Αγωνία για το αποτέλεσμα που αναμένεται να ανακοινωθεί σήμερα το πρωί
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις που δημοσιεύτηκαν χθες πριν από την έναρξη της ψηφοφορίας προέβλεπαν οριακή νίκη του «όχι», μολονότι το «ναι» τις τελευταίες ημέρες κέρδιζε συνεχώς έδαφος

Από τη Γλασκόβη μέχρι το Εδιμβούργο και από το Αμπερντίν μέχρι τα αμέτρητα νησάκια της Σκοτίας, οι Σκοτσέζοι ψήφισαν χθες μαζικά, αποφασίζοντας υπέρ ή κατά της ανεξαρτησίας της περιοχής τους, σε ένα «ραντεβού με την ιστορία», που γοητεύει αλλά και ανησυχεί το υπόλοιπο 92% των Βρετανών, οι οποίοι παραμένουν απλοί θεατές σε μια πιθανή διάσπαση του Ηνωμένου Βασιλείου.

Η επιλογή φαινομενικά είναι απλή: στα ψηφοδέλτια οι ψηφοφόροι κλήθηκαν να σημειώσουν στο κουτάκι του «ναι» ή του «όχι» στην ερώτηση αν επιθυμούν να γίνει η Σκοτία ανεξάρτητη χώρα, 307 χρόνια μετά την Πράξη της Ένωσης. Οι κάλπες άνοιξαν στις 07:00 τοπική ώρα (09:00 ώρα Κύπρου) και έκλεισαν στις 22:00 (μεσάνυχτα Πέμπτης ώρα Κύπρου). Τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται να γίνουν γνωστά τις πρωινές ώρες σήμερα Παρασκευή, ενώ τελικό αποτέλεσμα δεν θα ανακοινωθεί πριν απόσήμερα το μεσημέρι. Το γεγονός ότι δεν θα ανακοινωνόταν exit poll σχολιάστηκε αρνητικά από πολλούς.

Τι έλεγαν οι δημοσκοπήσεις
Οι δημοσκοπήσεις προέβλεπαν οριακή νίκη του «όχι», μολονότι το «ναι» τις τελευταίες ημέρες κέρδιζε συνεχώς έδαφος. Ωστόσο, η διαφορά εμφανιζόταν τόσο μικρή, που βρισκόταν μέσα στο περιθώριο του στατιστικού λάθους (συν/πλην 3%). Μια άλλη, ίσως κρισιμότερη, παράμετρος ήταν οι αναποφάσιστοι που οι δημοσκοπήσεις τους έφερναν να ανέρχονται από το 4% έως και το 14% των ψηφοφόρων. Δικαίωμα ψήφου είχαν 4,2 εκατομμύρια Σκοτσέζοι ηλικίας από 16 ετών και άνω, και αναμενόταν βάσει των ενδείξεων μέχρι αργά χθες το απόγευμα ότι η συμμετοχή θα έσπαζε κάθε ρεκόρ, ξεπερνώντας ενδεχομένως και το 80%.

Διαμάχες μέχρι την τελευταία στιγμή
Στους ιστοτόπους κοινωνικής δικτύωσης η διαμάχη συνεχιζόταν ακόμη και χθες, με τον Σκοτσέζο τενίστα Άντι Μάρεϊ, τον θριαμβευτή του Γουίμπλεντον, να τάσσεται υπέρ της ανεξαρτησίας και τη δημιουργό του Χάρι Πότερ, συγγραφέα Τζ. Κ. Ρόουλινγκς, να επιμένει: «Το μυαλό μου λέει όχι και η καρδιά μου το φωνάζει».

Η Πρεσβυτεριανή Εκκλησία της Σκοτίας κάλεσε τους πιστούς να ψηφίσουν «με ψυχραιμία» και «με πνεύμα ενότητας». Την Κυριακή θα τελέσει μια «λειτουργία συμφιλίωσης» στον Καθεδρικό του Αγίου Αιγιδίου (Σεντ Τζάιλς) του Εδιμβούργου.

«Είναι μια ευκαιρία ζωής (...) να την αρπάξουμε και με τα δυο χέρια», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Άλεξ Σάλμοντ, ο Πρωθυπουργός της Σκοτίας, ο οποίος ψήφισε στην αγροτική κοινότητα του Στρίχεν. Ένας πρώην ένοικος της Ντάουνινγκ Στριτ, ο Εργατικός πολιτικός Γκόρντον Μπράουν -μακράν ο λιγότερο δημοφιλής Βρετανός πολιτικός στη Σκοτία- επέδειξε παρόμοιο πάθος ψηφίζοντας στη Γλασκόβη υπέρ του «όχι».

Τεράστια επιχείρηση
Ο Σάλμοντ χαρακτήρισε τη χθεσινή διαδικασία «τη μεγαλύτερη γιορτή της δημοκρατίας» που έχει οργανωθεί ποτέ στη Σκοτία. Το δημοψήφισμα, ωστόσο, ήταν ταυτόχρονα και μια μεγάλη επιμελητειακή επιχείρηση, καθώς έπρεπε να στηθούν 2.600 εκλογικά τμήματα στο ένα τρίτο της συνολικής επιφάνειας του Ηνωμένου Βασιλείου. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι κάλπες μεταφέρθηκαν στον τόπο της ψηφοφορίας με ελικόπτερο ή με το φεριμπότ. Στο Εδιμβούργο, την πρωτεύουσα, οι αφίσες του «ναι» είχαν νικήσει κατά κράτος εκείνες του «όχι» και διακρίνονταν ευκρινώς από μεγάλη απόσταση. Σχεδόν παντού κυμάτιζε η σημαία του Αγίου Ανδρέα (ο διαγώνιος λευκός σταυρός σε μπλε φόντο): ακόμη και στο άγαλμα του συγγραφέα του 18ου αιώνα Γουόλτερ Σκοτ και τον έφιππο ανδριάντα της βασίλισσας Βικτωρίας στη Γλασκόβη.

Υποσχέσεις των Βρετανών
Τα τρία μεγάλα κόμματα της Βρετανίας, οι Συντηρητικοί, οι Φιλελεύθεροι και οι Εργατικοί, έχουν υποσχεθεί ότι θα παραχωρήσουν αυξημένη αυτονομία στους Σκοτσέζους, εάν ψηφίσουν κατά της ανεξαρτητοποίησής τους. Οι πολιτικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι εάν νικήσει το «ναι», ο Πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον θα πρέπει να επιλέξει, είτε να επισπεύσει τις βουλευτικές εκλογές (κανονικά θα διεξαχθούν τον Μάιο του 2015), είτε να υποβάλει την παραίτησή του, είτε να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης από το Κοινοβούλιο. Εκτιμούν, ωστόσο, ότι όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα, ο μεγάλος νικητής δεν θα είναι άλλος από τον 59χρονο Άλεξ Σάλμοντ που, στην καλύτερη περίπτωση, θα κερδίσει την ανεξαρτησία της Σκοτίας και στη χειρότερη θα αποζημιωθεί με την παραχώρηση ευρείας αυτονομίας.

Αλκοόλ όλη μέρα
Την ίδια ώρα, οι παμπ της Σκοτίας σέρβιραν αλκοόλ καθ΄ όλην τη διάρκεια της εκλογικής διαδικασίας, γεγονός που σχολιάστηκε αρνητικά από τον βρετανικό Τύπο, που υπογράμμιζαν ότι ελλόχευε ο κίνδυνος επεισοδίων μεταξύ οπαδών των δύο στρατοπέδων. Στη Σκοτία έχουν ήδη μεταβεί εθνικιστές από το Κεμπέκ, προκειμένου να ζήσουν από κοντά - εάν τελικά οι Σκοτσέζοι που το μεγάλο «ναι» στην απόσχιση - ιστορικές στιγμές...

Στοιχημάτιζαν μανιωδώς
Πάνω από 30 χιλιάδες στερλίνες στοιχηματίζονταν χθες για κάθε ώρα που ήταν ανοικτές οι κάλπες. Τα στοιχεία έδωσε στη δημοσιότητα εκπρόσωπος της εταιρείας Ladbrokes και σαφώς αφορούν μόνο την εν λόγω εταιρεία. Ο ίδιος ανέφερε ότι ποτέ δεν παίχτηκαν τόσα στοιχήματα σε γεγονός που δεν έχει σχέση με κάποιο άθλημα. Το 79% των στοιχημάτων αφορούσε το «όχι», δηλαδή την παραμονή της Σκοτίας στο Ηνωμένο Βασίλειο. Για την ιστορία το πρωί, το «όχι» πλήρωνε γύρω στο 1,25 ανά ευρώ, ενώ όσο προχωρούσε η ψηφοφορία η τιμή έπεφτε συνεχώς φτάνοντας στο 1,15.

ΠΗΓΕΣ: ΑΠΕ, BBC, Daily Mail, Mirror, Sky News