Έβαλαν εκατομμύρια στα μηχανήματα, σε περίπτωση που οι Σκοτσέζοι θέλουν να φύγουν
Ανησυχούν για τον πανικό που μπορεί να προκληθεί σε περίπτωση που επικρατήσει η ψήφος της απόσχισης, ενώ η σκοτσέζικη αστυνομία εξοπλίζεται για πιθανά έκτροπα

Υπό άκρα μυστικότητα, βρετανικές τράπεζες διοχέτευσαν εκατομμύρια χαρτονομίσματα σε μηχανήματα ATM στα βόρεια της χώρας, για να καλυφθεί η ζήτηση σε περίπτωση που οι Σκοτσέζοι αποσύρουν τα χρήματά τους την επομένη της κάλπης, ψηφίζοντας υπέρ της ανεξαρτητοποίησης. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες της βρετανικής εφημερίδας «Independent», χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της Βρετανίας προέβησαν την προηγούμενη εβδομάδα σε αυτήν την κίνηση, προκειμένου τα ATM να μην ξεμείνουν από χρήματα, ένα 24ωρο μετά τον πανικό που μπορεί να προκληθεί σε περίπτωση που επικρατήσει η ψήφος της απόσχισης.

Όπως επισημαίνει o «Ιndependent», οι τραπεζίτες έχουν ήδη ξεκαθαρίσει πως, μέχρι στιγμής, δεν έχει παρατηρηθεί αύξηση των χρημάτων που αποσύρονται από τα ΑTM και πως δεν υπάρχει ανάγκη για να καλυφθεί τυχόν πρόβλημα ρευστού, εφόσον η Τράπεζα της Αγγλίας έχει ήδη διευκρινίσει πως θα στηρίξει όλους τους λογαριασμούς τουλάχιστον επί 18 μήνες, σε περίπτωση που οι Σκοτσέζοι ψηφίσουν υπέρ της απόσχισης. Σύμφωνα με πηγές τραπεζών, μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της Βρετανίας έχουν ήδη εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές στα υποκαταστήματά τους στη Σκοτία, προκειμένου να διαβεβαιώσουν τους πελάτες ότι δεν υπάρχει λόγος πανικού σε περίπτωση που επικρατήσει το «ναι» στην απόσχιση.

Ανησυχούν για έκτροπα
Την ίδια ώρα, η σκοτσέζικη αστυνομία θα βρίσκεται επί ποδός την ημέρα της διεξαγωγής του δημοψηφίσματος αλλά και την επομένη, καθώς, όπως επισημαίνουν οι βρετανικές «Independent» και «Guardian», οι Αρχές φοβούνται για έκτροπα. Tη Δευτέρα, και οι ΗΠΑ έλαβαν επίσημη θέση στη σκοτσέζικη υπόθεση, με τον Αμερικανό Πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα να προειδοποιεί τη Σκοτία να μην καταστρέψει την ειδική σχέση της Ουάσιγκτον με το Λονδίνο, ψηφίζοντας υπέρ της ανεξαρτητοποίησης.

Με τις δημοσκοπήσεις της τελευταίας στιγμής να δείχνουν ότι το αυριανό δημοψήφισμα θα εξελιχθεί σε ντέρμπι, καθώς η ψαλίδα μεταξύ αυτών που τάσσονται υπέρ της παραμονής της Σκοτίας στο Ηνωμένο Βασίλειο και σε όσων υποστηρίζουν την απόσχιση έχει κλείσει σημαντικά, οι επικεφαλής των δύο στρατοπέδων ανασκουμπώνονται και προσπαθούν να προσεγγίσουν, έστω και την τελευταία στιγμή, τους αναποφάσιστους, το ποσοστό των οποίων κυμαίνεται στο 10%.

Nέα έκκληση Κάμερον
Σε δραματικούς τόνους, αλλά και με αιχμηρές παρατηρήσεις-προειδοποιήσεις, ο Ντέιβιντ Κάμερον απευθύνθηκε και πάλι στους πολίτες της Σκοτίας, 24ωρα προτού προσέλθουν στην κάλπη για το δημοψήφισμα. Ο Πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις βρετανικές αξίες: της δικαιοσύνης και της ελευθερίας, αλλά και στη διαφορετικότητα, η οποία γίνεται σεβαστή στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Είμαστε μια οικογένεια. Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι ένα έθνος, είναι τέσσερα έθνη σε μια χώρα, γεγονός που μπορεί να είναι δύσκολο, αλλά είναι υπέροχο.

Σκοτία, Αγγλία, Ουαλία και Βόρειος Ιρλανδία. Τέσσερα διαφορετικά έθνη με ξεχωριστές ταυτότητες, που συναγωνίζονται, αλλά και εκνευρίζουν καμιά φορά το ένα το άλλο. Είμαστε όμως μια οικογένεια εθνών». Ο Πρωθυπουργός επανέλαβε για μιαν ακόμα φορά τις μεγάλες αλλαγές που θα έρθουν αμέσως, σε περίπτωση που οι πολίτες της Σκοτίας ψηφίσουν «όχι» στην ανεξαρτησία: αλλαγές στον τομέα της φορολογίας, τα δημοσιονομικά και τις κοινωνικές παροχές. «Την Πέμπτη η Σκοτία ψηφίζει και το μέλλον της πατρίδας μας κρίνεται.

Την Παρασκευή οι πολίτες μπορεί να ξυπνήσουν σε μια διαφορετική χώρα. Μια χώρα με άλλη θέση στον κόσμο, με διαφορετικό μέλλον μπροστά της», συνέχισε. Δεν παρέλειψε για μιαν ακόμα φορά να προειδοποιήσει: «Δεν θα υπάρχουν πλέον συντάξεις του Ηνωμένου Βασιλείου, διαβατήρια του Ηνωμένου Βασιλείου, η λίρα του Ηνωμένου Βασιλείου». Κλείνοντας την ομιλία του τόνισε: «Θέλουμε να μείνετε. Με το μυαλό, την καρδιά και την ψυχή μας, σας θέλουμε. Σας παρακαλώ: μη συγχέετε το παροδικό με το μόνιμο. Μη σκεφτείτε: είμαι τώρα θυμωμένος με την πολιτική και θα ανοίξω την πόρτα να φύγω».

Μίλησε ο Ντάουνερ
Ένας όχι και τόσο παλιός γνώριμος της Κύπρου είπε την άποψή του για το θέμα της Σκοτίας, τονίζοντας ότι αν οι κάτοικοι της Σκοτίας ψηφίσουν «ναι» στο δημοψήφισμα της Πέμπτης για την ανεξαρτησία της, τότε θα πληγούν και τα συμφέροντα της Αυστραλίας. Αυτό υποστήριξε ο Αυστραλός Ύπατος Αρμοστής στο Λονδίνο και τέως Ειδικός Σύμβουλος του Γ.Γ. του ΟΗΕ για το Κυπριακό Αλεξάντερ Ντάουνερ. Σύμφωνα με τον κ. Ντάουνερ, η ανεξαρτητοποίηση της Σκοτίας θα πλήξει το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά αυτό θα έχει πολιτικές και οικονομικές συνέπειες και για την Αυστραλία. Εναντίον της ανεξαρτητοποίησης έχει ταχθεί και ο Αυστραλός Πρωθυπουργός Τόνι Άμποτ.

ΠΗΓΕΣ: ΑΠΕ, Πρώτο Θέμα, Independent

«Le Monde»: Η πορεία προς την ανεξαρτησία δεν αποτελεί έκπληξη
Αντίθετα με πολλά από αυτά που λέγονται σήμερα, η μικρή διαφορά ανάμεσα στο ΝΑΙ και το ΟΧΙ στο δημοψήφισμα της Πέμπτης για τη Σκοτία είναι ένα ενδεχόμενο που περιμένουν και φοβούνται εδώ και καιρό πολλοί Ευρωπαίοι αναλυτές. Πριν ακόμη από το καλοκαίρι, όταν οι δημοσκοπήσεις έδιναν μεγάλο προβάδισμα στο ΟΧΙ, το Λονδίνο είχε υποσχεθεί στο Εδιμβούργο να τροποποιήσει τον λεγόμενο «φόρο του υπνοδωματίου» («bedroom tax») που έχει επιβάλει ο Βρετανός Πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον: ο φόρος αυτός προβλέπει μείωση του στεγαστικού επιδόματος για όσους έχουν «άδεια» υπνοδωμάτια.

Παράλληλα, δημοσιεύονταν πολλά άρθρα και έρευνες για το μέλλον ενός διασπασμένου Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ και η Τράπεζα της Αγγλίας άρχισε να ετοιμάζεται διακριτικά για το σενάριο της ανεξαρτησίας. Η πορεία προς την ανεξαρτησία δεν αποτελεί έκπληξη, γράφει ο Φιλίπ Ασκεναζί στην εφημερίδα «Μοντ». Η ιστορία του σκοτσέζικου έθνους μεγιστοποιεί τον ηρωισμό των στρατιωτών του έναντι των Άγγλων. Το Εδιμβούργο έχει όλα τα πλεονεκτήματα μιας πρωτεύουσας, με μια σημαντική ιστορική κληρονομιά. Με την Πράξη της Ένωσης όμως, το 1707, η Αγγλία κατέστησε τη Σκοτία οικονομικά εξαρτημένη.

Η βιομηχανία και οι υπηρεσίες της τελευταίας ωφελούνταν από την ενιαία βρετανική αγορά. Για πολύ καιρό, όλες οι σκοτσέζικες οικογένειες είχαν ένα γιο ή έναν ανιψιό στον στρατό του Ηνωμένου Βασιλείου. Η εξάρτηση αυτή άλλαξε μορφή τις τελευταίες δεκαετίες. Η ανακάλυψη κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στη Βόρεια Θάλασσα όξυνε τις αποσχιστικές τάσεις κατά τη δεκαετία του '70 και οδήγησε στη διενέργεια δημοψηφίσματος το 1979, για τη συγκρότηση ενός τοπικού κοινοβουλίου.

Το δημοψήφισμα εκείνο απέτυχε, καθώς η συμμετοχή ήταν πολύ μικρή. Η αποτυχία εκείνη επέτρεψε στη Μάργκαρετ Θάτσερ να χρησιμοποιήσει τα έσοδα από το πετρέλαιο της Σκοτίας για να πραγματοποιήσει τη συντηρητική της επανάσταση. Ενώ οι περισσότεροι Σκοτσέζοι έχουν ένα κοινωνικό όραμα που μοιάζει περισσότερο με εκείνο των σκανδιναβικών χωρών, οι φόροι των πλουσίων μειώθηκαν - προς όφελος των Άγγλων.

Γεωπολιτική αναταραχή
Την ίδια στιγμή, η μετατροπή της βρετανικής βιομηχανίας σε μια χρηματοπιστωτική οικονομία με κέντρο το Λονδίνο έπληξε σοβαρά τη βιομηχανική Σκοτία. Η ευρωπαϊκή οικοδόμηση βύθισε τη Σκοτία σε μια ενιαία αγορά, που αυτήν τη φορά ήταν ηπειρωτική. Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου προκάλεσε τη διάλυση πολλών συνταγμάτων της Σκοτίας. Και το κίνημα υπέρ της ανεξαρτησίας άρχισε πάλι να δυναμώνει. Για να εξασφαλίσει τη νίκη του στις εκλογές του 1997, ο Τόνι Μπλερ χρειαζόταν τις ψήφους των Εργατικών της Σκοτίας.

Δεσμεύτηκε λοιπόν να οργανώσει ένα νέο δημοψήφισμα για την παραχώρηση σημαντικών εξουσιών σε ένα σκοτσέζικο κοινοβούλιο. Αυτήν τη φορά η συμμετοχή ήταν μεγάλη, αλλά το Λονδίνο διατήρησε εξουσίες στο οικονομικό πεδίο, όπως η ενέργεια και η φορολογία. Και η επιστροφή των Συντηρητικών στην εξουσία έδειξε τα όρια της αποκέντρωσης. Οι Σκοτσέζοι, όπως και το υπόλοιπο Ηνωμένο Βασίλειο, υφίστανται την πολιτική που αποφασίζεται στον Νότο. Οι εθνικιστές κέρδισαν την απόλυτη πλειοψηφία το 2011. Και η κυβέρνηση Κάμερον αναγκάστηκε να συμφωνήσει με τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία της Σκοτίας.

Αν κερδίσει το ΝΑΙ, γράφει ο Ασκεναζί, η ανεξαρτησία θα ξεκινήσει με οργανωμένο τρόπο και θα λάβει ισχύ το 2016. Η γεωπολιτική αναταραχή, όμως, θα είναι σημαντική. Ολόκληρη η πολιτική και οικονομική Ευρώπη μπορεί να σχεδιαστεί από την αρχή: το υπόλοιπο Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να βγει από την ΕΕ, οι αποσχιστικές τάσεις μπορεί να φουντώσουν στην Ισπανία κλπ. Θα είναι ένα ηλεκτροσόκ, που μπορεί να αποδειχθεί τόσο σωτήριο όσο και επικίνδυνο για μια ήπειρο αβέβαιη για το μέλλον της.

ΠΗΓΗ: Le Monde