού σώματος είναι οι νέοι ψηφοφόροι.

Ο Βάσκες ξεκίνησε την προεκλογική του εκστρατεία με το σύνθημα "πάμε καλά", αλλά η κοινωνία έχει αλλάξει σημαντικά και δεν αρκείται σε αυτό. Θέλει περισσότερα και καλύτερα. Ο Βάσκες δεν χρησιμοποιεί μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ ο Λακάγιε Πόου το κάνει συνεχώς», αναφέρει ο Εδουάρδο Μποτινέλι, επικεφαλής εταιρείας ερευνών. Η Ουρουγουάη των 3,2 εκατομμυρίων πολιτών βρίσκεται όλο και συχνότερα στην πρωτοπορία των κοινωνικών αλλαγών στη Νότιο Αμερική.

Είναι η χώρα στην οποία νομιμοποιήθηκε η χρήση της κάνναβης, αλλά και η χώρα στην οποία αποποινικοποιήθηκε η άμβλωση. Πρόσφατα έγιναν νόμιμοι και οι γάμοι των ομόφυλων ζευγαριών. Είναι μάλιστα η πρώτη χώρα της Νοτίου Αμερικής που δέχθηκε να παράσχει άσυλο σε πρόσφυγες από τη Συρία.

Τα τελευταία τέσσερα χρόνια βρίσκεται συχνά στο προσκήνιο, λόγω του προέδρου της Χοσέ Μουχίκα, ενός διαφορετικού Προέδρου, αυθόρμητου πολλές φορές στα λεγόμενά του, αλλά που έχει κερδίσει τον θαυμασμό της διεθνούς κοινότητας με την απλότητά του.

Ο φτωχότερος Πρόεδρος του πλανήτη κυβερνά μια χώρα με ελάχιστη διαφθορά

ΑΝΤΑΡΤΗΣ με πολλά χρόνια φυλακή στην πλάτη του από τα χρόνια της δικτατορίας, αγρότης, βουλευτής, γερουσιαστής, υπουργός και τελικά πρόεδρος. Ο φτωχότερος ή ένας από τους φτωχότερους αρχηγούς κρατών σε μια χώρα της Νοτίου Αμερικής με τον χαμηλότερο δείκτη διαφθοράς στον κόσμο.

Ποιος είναι; Ο Πέπε Μουχίκα, ο κεντροαριστερός Πρόεδρος της Ουρουγουάης από το 2010. Σημειώνεται ότι έξι χρόνια νωρίτερα είχε εκλεγεί Πρόεδρος ο Ταμπαρέ Βάσκες -του ίδιου κεντροαριστερού συνασπισμού- βάζοντας τέλος σε ένα μονοπώλιο εναλλαγής στην εξουσία δύο και μόνο κομμάτων, συντηρητικής κατεύθυνσης.

Ο Μουχίκα είναι εξαιρετικά απλός σε όλα του. Δεν φοράει ποτέ κουστούμι και γραβάτα, απεχθάνεται το προεδρικό πρωτόκολλο - το οποίο θεωρεί κατάλοιπο φεουδαρχικών εποχών.

Σε πρόσφατη συνέντευξή του είχε αναφέρει τα λόγια ενός συναδέλφου του: «Μου είχε πει ότι η προεδρία πρέπει να περικυκλώνεται από κάποιας μορφής μυστήριο. Μα, ποιο μυστήριο; Αφού όλοι είμαστε το ίδιο! Είναι μια λειτουργία με μεγάλη σημασία, αλλά δεν είναι ούτε θεός ούτε μοναρχία».

Ο ίδιος και η σύζυγός του -επίσης αντάρτισσα στα νιάτα της και σήμερα γερουσιαστής- περνούν πολύ χρόνο στο αγρόκτημά τους, πάνω στο τρακτέρ. Τουλάχιστον όταν δεν έχουν άλλες υποχρεώσεις.

Ο Πρόεδρος αποφεύγει τα πολυτελή αυτοκίνητα, έχει στην κατοχή του έναν σκαραβαίο και δίνει το μεγαλύτερο τμήμα του μισθού του σε ανθρώπους που το έχουν ανάγκη. Απαντώντας πρόσφατα στην παρατήρηση δημοσιογράφου ότι ζει σχεδόν σε κατάσταση φτώχιας, είχε τονίσει ότι η ζωή πρέπει να είναι απλή:

«Φτωχός δεν είναι αυτός που έχει λίγα, αλλά αυτός που θέλει όλο και περισσότερα. Γιατί περνά τη μέρα του ζητώντας περισσότερα: υλικά αγαθά, δόσεις για να τα ξοφλήσω, άντε και περισσότερες ώρες δουλειάς για να τα καταφέρω, άντε και κάτι παραπάνω... όχι, τότε αυτό δεν είναι ζωή», είχε πει χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι ατάκες που κατά καιρούς «πετά» σχετικά με την σχέση αγάπης και μίσους που διατηρεί -όπως και πολλοί προκάτοχοί του- με την Αργεντινή. Οι παρεξηγήσεις μεταξύ των δύο λαών, τουλάχιστον σε επίπεδο προέδρων, είναι συχνές. Μια από τις πλέον διάσημες ήταν την εποχή της χρεοκοπίας, το 2002, όταν ο τότε πρόεδρος της Ουρουγουάης είχε χαρακτηρίσει τους Αργεντινούς, «απατεώνες».

Ξέσπασε θύελλα αντιδράσεων στο Μπουένος Άιρες, με αποτέλεσμα ο Πρόεδρος να ζητήσει συγγνώμη με δάκρυα στα μάτια.

Ο ίδιος ο Μουχίκα είχε πρόσφατα πει ότι πολλές φορές «αναγκαζόμαστε να καταπίνουμε βατράχους» για να αντέξουμε τους γείτονές μας.

Ο αντάρτης Μουχίκα

Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 ο Μουχίκα έγινε μέλος της ένοπλης οργάνωσης ανταρτών Tupamaros. Το όνομα της οργάνωσης προέρχεται από τον Περουβιανό Τούπακ Αμάρου (1742-1781), ο οποίος το 1780 ηγήθηκε κινήματος κατά των Ισπανών κατακτητών. Η δράση των Tupamaros περιελάμβανε κλοπές τραπεζών, αλλά και απαγωγές επιχειρηματιών και δολοφονίες. Μεταξύ άλλων, είχαν απαγάγει τον πρέσβη της Βρετανίας στην Ουρουγουάη και τον Νταν Μιτριόνε, πράκτορα του FBI και αργότερα «σύμβουλο» του δικτατορικού καθεστώτος του 1973.

Με το πραξικόπημα του 1973, ο Μουχίκα συνελήφθη και καταδικάστηκε σε 14 χρόνια κάθειρξη. Στη διάρκεια της φυλάκισής του πέρασε αρκετό χρόνο στην απομόνωση: κλεισμένος στον πάτο ενός πηγαδιού.

Μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας -το 1985- οι Tupamaros έγιναν πολιτικό κόμμα με την επωνυμία Movimiento de Participacion Popular (Κίνημα Λαϊκής Συμμετοχής). Σήμερα αποτελούν μέρος της κεντροαριστερής κυβερνητικής συμμαχίας.