Δηλώνει ότι θα παραμείνει στην εξουσία, μέχρι να εκδοθεί η δικαστική απόφαση
Οι ΗΠΑ εξετάζουν τη δημιουργία ανθρωπιστικών διαδρόμων ή την απομάκρυνση πληθυσμών αεροπορικώς και η Γαλλία την αποστολή όπλων για να ενισχύσει την αντίσταση στους τζιχαντιστές

Ο απερχόμενος Πρωθυπουργός του Ιράκ Νούρι αλ-Μαλίκι εξέφρασε χθες την αποφασιστικότητά του να παραμείνει στην εξουσία μέχρι να εκδοθεί η απόφαση του ομοσπονδιακού δικαστηρίου, στο οποίο προσέφυγε μετά τον διορισμό από τον Ιρακινό Πρόεδρο ενός αντιπάλου του, του Χάιντερ αλ-Αμπάντι, για να σχηματίσει νέα κυβέρνηση. «Επιβεβαιώνω πως η (απερχόμενη) κυβέρνηση παραμένει και δεν θα αντικατασταθεί χωρίς απόφαση του ομοσπονδιακού δικαστηρίου», δήλωσε κατά την εβδομαδιαία τηλεοπτική ομιλία του ο Μαλίκι, ο οποίος θεωρεί πως έχει τη νομιμοποίηση για μια τρίτη θητεία.

Καμία αξία
Ο απερχόμενος Πρωθυπουργός υποστήριξε πως ο διορισμός του Χάιντερ αλ-Αμπάντι για να τον αντικαταστήσει στην πρωθυπουργία παραβιάζει το σύνταγμα και «δεν έχει καμιά αξία». Η ιρακινή τηλεόραση μετέδωσε, πάντως, πως ο Αμπάντι εργάζεται για τον σχηματισμό νέου υπουργικού συμβουλίου και την εκπόνηση ενός κυβερνητικού προγράμματος σε συμφωνία με άλλους πολιτικούς συνασπισμούς. Όμως ο Μαλίκι έχει μέχρι στιγμής αρνηθεί να παραμερίσει έπειτα από οκτώ χρόνια στην πρωθυπουργία. Επικριτές έχουν κατηγορήσει αυτόν τον ισλαμιστή σιίτη ότι στη διάρκεια της πρωθυπουργίας του περιθωριοποίησε την άλλοτε κυρίαρχη κοινότητα των σουνιτών μουσουλμάνων της χώρας και ως εκ τούτου επιδείνωσε την κρίση.

Να σεβαστεί
Ο Λευκός Οίκος κάλεσε εκ νέου τον απερχόμενο Πρωθυπουργό να σεβαστεί τη δημοκρατική διαδικασία και να παραχωρήσει τη θέση του στον διάδοχό του, προκειμένου να του επιτρέψει να «ενώσει τη χώρα». «Πρέπει να σεβαστεί τη διαδικασία. Αυτή δεν επεβλήθη από κανέναν από το εξωτερικό, είναι αυτή που αποφάσισαν οι ίδιοι οι Ιρακινοί», δήλωσε εκπρόσωπος. «Ο Λευκός Οίκος θα ήταν πολύ ευτυχής να δει τον διορισμό μιας νέας κυβέρνησης», προσέθεσε. «Τα τελευταία αυτά χρόνια οι Ιρακινοί δεν συνεργάστηκαν. Ο σουνιτικός πληθυσμός δεν αντιμετωπίστηκε αρκετά σοβαρά. Αυτό οδήγησε σε μιαν απώλεια της εμπιστοσύνης σε ορισμένες περιοχές του Ιράκ και στους κόλπους των ιρακινών δυνάμεων ασφαλείας».

Εξετάζονται λύσεις
Κι ενώ η βία συνεχίζεται και η πολιτική κατάσταση παραμένει εξίσου εύθραυστη, η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει διάφορες λύσεις, προκειμένου να βοηθήσει τους άμαχους πληθυσμούς που έχουν εγκλωβιστεί στα βουνά στο βόρειο Ιράκ εξαιτίας της επέλασης των τζιχαντιστών: Η δημιουργία ανθρωπιστικών διαδρόμων ή η απομάκρυνση πληθυσμών αεροπορικώς εξετάζονται εξίσου σοβαρά. «Ναι, υπάρχει ένα φάσμα επιλογών. Δεν θέλω να προτρέξω για αποφάσεις που δεν έχουν ακόμα ληφθεί, θα στηριχτούμε σε ό,τι μας μεταφέρουν οι ομάδες που έχουν σταλεί στο πεδίο», δήλωσε ο Μπεν Ρόουντς, αναπληρωτής σύμβουλος για θέματα εθνικής ασφαλείας του Αμερικανού Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα.

«Όμως εξετάζουμε την πιθανότητα να δημιουργήσουμε διαδρόμους, να προχωρήσουμε σε απομακρύνσεις από αέρος. Μελετάμε τους τρόπους που θα μεταφέρουμε αυτούς τους ανθρώπους που βρίσκονται σε επικίνδυνες περιοχές στα βουνά προς ασφαλέστερους τομείς. Αυτό είναι ακριβώς που εξετάζουν οι ομάδες μας που βρίσκονται στο πεδίο στο Ιράκ», προσέθεσε ο ίδιος. Ο Μπεν Ρόουντς προσέθεσε ότι ο Πρόεδρος Ομπάμα θα λάβει μιαν απόφαση σχετικά με τους ευάλωτους πληθυσμούς «τις επόμενες ημέρες». «Δε συνιστά μια βιώσιμη λύση το να στέλνουμε μόνο φορτία με εφόδια για τους πληθυσμούς αυτούς στα βουνά», τόνισε επίσης ο Ρόουντς, ενώ επισήμανε ότι οι ΗΠΑ συνεργάζονται με τις κουρδικές δυνάμεις, όπως και με τους διεθνείς εταίρους τους.

Στέλνουν όπλα
Η Γαλλία θα διοχετεύσει μέσα στις ερχόμενες ώρες όπλα στο Ιράκ «για να στηρίξει τις επιχειρησιακές δυνατότητες των δυνάμεων που μάχονται εναντίον του Ισλαμικού Κράτους», των τζιχαντιστών που προχωρούν προς τη Βαγδάτη, αναφέρεται σε ανακοίνωση που εκδόθηκε από το προεδρικό Μέγαρο των Ηλυσίων. «Για να απαντήσει στις επείγουσες ανάγκες που εκφράσθηκαν από τις περιφερειακές Αρχές του Κουρδιστάν, ο Φρανσουά Ολάντ αποφάσισε, σε συμφωνία με τη Βαγδάτη, να αποσταλούν όπλα μέσα στις ερχόμενες ώρες», αναφέρει στην ανακοίνωση η γαλλική προεδρία.

«Ο Καμάλ αλ-Μαλίκι απογοήτευσε τόσο τον Μπους όσο και τον Ομπάμα»
Μια ημέρα του φθινοπώρου του 2007, ο τότε Πρόεδρος Μπους έλαβε μέρος σε μια βιντεοδιάσκεψη με τον Ιρακινό Πρωθυπουργό Νούρι Καμάλ αλ-Μαλίκι. Το αντικείμενό της ήταν η υπογραφή μιας «διακήρυξης αρχών» για το μέλλον των ιρακινοαμερικανικών σχέσεων. Ενώ ο Μπους έγραψε το όνομά του, ο Μαλίκι στη Βαγδάτη έκανε απλώς πως υπέγραφε. Την τελευταία στιγμή είχε αποφασίσει να μην υπογράψει, επειδή δεν είχε διαβάσει την τελική μορφή του κειμένου. Δεν το είπε όμως στον Μπους. Ένας Αμερικανός αξιωματούχος που βρισκόταν στην αίθουσα όπου ήταν ο Μαλίκι, στη Βαγδάτη, διαπίστωσε τι έγινε. Και μόλις η εικόνα του Αμερικανού Προέδρου εξαφανίστηκε από τον δέκτη, είπε σε έναν σύμβουλο του Μαλίκι: «Μην παίζετε με τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών!».

Το επεισόδιο εκείνο δείχνει τις δύσκολες σχέσεις που είχε πάντα ο Ιρακινός Πρωθυπουργός με τους Αμερικανούς χρηματοδότες του. Ο Μαλίκι βγήκε από την αφάνεια και ανέλαβε την εξουσία χάρις στην αμερικανική βοήθεια. Όπως διαπίστωσαν όμως πρώτος ο Μπους και στη συνέχεια ο Ομπάμα, ήταν ένας άνθρωπος που προκαλούσε περισσότερα προβλήματα απ' όσα έλυνε.

Απροσδόκητη επιλογή
Ο Ομπάμα και η αμερικανική κυβέρνηση προσπαθούν τώρα να τον αντικαταστήσουν με ένα πιο αξιόπιστο πρόσωπο, που θα κρατήσει αυτήν τη χώρα ενωμένη και θα εργαστεί πιο εποικοδομητικά με την Ουάσιγκτον. Παρόλο που για καιρό έλεγαν ότι δεν είναι ο ρόλος τους να λένε στο Ιράκ τι πρέπει να κάνει, τελικά κατέστησαν σαφές τη Δευτέρα ότι ο Μαλίκι πρέπει να δώσει τη θέση του στον Χάιντερ αλ-Αμπάντι, ένα στέλεχος του ίδιου σιιτικού κόμματος στον οποίο ο Πρόεδρος Μασούμ έχει δώσει ήδη εντολή να σχηματίσει κυβέρνηση.

Ο Μαλίκι, ένας ελάχιστα γνωστός σιίτης που το μεγαλύτερο διάστημα της θητείας του Σαντάμ Χουσεΐν το πέρασε έξω από το Ιράκ, ήταν μια απροσδόκητη επιλογή για την πρωθυπουργία το 2006. Ο Μπους ανυπομονούσε για έναν πρωθυπουργό που θα έδειχνε μεγαλύτερη αποφασιστικότητα από τον Ιμπραΐμ αλ-Τζααφάρι και ο τότε Αμερικανός πρεσβευτής στο Ιράκ, ο Ζαλμάι Χαλιλζάντ, πρότεινε τον Μαλίκι. Οι Αμερικανοί δεν τον ήξεραν καλά. Αλλά αυτό δεν εμπόδισε τον Μπους να μεταβεί στο Ιράκ και να τον συναντήσει.

«Άθλιος Πρωθυπουργός»
«Πρέπει να ξέρετε τον Τζααφάρι για να καταλάβετε τον Μαλίκι», λέει στους «Νιου Γιορκ Τάιμς» ο Τζέιμς Τζέφρι, που υπήρξε πρώτα αναπληρωτής σύμβουλος εθνικής ασφαλείας επί Μπους και στη συνέχεια πρεσβευτής στη Βαγδάτη επί Ομπάμα. «Ο Τζααφάρι δεν έπαιρνε καμιάν απόφαση. Ο Μαλίκι ήταν ένας καλύτερος ηγέτης, τουλάχιστον στην αρχή». Αλλά τα πράγματα αποδείχθηκαν πιο πολύπλοκα απ' ό,τι φαίνονταν. Οι Αμερικανοί απογοητεύτηκαν γρήγορα από τον Μαλίκι, που δεν μπορούσε να επιβληθεί στις πολιτοφυλακές των σιιτών. Αλλά ο Μπους επέμεινε. Πρώτα αποφάσισε την αύξηση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας κι ύστερα οργάνωσε εβδομαδιαίες βιντεοδιασκέψεις για να τον «εκπαιδεύσει» στην τέχνη των συμβιβασμών.

Μετά το επεισόδιο με την υπογραφή, ο Μπους έστειλε στη Βαγδάτη την Υπουργό Εξωτερικών Κοντολίζα Ράις για να τον συμμορφώσει. «Είστε ένας άθλιος Πρωθυπουργός», του είπε. «Χωρίς πρόοδο και χωρίς μια συμφωνία, θα μείνετε μόνος, κρεμασμένος από ένα στύλο». Ο Μαλίκι συνέχισε να αυτοσχεδιάζει. Οργάνωσε μια στρατιωτική επιχείρηση εναντίον σιιτικών πολιτοφυλακών στη Βασόρα, η οποία σχεδόν απέτυχε. «Ήθελε να το παίξει Τζον Γουέιν», λέει ο ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ.

Εφιάλτης
Όταν ανέλαβε την προεδρία ο Ομπάμα, η σχέση άλλαξε ξανά. Θεώρησε ότι ο Μπους ανακατευόταν υπερβολικά, κατήργησε τις βιντεοδιασκέψεις και ανέθεσε στον Αντιπρόεδρο Μπάιντεν να διαχειριστεί τον Μαλίκι. Ο Αντιπρόεδρος προσπάθησε να προχωρήσει με μικρά βήματα. Ήταν όμως προφανές ότι ο Ιρακινός Πρωθυπουργός δεν μπορούσε να μοιραστεί την εξουσία με άλλους πολιτικούς και άλλες οργανώσεις. Και τα πράγματα επιδεινώθηκαν ακόμη περισσότερο, όταν δεν δέχθηκε να παραμείνει μια μικρή αμερικανική δύναμη στη χώρα μετά την αποχώρηση του αμερικανικού στρατού, στα τέλη του 2011. «Και οι δύο Πρόεδροι», λέει ο Τζέφρι, «αναρωτιόντουσαν πάντα πότε θα τελειώσει αυτός ο εφιάλτης».

Πηγή: New York Times