Δημοψήφισμα για απόσχιση ή όχι της Σκοτίας από τη Βρετανία

Αν η κάλπη δείξει αρνητικό αποτέλεσμα, θα εκχωρηθούν πρόσθετες εξουσίες στη Σκοτία, ενώ, σε αντίθετη περίπτωση, προκύπτει το ερώτημα κατά πόσον ένα ανεξάρτητο κράτος θα πρέπει να υιοθετήσει το ευρώ ή να εισαγάγει άλλο δικό του νόμισμα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ υπάρχει στο κατά πόσο μια ανεξάρτητη Σκοτία θα μπορεί να γίνει ή όχι αυτόματα μέλος της Ε.Ε.

Στις 18 Σεπτεμβρίου, οι κάτοικοι της Σκοτίας προσέρχονται στις κάλπες για να αποφασίσουν κατά πόσον επιθυμούν ή όχι την απόσχιση της Σκοτίας από το Ηνωμένο Βασίλειο, ένωση που συντελέστηκε πριν από 307 χρόνια. Πρέπει να υπάρχουν ισχυρά επιχειρήματα για να δικαιολογήσουν μιαν απόφαση για τη διάλυση ενός κράτους. Είναι γι’ αυτό που το Σκοτσέζικο Εθνικιστικό Κόμμα υποστηρίζει ότι μια ανεξάρτητη Σκοτία θα είναι περισσότερο ευημερούσα και περισσότερο δημοκρατική.

Υποστηρίζεται δε, ότι, σε περίπτωση απόσχισης, το κατά κεφαλήν εισόδημα των Σκοτσέζων, μέχρι το 2029-2030, θα είναι πιο υψηλό κατά £1.000 και επίσης ότι η Σκοτία θα απολαμβάνει £5 δις μεγαλύτερα φορολογικά έσοδα μέχρι το 2030. Τα ποσά αυτά, όμως, βασίζονται σε υπερβολικά αισιόδοξες υποθέσεις όσον αφορά την τιμή του πετρελαίου, το δημόσιο χρέος της Σκοτίας, τη μετανάστευση και την παραγωγικότητα.

Αντίθετα, η βρετανική κυβέρνηση υπολογίζει ότι στην περίπτωση που η Σκοτία παραμένει στο Η.Β., το κατά κεφαλήν εισόδημα των κατοίκων θα είναι κατά £1.400 υψηλότερο.

Τον περασμένο μήνα διεξήχθη το πρώτο τηλεοπτικό ντιμπέιτ σχετικά με το δημοψήφισμα, στο οποίο συμμετείχαν οι επικεφαλής των δύο στρατοπέδων. Την απόσχιση υποστήριξε ο κ. Άλεξ Σάλμοντ, ηγέτης της τοπικής κυβέρνησης και του Σκοτσέζικου Εθνικιστικού Κόμματος, ενώ την ένωση με το Η.Β. υποστήριξε ο κ. Άλιστερ Ντάρλιγκ, πρώην Υπουργός Οικονομικών, επικεφαλής της παράταξης «καλύτερα μαζί».

Οι δύο άντρες διασταύρωσαν τα ξίφη τους για πολλά θέματα, όπως για παράδειγμα τη στερλίνα, τη φορολογία, το δημόσιο χρέος και το πετρέλαιο στη Βόρεια Θάλασσα. Στο πρώτο τηλεοπτικό ντιμπέιτ ο κ. Σάλμοντ επέμενε ότι η ανεξαρτησία θα επιτρέψει στη Σκοτία να οικοδομήσει μια πιο δίκαιη κοινωνία και να θέσει τέρμα στη λιτότητα που επιβάλλει η βρετανική κυβέρνηση.

Όταν ρωτήθηκε ποιο νόμισμα μια ανεξάρτητη Σκοτία θα χρησιμοποιεί, αν η υπόλοιπη Βρετανία αρνηθεί να ενταχθεί σε μια νομισματική ένωση με τη Σκοτία, ο κ. Σάλμοντ υποστήριξε ότι η στερλίνα δεν ανήκει μόνο στην Αγγλία αλλά και στη Σκοτία. Αλλά ενόψει του γεγονότος ότι τα τρία κυριότερα κόμματα της Βρετανίας είναι πρόθυμα να εκχωρήσουν περισσότερες εξουσίες, ειδικά όσον αφορά τα δημοσιονομικά, θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε ότι οι υποστηρικτές του «καλύτερα μαζί» είναι εκείνοι που προσφέρουν την καλύτερη λύση, παρά το Εθνικιστικό Κόμμα του κ. Σάλμοντ.

Στο δεύτερο ντιμπέιτ ο κ. Σάλμοντ, όσον αφορά το νόμισμα, δήλωσε ότι υπάρχουν τρεις επιλογές. Η πρώτη είναι να συνεχίσει η στερλίνα σε μια νομισματική ένωση με το Η.Β., να υπάρχει η στερλίνα χωρίς τη νομισματική ένωση και η τρίτη επιλογή είναι ένα νέο νόμισμα. Αλλά ο Πρωθυπουργός της Βρετανίας κ. Ντέιβιντ Κάμερον και οι υποστηρικτές της εκστρατείας για «καλύτερα μαζί» έχουν αποκλείσει τη νομισματική ένωση με τη Σκοτία. Και τούτο γιατί, αν η Σκοτία αντιμετωπίσει οικονομική κρίση, θα πρέπει η υπόλοιπη Βρετανία να προστρέξει σε διάσωσή της. Κατά συνέπεια, μια ανεξάρτητη Σκοτία θα πρέπει να υιοθετήσει το ευρώ ή να εισαγάγει ένα άλλο δικό της νόμισμα.

Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, όμως, το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος είναι αβέβαιο, αφού το 57% των πολιτών είναι κατά της απόσχισης της Σκοτίας από το Η.Β. και το 43% υπέρ της ανεξαρτησίας της Σκοτίας. Το τελικό αποτέλεσμα, όμως, θα διαμορφωθεί από το ένα εκατομμύριο ψηφοφόρους που δηλώνουν αναποφάσιστοι.Η αβέβαιη έκβαση του δημοψηφίσματος, όμως, οδηγεί σε εκνευρισμό στις αγορές.
Αλλά έστω κι αν η απόφαση για το δημοψήφισμα είναι εναντίον της απόσχισης, τα πράγματα δεν θα παραμείνουν ως έχουν σήμερα.

Όλα τα τρία κόμματα με στόχο να παραμείνει η Σκοτία στο Η.Β. έχουν αποδεχθεί ότι πρέπει να υπάρχει περαιτέρω εκχώρηση εξουσιών. Τα πιο γενναία σχέδια προέρχονται από το Συντηρητικό Κόμμα, που υπόσχεται να δώσει στους Σκοτσέζους σημαντικές νέες δημοσιονομικές εξουσίες, περιλαμβανομένου και του ελέγχου για τον φόρο εισοδήματος, έτσι που η κυβέρνηση της Σκοτίας να είναι υπεύθυνη για τη χρηματοδότηση 40% των δαπανών της σε σχέση με 12% σήμερα.

Στην περίπτωση που τελικά γίνει η εκχώρηση δημοσιονομικών εξουσιών, κάτι τέτοιο προβλέπεται ότι θα επεκταθεί τόσο στην Αγγλία όσο και στην Ουαλία και τη Βόρειο Ιρλανδία, έτσι που τελικά το Η.Β. να καταστεί μια σχεδόν ομοσπονδιακή χώρα.

Ο κ. Σάλμοντ κατηγορείται από τις οργανώσεις των επιχειρηματιών ότι οι υποστηρικτές της απόσχισης χρησιμοποιούν επιθετικές μεθόδους για να τους υποχρεώσουν να παραμείνουν αμέτοχοι και να μην εκφράζουν τις απόψεις τους. Για παράδειγμα, ο εκπρόσωπος των σκοτσέζικων επιχειρήσεων ανέφερε ότι ο κ. Σάλμοντ επικοινώνησε με τον πρόεδρο του Συνδέσμου, τον Sir Ewen Brown, και τον αποθάρρυνε να δημοσιεύσει μια μελέτη σχετικά με το δημοψήφισμα. Επίσης, πρόεδροι άλλων βιομηχανιών έχουν δηλώσει ότι το Σκοτσέζικο Εθνικιστικό Κόμμα επικοινώνησε μαζί τους και ζήτησε να μην πάρουν θέση όσον αφορά το δημοψήφισμα.

«Θετικό αποτέλεσμα θα οδηγήσει στη…βαλκανοποίηση του Η.Β.»

ΠΡΟΣΦΑΤΑ σε δηλώσεις του ο Σουηδός Υπουργός Εξωτερικών κ. Carl Bildt προειδοποίησε ότι ένα θετικό αποτέλεσμα, στο δημοψήφισμα της 18ης Σεπτεμβρίου, θα οδηγούσε στη «βαλκανοποίηση» του Η.Β. και παράλληλα θα είχε σοβαρές επιπτώσεις στην υπόλοιπη Ευρώπη. Παράλληλα, ο Πρόεδρος Ομπάμα δήλωσε ότι παρόλο που την απόφαση για απόσχιση της Σκοτίας από το Η.Β. θα την πάρουν οι ψηφοφόροι, εντούτοις τόνισε ότι η Αμερική ενδιαφέρεται όπως εξασφαλιστεί ότι μια από τις πιο στενά συνδεδεμένες με την Αμερική χώρες θα συνεχίσει να παραμένει ισχυρή, ενωμένη και αποτελεσματική εταίρος.

Επίσης, ο κ. George Robertson, Σκοτσέζος, πρώην Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, δήλωσε ότι τα αποτελέσματα της απόσχισης θα είναι πολύ σοβαρά και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε «βαλκανοποίηση» σε πολλές περιοχές της Ευρώπης. Και τούτο γιατί θα μπορούσε να ενθαρρύνει την κίνηση για ανεξαρτησία σε διάφορα μέρη της Ευρώπης, ενώ θα ήταν δυνατό να οδηγήσει και στην έξοδο του Η.Β. από την Ε.Ε.

Άλλα θέματα που πρέπει να αποφασιστούν είναι κατά πόσον η Βρετανία θα συνεχίσει να είναι ή όχι μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας και κατά πόσον η Σκοτία θα είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Αλλά οι αναλυτές πιστεύουν ότι το ΝΑΤΟ δεν θα ήθελε να είχε στις τάξεις του μια χώρα που ενίσταται στην κατοχή πυρηνικών όπλων. Τελικά, θα πρέπει να υπάρχει προβληματισμός για τη βαρύτητα των ψήφων στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Ε.Ε., όπως και κατά πόσον μια ανεξάρτητη Σκοτία θα μπορεί να γίνει ή όχι αυτόματα μέλος της Ε.Ε. ή κατά πόσο θα πρέπει να υποβληθεί αίτηση για ένταξη, την οποία θα πρέπει να υποστηρίζουν και τα 28 μέλη της Ε.Ε.

KPMG
Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του
συγγραφέα, και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις και γνώμες
της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG.