Στις κάλπες σήμερα οι Σκοτσέζοι για να αποφασίσουν αν θα ανεξαρτητοποιηθούν ή θα παραμείνουν στο Ηνωμένο Βασίλειο
Οι δημοσκοπήσεις εμφάνιζαν μόνο οριακά μπροστά το «όχι» ενώ η βρετανική κυβέρνηση «ραίνει» με υποσχέσεις ενισχυμένων αρμοδιοτήτων τους Σκοτσέζους για να μη φύγουν. Χωρίς ιδιαίτερες τυμπανοκρουσίες -αν και με κάποια παρατράγουδα, η προεκλογική περίοδος στη χώρα έφτασε χθες στο τέλος της

«Θα έπρεπε η Σκοτία να είναι ανεξάρτητη χώρα;» είναι το ερώτημα στο οποίο καλούνται να απαντήσουν σήμερα Βρετανοί και υπήκοοι άλλων χωρών που αναγνωρίζονται ως μόνιμοι κάτοικοι της Σκοτίας, επτακόσια χρόνια από τη μάχη του Μπάνοκμπερν -όπου σκοτικές δυνάμεις κατατρόπωσαν αριθμητικά υπέρτερες αγγλικές δυνάμεις- και περισσότερα από τριακόσια χρόνια μετά τη δημιουργία, το 1707, του Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας με την ένωση των βασιλείων Σκοτίας και Αγγλίας, στο οποίο προσετέθη το 1801 το Βασίλειο της Ιρλανδίας για να δημιουργηθεί το Ηνωμένο Βασίλειο, από το οποίο αποχωρίστηκαν το 1922 οι κομητείες που συναποτελούν σήμερα τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας.

Αβεβαιότητα καλύπτει την κάλπη της Σκοτίας για ανεξαρτησία: Παρά την εκστρατεία του Λονδίνου εναντίον της απόσχισης, κανείς δεν μπορεί να δει πέραν της σημερινής ημέρας. Οι δημοσκοπήσεις εμφάνιζαν μόνο οριακά μπροστά το «όχι» ενώ η βρετανική κυβέρνηση «ραίνει» με υποσχέσεις ενισχυμένων αρμοδιοτήτων τους Σκοτσέζους για να μη φύγουν. Χωρίς ιδιαίτερες τυμπανοκρουσίες -αν και με κάποια παρατράγουδα, η προεκλογική περίοδος στη χώρα έφτασε χθες στο τέλος της.

Οι δημοσκοπήσεις λένε «Όχι»
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έδειξαν, πρώτα απ' όλα, πως το ποσοστό των αναποφάσιστων βρίσκεται τουλάχιστον στο 8% (σε κάποιες φτάνει το 14%). Αυτός είναι ο σημαντικός παράγοντας αβεβαιότητας που εξουδετερώνει το προβάδισμα λίγων -τεσσάρων- μονάδων που εμφανίζεται να έχει το «όχι» στην ανεξαρτησία. Και στις τρεις δημοσκοπήσεις που δημοσιεύτηκαν μέχρι το βράδυ της Τρίτης, το «όχι» εμφανίζεται στο 52% και το «ναι» στο 48% (του ICM για τον Scotsman, του Opinium για την Daily Telegraph και της Survation για την Daily Mail).

Και στις τρεις δημοσκοπήσεις, το στρατόπεδο του «ναι» στην ανεξαρτησία εμφανίζεται να έχει ενισχυθεί τις τελευταίες ημέρες. Η συμμετοχή στην κάλπη αναμένεται ισχυρή στο κλείσιμο μίας εκστρατείας στην οποία το Λονδίνο και το Εδιμβούργο έχουν κινητοποιήσει όλο το βαρύ τους πυροβολικό.

Επιτέθηκαν στον Μίλιμπαντ
Ο αρχηγός των αντιπολιτευόμενων Εργατικών Ντέιβιντ Μίλιμπαντ πήρε μία γεύση του πόσο πικρή έχει γίνει η μάχη για το μέλλον της Σκοτίας και, ουσιαστικά, της ύπαρξης του Ηνωμένου Βασιλείου. Όλα τα κόμματα του Λονδίνου έχουν πάρει ενεργό μέρος στην εκστρατεία υπέρ του «όχι», με σπάνιες επιδείξεις διακομματικής ενότητας.

Το βράδυ της Τρίτης, ο Μίλιμπαντ χρειάστηκε να διακόψει «πολιτικό περίπατο» στο Εδιμβούργο, με χαρακτήρα εκστρατείας υπέρ του «όχι», όταν μεταξύ της συνοδείας του και υποστηρικτών του «ναι» ξέσπασε ένταση και ο ίδιος κατέληξε να δέχεται προσωπικές αποδοκιμασίες από υποστηρικτές του «ναι». Φτάνοντας στο εμπορικό κέντρο του St James, ο Μίλιμπαντ κατέληξε σε «συμπλοκή» με τηλεοπτικά συνεργεία και υποστηρικτές της ανεξαρτησίας. Του φώναζαν πως είναι «ψεύτης», μεταξύ άλλων, και όταν έφυγε σημείωσε πως «αυτή είναι η άσχημη πλευρά της εκστρατείας από το στρατόπεδο του "ναι"».

Έδωσαν υποσχέσεις
Τις τελευταίες ημέρες, η πολιτική σκηνή του Λονδίνου επαναλαμβάνει σε όλους τους τόνους πως θα δώσει διευρυμένες αρμοδιότητες στη Σκοτία εάν αποφασίσει να μείνει στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στην πιο πρόσφατη δημόσια δέσμευσή τους, η «τριανδρία» των αρχηγών Συντηρητικών, Φιλελεύθερων Δημοκρατών και Εργατικών -με τη διαμεσολάβηση του Γκόρντον Μπράουν- υποσχέθηκε ενίσχυση της χρηματοδότησης και μεγαλύτερο έλεγχο του Εδιμβούργου στα δημόσια έσοδα και τις δαπάνες για το σύστημα υγείας. Στην άλλη όψη της ίδιας στρατηγικής, ο πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον έφτασε στο σημείο την Τρίτη, στην πιο πρόσφατη επίσκεψή του, να πει στους Σκοτσέζους:

«Εάν δεν σας αρέσω εγώ, δεν θα είμαι στην πρωθυπουργία για πάντα, εάν δεν σας αρέσει αυτή η κυβέρνηση, δεν θα είναι εδώ για πάντα, αλλά εάν φύγετε από το Ηνωμένο Βασίλειο θα είναι για πάντα». Με την εκστρατεία κατά της ανεξαρτησίας συμπαρατάχθηκε ακόμη και ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον. Λέγοντας πως, βάσει των δεσμεύσεων του Λονδίνου για μεγαλύτερες αρμοδιότητες στη Σκοτία, η παραμονή στο Ηνωμένο Βασίλειο «θα εγγυάται τη μέγιστη αυτοδιάθεση», εξέφρασε την «ελπίδα να ψηφίσουν οι Σκοτσέζοι να μείνουν».

Αναμένεται τεράστια προσέλευση
Με μια πρώτη ματιά η πόλη του Εδιμβούργου έμοιαζε να συνεχίζει κανονικά στους ρυθμούς της. Οι ενδείξεις ότι οι κάτοικοί της θα πάρουν σήμερα την πιο σημαντική -ίσως- απόφαση στη ζωή τους ήταν λίγες, ανέφεραν χθες δημοσιογράφοι που καλύπτουν τις εκλογές. Στους δρόμους οι μόνες αφίσες που υπήρχαν είναι για να υπενθυμίσουν στους κατοίκους της Σκοτίας να γραφτούν στους εκλογικούς καταλόγους ώστε να μπορούν να ψηφίσουν. Με τους εγγεγραμμένους να αγγίζουν ήδη το 97% του ενήλικου πληθυσμού, ένα πράγμα είναι σίγουρο: η προσέλευση στις κάλπες θα είναι μεγάλη, όπως και το ενδιαφέρον του κόσμου.

Ο θησαυρός της χώρας
Μόλις υπερβαίνοντας το 8% του πληθυσμού του Ηνωμένου Βασιλείου με 5,2 εκ. κατοίκους, η Σκωτία αντιστοιχεί σε άνω του 30% της χερσαίας και άνω του 60% της θαλάσσιας έκτασής του, ενώ διαθέτει συντριπτικό μερίδιο στην παραγωγή αργού πετρελαίου στη Βόρεια Θάλασσα και καθοριστικά ποσοστά σε άλλες μορφές ενέργειας. Σημαντική κοιτίδα του Διαφωτισμού -με κορυφαίες φυσιογνωμίες όπως ο Ντέιβιντ Χιουμ και ο Άνταμ Σμιθ- της επιστημονικής έρευνας και της βιομηχανικής επανάστασης, με ανεπτυγμένη οικονομία και χρηματοπιστωτικό σύστημα, με διακριτή γλώσσα, λογοτεχνία και πολιτισμό, με το Εδιμβούργο ως «Αθήνα» του Βορρά άλλοτε και πρωτεύουσα πολιτιστικών φεστιβάλ, σήμερα, η Σκωτία διαθέτει τα στοιχεία που συνιστούν εθνικό μόρφωμα, κατά την αντίληψη του Διαφωτισμού.

Οι οικονομικές δυσκολίες
Πολλά δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου εστιάζονται σε οικονομικές δυσκολίες που συνεπάγεται η ανεξαρτησία. Καθοριστικό βάρος έχει ασφαλώς το ζήτημα του νομίσματος, το οποίο εν μέρει αντιπαρέρχεται η πλευρά του «ΝΑΙ» υποστηρίζοντας ότι μια ανεξάρτητη Σκοτία θα συνεχίσει τις συναλλαγές της σε βρετανική στερλίνα, εξέλιξη που χαρακτηρίζουν όχι αυτονόητη οι βρετανικές χρηματοπιστωτικές Αρχές, ενώ από ισπανικής ιδίως πλευράς (με το βλέμμα στραμμένο στη Βαρκελώνη, όπου η τοπική κυβέρνηση υπαινίσσεται πρόωρες εκλογές σε περίπτωση που αποκλειστεί δημοψήφισμα για την καταλανική ανεξαρτησία) λέγεται ότι ένταξη στο ευρώ αποτελεί προϋπόθεση για την ένταξη μιας ανεξάρτητης Σκοτίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, διαδικασία που ούτως ή άλλως θα είναι χρονοβόρα. Αντίστοιχες δυσκολίες εμφανίζονται και σε σχέση με την κατανομή του εθνικού χρέους, διαδικασία που επίσης μπορεί να προδιαθέσει αρνητικά τις διεθνείς χρηματαγορές ή να ανοίξει την όρεξη κερδοσκοπικών φορέων.

Η ψηφοφορία
Οι κάλπες θα παραμείνουν ανοιχτές από τις 07.00 τοπική ώρα (09:00 ώρα Κύπρου) έως τις 22.00 της Πέμπτης (24:00 ώρα Κύπρου) , ενώ τα πρώτα ανεπίσημα αποτελέσματα αναμένονται γύρω στις 07.00 της Παρασκευής (09:00 ώρα Κύπρου), ωστόσο, όπως επισημαίνει δημοσίευμα του Guardian, καθώς δεν έχει διεξαχθεί ανάλογο δημοψήφισμα στο παρελθόν, η ακριβής ώρα είναι δύσκολο να προβλεφθεί. Παρ' όλ' αυτά, εφόσον υπάρχουν μόνο δύο επιλογές, το έργο της αρμόδιας επιτροπής πρόκειται να είναι ευκολότερο, συγκριτικά με άλλη εκλογική διαδικασία. Εντούτοις, η προσέλευση αναμένεται να είναι μεγάλη, καθώς το 97% των πολιτών της Σκοτίας (4,29 εκατ. ενήλικες) έχουν δικαίωμα ψήφου.

ΠΗΓΕΣ: ΒBC,Sky News, AΠΕ, in.gr, Το Βήμα

Το τζίνι του εθνικισμού έχει ελευθερωθεί, ανεξαρτήτου αποτελέσματος
ΟΠΟΙΟ και αν είναι το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στη Σκοτία, το τζίνι του εθνικισμού έχει βγει από το μπουκάλι. Και μάλιστα σε μια εποχή άγριας οικονομικής κρίσης, όπου απειλούνται ούτως ή άλλως αρχές και θεσμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Από τη σκοπιά των Βρυξελλών, η διάλυση του Ηνωμένου Βασιλείου θα ήταν ένα κάκιστο προηγούμενο, μαύρος οιωνός για αποσχίσεις άλλων περιοχών από χώρες-μέλη στο μέλλον. Με λίγα λόγια, μια ανεξάρτητη Σκοτία θα ξυπνήσει για τα καλά το φάντασμα του εθνικισμού που έχει θαφτεί επί δεκαετίες κάτω από το όραμα της ενωμένης Ευρώπης. Η διάλυση ενός κράτους-μέλους είναι τόσο αντίθετη με τα ιδεώδη της ΕΕ που δεν υπάρχει καν πρόβλεψη για κάτι τέτοιο στις ευρωπαϊκές συνθήκες. Κατ' αρχήν, θα εμπνεύσει σίγουρα τους άλλους. Ήδη οι Καταλανοί πιέζουν για το δικό τους δημοψήφισμα, αν και η Μαδρίτη λέει ότι θα ήταν παράνομο σύμφωνα με το ισπανικό Σύνταγμα. Μπορεί να ακολουθήσουν οι Βάσκοι.

Ο μεγαλύτερος φόβος είναι ένα ντόμινο, η εξάπλωση της φιλοδοξίας για αυτοδιάθεση σε κινήματα ανεξαρτησίας από τη Φλάνδρα και την Κορσική ώς το Βένετο και το Νότιο Τιρόλο. Ανάμεσα στα πολλά παραδείγματα: μετά τη Συνθήκη του Τριανόν (1920) Ούγγροι ζουν στη Ρουμανία και στη Σλοβακία. Το Βέλγιο αποτελείται από Φλαμανδούς και Βαλώνους και υπάρχει ένα κίνημα στη Βόρεια Ιταλία για την απόσχιση των πλούσιων πόλεων από την υπόλοιπη χώρα. Τι θα γίνει αν φουντώσουν όλοι αυτοί οι εθνικισμοί; Στο εδώ και στο τώρα η διάσπαση ενός κράτους-μέλους είναι άγνωστο έδαφος για την ΕΕ.

Οι Βρυξέλλες έχουν πει ότι μια ανεξάρτητη Σκοτία θα πρέπει να υποβάλει αίτηση ένταξης στην ΕΕ: «ένα νέο ανεξάρτητο κράτος, από το γεγονός της ανεξαρτησίας του, θα γίνει μια τρίτη χώρα σε σχέση με την ΕΕ και οι Συνθήκες δεν θα ισχύουν πλέον στο έδαφός του» είναι η ακριβής διατύπωση. Στην πραγματικότητα υπάρχουν πολλά που είναι ασαφή. Το Εθνικό Κόμμα της Σκοτίας (SNP) έχει αφήσει να εννοηθεί ότι οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη στην ΕΕ θα μπορούσαν να ολοκληρωθούν εντός 18 μηνών. Υποστηρίζοντας ότι η διαδικασία θα είναι εύκολη και γρήγορη, επειδή η Σκοτία ως μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου έχει θεσπίσει ήδη νόμους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όταν θα αρχίσουν οι σοβαρές συνομιλίες με τις Βρυξέλλες, κάποιοι στη Σκοτία θεωρούν ότι θα ισχύσει η λεγόμενη «συνέχεια του αποτελέσματος»: ότι θα συνεχίσουν δηλαδή να υφίστανται οι τρέχουσες ρυθμίσεις για το Ηνωμένο Βασίλειο. Αλλά και αυτό είναι αβέβαιο. Τα ερωτήματα είναι πολλά και κρίσιμα. Θα θελήσει η Σκοτία να μπει στο ευρώ; Θα συνεχίσει μια ανεξάρτητη Σκοτία να επωφελείται από την έκπτωση που έχει το Ηνωμένο Βασίλειο από τον προϋπολογισμό της ΕΕ; Άλλες χώρες μπορεί να ισχυριστούν ότι κάτι τέτοιο θα δώσει ένα αθέμιτο πλεονέκτημα σε ένα νέο κράτος-μέλος. Θα επιθυμούσε μια ανεξάρτητη Σκοτία να γίνει μέρος των ανοικτών συνόρων του χώρου Σένγκεν;

Η ένταξη στην ΕΕ
Το μόνο βέβαιο; Η ΕΕ δεν θα μπορούσε να αρνηθεί την ένταξη της Σκοτίας, επειδή θα είναι μια ευρωπαϊκή χώρα, με μια δημοκρατικά εκλελεγμένη κυβέρνηση, που έχει ήδη εφαρμόσει τους κανόνες και τους κανονισμούς της ενιαίας αγοράς. Και μακροπρόθεσμα θα ήταν πολύ δύσκολο να μπλοκαριστεί η πλήρης ένταξη μιας ελεύθερης και δημοκρατικής Σκοτίας στην ΕΕ, αν και ορισμένες χώρες (όπως π.χ. η Ισπανία που φοβάται ανεξαρτησία Καταλανών και Βάσκων) ενδέχεται να επιχειρήσουν να καθυστερήσουν τη διαδικασία. Έπειτα είναι και το πολυσυζητημένο θέμα για το μελλοντικό νόμισμα της Σκοτίας. Η κυβέρνηση της Σκοτίας θέλει μεν την ένταξη στην ΕΕ, αλλά με δεδομένη την ευρωπαϊκή κρίση χρέους, επιθυμεί να συνεχιστεί το βρετανικό καθεστώς παραμένοντας εκτός κοινού νομίσματος.

Ο ηγέτης του SNP Αλεξ Σάλμοντ έχει ταχθεί υπέρ της διατήρησης της βρετανικής στερλίνας, αλλά χωρίς συντονισμό με την οικονομική πολιτική του Λονδίνου.
Πολλοί λένε ότι αυτό είναι οξύμωρο. Πόσο ανεξάρτητη θα είναι μια Σκοτία με νόμισμα τη βρετανική στερλίνα; Αν δεν ελέγχει η ίδια τη νομισματική πολιτική της θα είναι όμηρος των αποφάσεων άλλων, τονίζουν.

ΠΗΓΗ: ΗeliosPlus