Διαφωνίες για τη δημοσιονομική ευεξία στην Ευρωζώνη

Η προτροπή του κ. Ντράγκι για πιο χαλαρή δημοσιονομική πολιτική αντιμετώπισε ένσταση από τη Γερμανία, που επιμένει ότι θα ισοσκελίσει τον προϋπολογισμό της

ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ να βασιζόμαστε στην ελπίδα ότι οι λαοί της Ευρώπης θα ανέχονται την υψηλή ανεργία και τη στάσιμη οικονομία για πάντα

Τα τελευταία στατιστικά στοιχεία της Ευρωζώνης δείχνουν ότι η λήψη των αναγκαίων μέτρων επείγει αφού κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2014 η οικονομία περιέπεσε σε στασιμότητα και είναι απίθανο να ανακάμψει σύντομα. Αλλά, παρά τις εξελίξεις αυτές, οι εισηγήσεις του Προέδρου της ΕΚΤ κ. Μάριο Ντράγκι αντιμετωπίζουν αντίδραση από κυβερνήσεις του βορρά όπως είναι της Γερμανίας και έτσι αφήνουν την οικονομία της Ευρωζώνης σε τέλμα.

Οι ηγέτες της Ευρωζώνης, όμως, δεν μπορούν να παραβλέπουν τους μεγάλους κινδύνους που επέρχονται με την απραξία. Αν ο ρυθμός ανάπτυξης της Ευρωζώνης δεν αυξηθεί, θα επέλθει αποπληθωρισμός και η Ευρωζώνη, όπως συνέβη και με την Ιαπωνία, θα υποστεί μια δεκαετία χαμένης ανάπτυξης από την οποία θα είναι αδύνατον να ανακάμψει. Παράλληλα, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα σημειωθεί πολιτική αναταραχή αφού δεν πρέπει να βασιζόμαστε στην ελπίδα ότι οι λαοί της Ευρώπης θα ανέχονται την υψηλή ανεργία και τη στάσιμη οικονομία για πάντα.

Σε πρόσφατες δηλώσεις του o κ. Ντράγκι έχει αναπτύξει μια στρατηγική για να δώσει ώθηση στον ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης με βάση τις συνδεδεμένες πολιτικές της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

Πρώτον, τον περασμένο Ιούνιο η ΕΚΤ αποφάσισε να προβεί σε έξι προσφορές για την παροχή στις Τράπεζες δανείων με τετραετή διάρκεια και επιτόκιο 0,15%, που θα διαρκέσει μέχρι το τέλος του 2016 στο πλαίσιο του προγράμματος (TLTROS). Ελπίζει δε να δανείσει στις τράπεζες μέχρι €1 τρις αρχίζοντας από το 2014 με το ποσό των €400 δις. Στόχος είναι να αυξηθεί ο ρυθμός πληθωρισμού και να αποφευχθεί ο αποπληθωρισμός.

Δυστυχώς, η πρώτη προσπάθεια του κ. Ντράγκι στο πλαίσιο του προγράμματος αυτού δεν υπήρξε επιτυχής. Οι ευρωπαϊκές τράπεζες δανείστηκαν €82,6 δις σε σχέση με πρόβλεψη €174 δις. Ο κ. Ντράγκι, όμως, δήλωσε ότι το ποσό αυτό ήταν στα πλαίσια των προσδοκιών της ΕΚΤ και θα πρέπει να αναμένεται και η επόμενη προσφορά του Δεκεμβρίου 2014. Οι κυπριακές τράπεζες όμως δεν έλαβαν μέρος στη χορήγηση της φθηνής αυτής ρευστότητας από την ΕΚΤ.

Για παράδειγμα, η Τράπεζα Κύπρου, εξαιτίας του γεγονότος ότι έχει δώσει σημαντικό μέρος των δανείων της ως ενέχυρο στην Κεντρική Τράπεζα για να εξασφαλίσει ρευστότητα μέσω του ΕLΑ, δεν διαθέτει άλλα καλής ποιότητας δάνεια με βάση τις προδιαγραφές της ΕΚΤ για να τα δεχθεί ως εξασφάλιση. Όσον αφορά την Ελληνική Τράπεζα και τη Συνεργατική Κεντρική Τράπεζα δεν χρειάστηκε να λάβουν μέρος στη χορήγηση φθηνής ρευστότητας, γιατί δεν έχουν ανάγκη από ρευστότητα.

Δεύτερον, όσον αφορά τη δημοσιονομική πολιτική, ο κ. Ντράγκι παροτρύνει τις χώρες της Ευρωζώνης να υιοθετήσουν λιγότερο περιοριστική πολιτική ειδικά σε χώρες όπως είναι η Γερμανία, που έχουν μεγαλύτερη ευχέρεια. Η προτροπή όμως του κ. Ντράγκι για πιο χαλαρή δημοσιονομική πολιτική, που κατά συνέπειαν θα οδηγήσει σε μείωση της φορολογίας και αύξηση των επενδύσεων, αντιμετωπίζει την ένσταση της Γερμανίας που επιμένει ότι θα ισοσκελίσει τον προϋπολογισμό της.

Τρίτον, ο κ. Ντράγκι έχει προειδοποιήσει τις κυβερνήσεις της Ευρωζώνης ότι αν επιθυμούν να έχουν τα καλά αποτελέσματα της χαλαρής νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής θα πρέπει να εφαρμόσουν διαρθρωτικές οικονομικές μεταρρυθμίσεις για να αυξήσουν την παραγωγικότητά τους.

Ο πρώην Υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, κ. Pierre Moscovici, του οποίου η χώρα εισηγείται περισσότερη ευελιξία στους δημοσιονομικούς κανόνες, έχει διοριστεί ως ο Κοινοτικός Επίτροπος για τα οικονομικά και νομισματικά θέματα. Τον κ. Pierre Moscovici, όμως, θα επιβλέπει ο Φινλανδός Jyrki Katainen, πρώην Πρωθυπουργός της Φινλανδίας, που έχει διοριστεί ως ο αντιπρόεδρος για την απασχόληση και την ανάπτυξη και που είναι υποστηρικτής της αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Ο κ. Moscovici και ο κ. Katainen αντιπροσωπεύουν τις δυο παρατάξεις μεταξύ της Ευρωζώνης του βορρά και της Ευρωζώνης του νότου. Αναφέρεται ότι επικεφαλής των χωρών της Ευρωζώνης του βορρά βρίσκεται η Γερμανία, που είναι αντίθετη στη χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων. Επίσης, ο κ. Valdis Dombrovskis, πρώην Πρωθυπουργός της Λάτβιας, έχει διοριστεί αντιπρόεδρος με ευθύνη τους κανονισμούς των προϋπολογισμών της Ε.Ε. και που βοήθησε στην οικονομική ανάκαμψη της χώρας του με αυστηρή δημοσιονομική πολιτική. Κατά συνέπεια, προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να υποστηρίζει την πολιτική αυτή.

Ο κ. Muscovici απέρριψε κάθε υπαινιγμό τοποθέτησής του κάτω από την κηδεμονία των δύο αντιπροέδρων, του Φινλανδού Jyrki Katainen και του Λετονού Dombrovskis, και τόνισε ότι η Επιτροπή είναι ένα συλλογικό όργανο, οι αποφάσεις λαμβάνονται συλλογικά και ο ρόλος των αντιπροέδρων είναι περισσότερο συντονιστικός.

Παράλληλα, η ΕΚΤ και παρά τις αμφιβολίες από τη Γαλλία και τη Γερμανία, στις 10 Σεπτεμβρίου 2014 αποφάσισε όπως προχωρήσει στην εξαγορά ενυπόθηκων τίτλων (Asset Backed Securities) (ABS). Αναφέρεται ότι μέχρι πρόσφατα η ΕΚΤ δεν έδειχνε ενδιαφέρον για την αγορά τέτοιων τίτλων, που είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε ζημίες. Οι υποστηρικτές του σχεδίου αυτού όμως θεωρούν την αγορά αυτών των σχετικά επικίνδυνων τίτλων αναγκαία προκειμένου να συμβάλει πραγματικά στην αντιμετώπιση του αποπληθωρισμού. Ο κ. Μάριο Ντράγκι δήλωσε ότι η ΕΚΤ σκοπεύει να αγοράσει ένα ποσό των ενυπόθηκων αυτών τίτλων ΑΒS από τις τράπεζες, για να απελευθερώσει τους ισολογισμούς των τραπεζών και να αυξήσει τα δάνεια στις επιχειρήσεις της Ευρωζώνης με στόχο την ανάπτυξη και την αποφυγή του αποπληθωρισμού.

Οι ηγέτες προειδοποιούσαν

ΣΤΗΝ πρόσφατη συνεδρία των ηγετών της Ευρωζώνης οι ηγέτες της Ζώνης του Ευρώ προειδοποίησαν ότι η Ευρωζώνη θα αντιμετωπίσει νέα προβλήματα αν ξεφύγει από τους δημοσιονομικούς κανόνες, μια δήλωση που κατά πάσα πιθανότητα αναφέρεται στη Γαλλία και την Ιταλία που ζητούν περισσότερη δημοσιονομική ευελιξία. Η συμβουλή των ηγετών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της ΕΚΤ και των Υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης ήλθε 48 ώρες μετά που η γαλλική κυβέρνηση δήλωσε ότι το δημοσιονομικό της έλλειμμα κατά το 2015 θα είναι πιο ψηλό από το καθορισμένο όριο του 3% και πιο συγκεκριμένα ότι θα είναι 4,3%.

Αναφέρεται, επίσης, ότι η Ιταλία προωθεί νέους κανονισμούς επίβλεψης των οικονομικών μεταρρυθμίσεων στην Ευρωζώνη σε μια προσπάθεια να διαβεβαιώσει τους Ευρωπαίους συνεταίρους της για τη δέσμευσή της να αντιμετωπίσει τα μεγαλύτερα διαρθρωτικά προβλήματα και να τους πείσει να αποδεχθούν μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά τους δημοσιονομικούς κανόνες. Στο μεταξύ, ο Υπουργός Οικονομικών της Πολωνίας, κ. Mateusz Szcuzek, έχει εισηγηθεί όπως η Ε.Ε. αυξήσει τις δημόσιες δαπάνες με φρέσκο χρήμα ύψους €700 δις κατά τα επόμενα πέντε χρόνια και προειδοποίησε ότι η συνέχιση της πολιτικής λιτότητας οδηγεί στον κίνδυνο η Ευρώπη να αντιμετωπίσει οικονομική ύφεση για δεκαετίες.

KPMG
Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του
συγγραφέα και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις και γνώμες
της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG.