Οι υποσχέσεις των Βρετανών πολιτικών στους Σκοτσέζους δημιουργούν αδικίες
Οι Σκοτσέζοι βουλευτές θα μπορούν να ψηφίζουν στη Βουλή των Κοινοτήτων σημαντικά νομοσχέδια που αλλάζουν τη ζωή των Άγγλων, αλλά οι Άγγλοι δεν έχουν λόγο ούτε ψήφο στη Βουλή του Εδιμβούργου

Τέλος καλό, όλα καλά για τη χώρα και το στέμμα, τώρα που οι Σκοτσέζοι απέρριψαν την ανεξαρτησία και το Ηνωμένο Βασίλειο μένει ενωμένο; Όχι ακριβώς. Εκατομμύρια Άγγλοι βλέπουν μια τεράστια ανισότητα και εξεγείρονται. Τρομοκρατημένοι μπροστά στο ενδεχόμενο της απόσχισης, οι πολιτικοί στο Λονδίνο έταξαν «γην και ύδωρ» στη Σκοτία, με αποτέλεσμα να ξυπνήσουν ένα άλλο θηρίο: τον αγγλικό εθνικισμό. Προτού κλείσει το ένα μέτωπο, άνοιξε άλλο, με τους Αγγλους να ζητούν μεταβίβαση εξουσιών με λεφτά, εξουσίες και επιρροή ανάλογη όχι απλώς με της Σκοτίας, αλλά με το μέγεθος και τη σημασία της Αγγλίας.

Δείτε, ας πούμε, την εξής μεγάλη αδικία: οι Σκοτσέζοι βουλευτές θα μπορούν να ψηφίζουν στη Βουλή των Κοινοτήτων σημαντικά νομοσχέδια (για τους φόρους, την Υγεία, την πρόνοια κ.τ.λ.) που αλλάζουν τη ζωή των Άγγλων, αλλά οι Άγγλοι δεν έχουν λόγο ούτε ψήφο στη Βουλή του Εδιμβούργου. Μονά-ζυγά δικά τους; Λίγους μήνες πριν από τις εθνικές εκλογές, τον Μάιο του 2015, ο Συντηρητικός Πρωθυπουργός δεν έχει την πολυτέλεια να εξαγριώσει τους ψηφοφόρους στα νοτιοανατολικά της Βρετανίας. «Θα πρέπει να υπάρξει μια νέα και δίκαιη διευθέτηση, για όλα τα τμήματα του Ηνωμένου Βασιλείου... Ακούσαμε τη φωνή της Σκοτίας. Τώρα πρέπει να ακουστεί η φωνή των εκατομμυρίων ανθρώπων της Αγγλίας», είπε ο Ντέιβιντ Κάμερον.

Θέλουν συνταγματική συνέλευση
Πολλοί βουλευτές των πίσω εδράνων, ακόμη και μερικοί υπουργοί του, έχουν θυμώσει με τις «εξωφρενικές παραχωρήσεις» στη Σκοτία. Λένε ότι έφθασε η ώρα για ένα Αγγλικό Κοινοβούλιο. Μερικοί ζητούν συνταγματική συνέλευση εδώ και τώρα. Ακούγεται ότι πολιτικοί και επιχειρηματίες από το Μάντσεστερ διαπραγματεύονται ήδη με το Υπουργείο Οικονομικών για σαρωτική χρηματοδότηση ενόψει μιας αποκεντρωμένης Αγγλίας. Πιέζουν για έλεγχο στον προϋπολογισμό, στις δημόσιες δαπάνες, και θέλουν να διαχειρίζονται πολύ περισσότερα λεφτά από τους φόρους που εισπράττονται σε τοπικό επίπεδο. Ό,τι παίρνει η Σκωτία πρέπει να το πάρει και το Μάντσεστερ, λένε. Στο κάτω-κάτω η περιοχή τους έχει μεγαλύτερη οικονομία από την Ουαλία και μεγαλύτερο πληθυσμό από τη Βόρεια Ιρλανδία, αλλά ελέγχει μόνο ένα μικρό μέρος της χρηματοδότησής της.

Πακέτο μεταβίβασης εξουσιών
Από το Λιντς ώς το Λίβερπουλ και από το Νιούκασλ ώς το Νότιγχαμ το τζίνι της αγγλικής αποκέντρωσης έχει βγει από το μπουκάλι. Η κυβέρνηση της Σκοτίας αναμένεται να αγωνιστεί για μια «devo max» -μεταβίβαση εξουσιών στον ύψιστο βαθμό-, ένα πακέτο εξουσιών που ενδέχεται να περιλαμβάνουν πλήρη έλεγχο επί του φόρου εισοδήματος, επί του φόρου των επιχειρήσεων, καθώς και εκτεταμένο έλεγχο στο σύστημα Υγείας και Πρόνοιας.

Τους άνοιξε η όρεξη
Και φυσικά δεν είναι μόνον οι Άγγλοι. Ουαλοί και Βορειοϊρλανδοί απαιτούν μεγαλύτερες εξουσίες για τα άλλα δύο μέρη του Ηνωμένου Βασιλείου. Η Ουαλία καταγγέλλει ότι η Σκοτία θα εισπράξει περισσότερο κατά κεφαλήν δημόσιο χρήμα από τον μέσο όρο στο Ηνωμένο Βασίλειο, μια ρύθμιση που θα την κάνει φτωχότερη κατά 300 εκατ. στερλίνες (384 εκατ. ευρώ) τον χρόνο. Ύστερα από όλα αυτά, δεν είναι περίεργο που κάποιοι λένε ότι μπορεί να δούμε το Ηνωμένο Βασίλειο να μετατρέπεται σε μια Ομοσπονδιακή Βρετανία, στο όχι πολύ μακρινό μέλλον.

Ανάγκη για συμβιβασμό
«Η συνταγματική ανισορροπία εντός του Ηνωμένου Βασιλείου θα γίνει τώρα ακόμη πιο έντονη», λέει μιλώντας στο «Βήμα» ο Κρίστοφερ Γουάτλι, καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Νταντί στη Σκοτία. «Σαφώς είναι βαθύτατα άδικο το γεγονός ότι τα μέλη του Κοινοβουλίου της Σκοτίας θα μπορούν να ψηφίζουν για, ας πούμε, το Εθνικό Σύστημα Υγείας στη Σκοτία χωρίς καμία παρέμβαση από την Αγγλία, ενώ οι Σκοτσέζοι βουλευτές στο Λονδίνο θα έχουν ψήφο και θα μπορούν να διαμορφώνουν την πολιτική για την υγεία στην Αγγλία», τονίζει. «Ήδη κάποιοι Άγγλοι πολιτικοί ενίστανται πιέζοντας τον Κάμερον και την κυβέρνησή του να βρουν λύση γι' αυτή την ανισότητα πριν από τις βουλευτικές εκλογές την άνοιξη του 2015.

Υπάρχουν ιδέες, αλλά όχι και συναίνεση. Η πιο ριζοσπαστική θα ήταν η δημιουργία ενός αγγλικού Κοινοβουλίου που θα ασχολείται αποκλειστικά με τις αγγλικές υποθέσεις. Αλλά τότε τι θα γίνει με το Ουέστμινστερ (σ.σ. τη Βουλή του Ηνωμένου Βασιλείου στο Λονδίνο) και πώς θα ονομάζεται ο ηγέτης του κυβερνώντος κόμματος; Η Βρετανία έχει ήδη έναν Πρωθυπουργό και η Σκοτία, η Ουαλία και η Βόρεια Ιρλανδία έχουν τους δικούς τους πρωθυπουργούς. Μια άλλη επιλογή θα ήταν να απαγορευθεί στους Σκοτσέζους βουλευτές στο Ουέστμινστερ να συμμετέχουν στις ψηφοφορίες νόμων που αφορούν την Αγγλία. Αλλά και αυτό θα ήταν δύσκολο και περίπλοκο. Η ανάγκη να βρεθεί ένας συμβιβασμός είναι επείγουσα. Οι προτάσεις για τη μεταβίβαση περαιτέρω εξουσιών στη Σκοτία πρέπει να καταρτιστούν και να παρουσιαστούν στις αρχές του νέου έτους. Και είναι βέβαιο ότι οι Άγγλοι ψηφοφόροι θα απαιτήσουν ίση μεταχείριση», καταλήγει ο συνομιλητής μας.

ΠΗΓΗ: «Το Βήμα»