Ραγδαίες οι εξελίξεις στις διεθνείς χρηματαγορές

Οι παγκόσμιες συναλλαγές διευθετούνται κατά 42,1% σε δολάρια, 31,2% σε ευρώ, 8,8% σε στερλίνες, 2,4% σε γεν και μόνο 1,6% σε ρενμνίνπι

ΑΠΙΘΑΝΟ το ρενμνίνπι να μπορέσει να ανταγωνιστεί αποτελεσματικά το δολάριο ως διεθνές αποθεματικό νόμισμα στο προβλεπτό μέλλον…

Αναφέρεται ότι με βάση το λεγόμενο «Carry Trade», οι επενδυτές δανείζονται από χώρες με χαμηλά επιτόκια και επενδύουν σε ομόλογα χωρών με τα πιο υψηλά επιτόκια. Μέχρι πρόσφατα, οι επενδυτές δανείζονταν σε δολάρια με χαμηλά επιτόκια και δάνειζαν στις αναπτυσσόμενες χώρες με πιο υψηλά επιτόκια.

Τώρα, όμως, επειδή υπάρχει πρόβλεψη ότι τα επιτόκια θα αυξηθούν στην Αμερική, τόσο λόγω της καλής επίδοσης της αμερικανικής οικονομίας όσο και του γεγονότος ότι η Κεντρική Τράπεζα της Αμερικής (FED) θα τερματίσει το πρόγραμμα της ποσοτικής χαλάρωσης, πράγμα που θα περιορίσει τη ρευστότητα στην Αμερική, τα κεφάλαια εγκαταλείπουν τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Σαν αποτέλεσμα, οι συναλλαγματικές αξίες των αναπτυσσόμενων χωρών στα οποία είχαν επενδυθεί τα δολάρια σημείωσαν πτώση. Έτσι οι επενδυτές, ενώ είχαν κέρδη με το να δανείζονται δολάρια με χαμηλά επιτόκια και να επενδύουν στις αναπτυσσόμενες χώρες με τα πιο υψηλά επιτόκια, τα κέρδη αυτά εξανεμίστηκαν λόγω πτώσης στις συναλλαγματικές αξίες των νομισμάτων των αναπτυσσόμενων χωρών.

Έτσι οι ξένες επενδύσεις στις αναδυόμενες αγορές για την αγορά ομολόγων και μετοχών μειώθηκαν σημαντικά και οι οικονομολόγοι προβλέπουν ότι οι προσπάθειες αποφυγής κινδύνων για επενδύσεις στις αναδυόμενες αγορές μέχρι το τέλος του χρόνου θα ενταθούν. Όμως με τη φυγή κεφαλαίων από τις αναπτυσσόμενες οικονομίες αναμένεται επιβάρυνση στον ρυθμό ανάπτυξης των χωρών αυτών.

Ως ομάδα οι αναπτυσσόμενες χώρες, που αναπτύσσονταν με ρυθμό 7% πριν από την οικονομική κρίση, τώρα προβλέπεται ρυθμός ανάπτυξης 5%. Ως αποτέλεσμα το ΔΝΤ, στην πρόσφατη έκθεσή του για την παγκόσμια οικονομία (World Economic Outlook), για το 2015 προβλέπει μείωση του ρυθμού ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας κατά 0,2% στο 3,8%.

Όσον αφορά το κινεζικό νόμισμα ρενμνίνπι, κατά τη διάρκεια των τεσσάρων πρώτων μηνών είχε σημειώσει πτώση, που ήταν η μεγαλύτερη από το 1994, αλλά τώρα, λόγω του υψηλού εμπορικού πλεονάσματος και της αυξημένης εμπιστοσύνης στην οικονομία της χώρας, το νόμισμα της Κίνας αφέθηκε από την Κεντρική Τράπεζα να αυξηθεί, έτσι που να έχει ανακτήσει πάνω από 50% της απώλειας που υπέστη κατά τους τέσσερις πρώτους μήνες.

Όπως δηλώνουν όμως οικονομικοί αναλυτές, είναι δύσκολο να διανοηθεί κάποιος ότι το ρενμνίνπι θα σημείωνε πτώση κατά τους πρώτους τέσσερις μήνες του 2014 χωρίς την επέμβαση της Κεντρικής Τράπεζας, ενόψει του γεγονότος ότι υπήρχαν πλεονάσματα τόσο στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών όσο και στον λογαριασμό κεφαλαίων. Κατά το δεύτερο τρίμηνο η προσπάθεια της κυβέρνησης να σταθεροποιήσει τον ρυθμό ανάπτυξης στο 7,5% οδήγησε στην αύξηση της εμπιστοσύνης στην οικονομία.

Ο κυριότερος λόγος για την αύξηση του εμπορικού πλεονάσματος ήταν η ισχυρή αύξηση των εξαγωγών, ειδικά λόγω αυξημένου ρυθμού ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας, ενώ οι εισαγωγές δεν αυξήθηκαν με τον ίδιο ρυθμό, λόγω μειωμένης εσωτερικής ζήτησης.

Είναι σκόπιμο να αναφερθεί ότι στην Κίνα, κατά τους πρώτους επτά μήνες, το εμπορικό πλεόνασμα ήταν κατά 20% πιο υψηλό σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2013. Αναφέρεται ότι η οικονομία της Κίνας σε τιμές αγοραστικής δύναμης είναι σήμερα η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, ενώ είναι και η μεγαλύτερη εξαγωγέας εμπορευμάτων και η δεύτερη μεγαλύτερη εισαγωγέας.

Παράλληλα, η οικονομία της Κίνας θεωρείται μια ανοικτή οικονομία με μεγαλύτερο ποσοστό στο διεθνές εμπόριο από την Αμερική, που φθάνει το 35% του ΑΕΠ. Παράλληλα, κατέχει τα μεγαλύτερα συναλλαγματικά αποθέματα, που στα $4 τρις φθάνουν το 40% του ΑΕΠ της χώρας!

Αλλά, παρά την ισχύ της κινεζικής οικονομίας, το νόμισμά της στις διεθνείς συναλλαγές δεν αυξάνεται. Η κατάσταση όμως αλλάζει ραγδαία και το κινεζικό νόμισμα σε πολλές χώρες σημειώνει αύξηση στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών. Κατά το 2013 το 17% του εμπορίου της Κίνας διευθετήθηκε σε ρενμνίνπι, σε σχέση με σχεδόν μηδενικό αριθμό πριν από πέντε χρόνια. Παράλληλα, πολλές κυβερνήσεις εξετάζουν την πιθανότητα να χρησιμοποιούν το ρενμνίνπι ως αποθεματικό για διεθνείς συναλλαγές.

Η Κεντρική Τράπεζα της Νιγηρίας ήδη κατέχει περίπου 10% των ξένων συναλλαγματικών της αποθεμάτων σε ρενμνίνπι, ενώ η Αυστραλία και η Βρετανία είναι μεταξύ των χωρών που έχουν εκφράσει παρόμοια επιθυμία. Η Βρετανία δε, σκοπεύει να εκδώσει ομόλογα καθορισμένα σε ρενμνίνπι, έτσι που να αρχίσει τη διαδικασία.

Ανταλλαγή νομισμάτων…

ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ η Κεντρική Τράπεζα της Κίνας έχει προβεί σε συμφωνίες ανταλλαγής νομισμάτων, περιλαμβανομένης της Τράπεζας της Αγγλίας και της ΕΚΤ, πράγμα που θα βοηθήσει στη δημιουργία μιας σταθερής παγκόσμιας αγοράς για την αγοραπωλησία ρενμνίνπι. Αναφέρεται, όμως, ότι από $4 τρις συναλλαγματικά αποθέματα της Κίνας το 61% είναι σε δολάρια, το 24,5% σε ευρώ, το 4,0% σε γεν και 3,9% σε στερλίνες. Παράλληλα, οι παγκόσμιες συναλλαγές διευθετούνται κατά 42,1% σε δολάρια, 31,2% σε ευρώ, 8,8% σε στερλίνες, κατά 2,4% σε γεν και μόνο κατά 1,6% σε ρενμνίμπι.

Αναφέρεται, όμως, ότι μετά που οι αμερικανικές Αρχές επέβαλαν πρόστιμο $9 δις στη μεγαλύτερη τράπεζα της Γαλλίας, την BNP Paripas, οι Γάλλοι πολιτικοί και επιχειρηματικοί ηγέτες εξέφρασαν δυσφορία όσον αφορά την ηγεμονία του δολαρίου στις διεθνείς συναλλαγές. Η δικαιολογία που δόθηκε για το πρόστιμο στη BNP Paribas ήταν ότι η τράπεζα βοηθά χώρες όπως το Σουδάν να αποφεύγουν τις αμερικανικές κυρώσεις. Ο Υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας Michel Sapen, αναφερόμενος στο πρόστιμο αυτό, δήλωσε ότι είναι καιρός να προβληματιστούμε για την ανάγκη να χρησιμοποιούνται διάφορα νομίσματα στις διεθνείς συναλλαγές.

Αλλά, όπως αναφέρουν οικονομικοί αναλυτές, χρειάζεται η ικανοποίηση τριών όρων για να καταστεί ένα νόμισμα διεθνές αποθεματικό νόμισμα - ελεύθερη μετατρεψιμότητα, διεθνοποίηση και ελεύθερη διακυμαινόμενη συναλλαγματική αξία.

Ο τρίτος όρος φαίνεται ότι δεν ικανοποιείται, αφού η συναλλαγματική αξία του ρενμνίνπι δεν καθορίζεται από την αγορά, αλλά χειραγωγείται από την Κεντρική Τράπεζα. Επίσης, υπάρχει πρόβλημα με τη διεθνοποίηση. Αναφέρεται ότι τα κινεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν είναι ακόμη σε θέση να ενσωματωθούν στον υπόλοιπο κόσμο χωρίς να υπάρχει κίνδυνος δημιουργίας αστάθειας.

Κατά συνέπεια, είναι απίθανο το Ρενμνίνπι να μπορέσει να ανταγωνιστεί αποτελεσματικά το δολάριο, ως διεθνές αποθεματικό νόμισμα, στο προβλεπτό μέλλον. Για τον σκοπό αυτόν η Κίνα θα πρέπει να μεταρρυθμιστεί τόσο οικονομικά όσο και πολιτικά.

Βέβαια, σε περίπτωση που το Ρενμνίνπι καταστεί ένα διεθνές αποθεματικό νόμισμα, θα υπάρχει μεγαλύτερη επιλογή στις Κεντρικές Τράπεζες, αλλά είναι δυνατόν να υπάρχει και περισσότερη αστάθεια, ίσως σαν αποτέλεσμα η εμπιστοσύνη να μεταλλάσσεται μεταξύ του δολαρίου και του ρενμνίνπι.

Αυτή η εποχή, όμως, δεν φαίνεται να έρχεται σύντομα, αφού και η ιδία η Κίνα διατηρεί τα τεράστια συναλλαγματικά της αποθέματα σε ξένα νομίσματα, κυρίως σε δολάρια.

KPMG
Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του
συγγραφέα, και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις και γνώμες
της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG.