Από την Ουκρανία μέχρι τη Γάζα, από την Αργεντινή ώς τη Σομαλία και το Σουδάν, από τη Λιβύη μέχρι το Αφγανιστάν και το Ιράκ
Το απολύτως ακυβέρνητο πλοίο της Γης πορεύεται τον δρόμο της οικονομικής καταβαράθρωσης και του διαρκούς ατέρμονος, παγκοσμίου εμφυλίου πολέμου…
Ο ΚΟΣΜΟΣ παντού βιώνει συνθήκες καταστροφικών συγκρούσεων, πολέμων και αιματηρών αντιπαραθέσεων
Βρισκόμαστε ως ανθρωπότητα σε μια αιμάσσουσα καμπή της παγκόσμιας ιστορίας, όπου το απολύτως ακυβέρνητο πλοίο της Γης πορεύεται τον δρόμο της οικονομικής καταβαράθρωσης και του διαρκούς ατέρμονος, παγκοσμίου εμφυλίου πολέμου. Από την Ουκρανία μέχρι τη Γάζα, από την Αργεντινή ώς τη Σομαλία και το Σουδάν, από τη Λιβύη μέχρι το Αφγανιστάν και το Ιράκ, παντού ο κόσμος βιώνει συνθήκες καταστροφικών συγκρούσεων, πολέμων και αιματηρών αντιπαραθέσεων χωρίς δυνατότητες και προοπτικές επίλυσης διαφορών ή ειρήνευσης, ούτε καν ανακωχής, ενώ ο παγκόσμιος ηγεμόνας αποδείχθηκε ανίκανος, αποτυχημένος και απολύτως λανθασμένος στις επιλογές του.
Οι ΗΠΑ, που συνηθίζουν ακόμη και σήμερα να εμφανίζονται ως ηγεμονική δύναμη που διαφεντεύει τον κόσμο, μας θυμίζουν πλέον ηχηρά και καθαρά τη γνωστή ρήση του Clemenceau «ο πόλεμος είναι πολύ σπουδαία υπόθεση για να αφεθεί στους στρατηγούς». Σε παράφραση, η ειρήνη και η παγκόσμια συνεργασία, η πρόοδος και η δημοκρατία είναι πολύ σπουδαία υπόθεση για να αφεθεί στα χέρια και στους σχεδιασμούς των Αμερικανών και μόνον. Όλες οι μεταψυχροπολεμικές επιλογές των ΗΠΑ ως παγκόσμιου ηγεμόνα που αναδείχθηκαν μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης απέτυχαν, αξιολογούνται πλέον ως καταστροφικά λάθη με συνέπειες απρόβλεπτες και απροσδιόριστες, για ολόκληρη την ανθρωπότητα, αφού οι περιοχές που πλήττονται αποτελούν και τη γεωπολιτική, ενεργειακή καρδιά του κόσμου.
Συγκεκριμένα, στη Μέση Ανατολή έγιναν δύο μεγάλες αιματηρές επεμβάσεις στο Ιράκ με αποτέλεσμα τη διάλυση μιας χώρας, η οποία οικοδομήθηκε ως μετααποικιακό κράτος, διατηρώντας την εσωτερική συνοχή και σταθερότητα, παρά το δικτατορικό της καθεστώς, όπως συνέβαινε και συμβαίνει σχεδόν σε όλες τις χώρες της περιοχής. Η Συρία, μια από τις πιο ισχυρές δυνάμεις του αραβικού κόσμου διαλύεται, με τις ΗΠΑ και τον ΟΗΕ να είναι ανήμποροι να παρέμβουν σε οποιοδήποτε επίπεδο διαβούλευσης, διαιτησίας, ειρηνευτικής παρέμβασης, διευθέτησης της όποιας διαφοράς και κυρίως αντιμετώπισης του πραγματικού κινδύνου για τη Μέση Ανατολή, που είναι ο ισλαμικός ριζοσπαστικός εξτρεμισμός.
Ο ριζοσπαστικός εξτρεμισμός συνεπάγεται μια παγκόσμια αναταραχή που διαχέεται όχι μόνο κάθετα, αλλά προπάντων οριζόντια και απειλεί με ανάφλεξη ακόμα και περιοχές της υφηλίου που δεν έχουν σχέση με τη Μέση Ανατολή. Αυτό σημαίνει επιβολή της θέλησης και των κανόνων του Ισλάμ, όπως το αντιλαμβάνεται ο ισλαμικός εξτρεμισμός, που επιδιώκει να εγκαθιδρύσει ένα ισλαμικό θεοκρατικό ολοκληρωτικό πολιτικό σύστημα που να μην έχει καμιά σχέση με τον δυτικό πολιτισμό, τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Το ίδιο πρόβλημα επισημαίνεται και στο Αφγανιστάν, το οποίο αποτελεί την πάγια και διαρκή πληγή της περιοχής, όπου κάθε αμερικανική επέμβαση, μονομερής ή διεθνής, κατέληξε σε πλήρη αποτυχία με αποτέλεσμα σήμερα, σταδιακά, το Αφγανιστάν να παραδίδεται και πάλι στα χέρια των Ταλιμπάν.
Τέλος, η Λιβύη αποτελεί ένα παράδειγμα δυτικού πειραματισμού, ο οποίος οδηγεί τη χώρα στο χάος με τα σημάδια της διάλυσης να είναι πλέον εμφανή. Η μόνιμη πληγή της Μέσης Ανατολής είναι η Παλαιστίνη, η οποία σήμερα διέρχεται ώρες ανείπωτης τραγωδίας και ατέρμονης αιματοχυσίας. Εδώ πρέπει νηφάλια να σκεφτούμε πως δίπλα στην τραγωδία του παλαιστινιακού λαού, ιδιαίτερα στη Λωρίδα της Γάζας, υπάρχει και η ανάγκη σεβασμού του δικαιώματος του Ισραήλ να επιβιώσει ως κράτος σε καθεστώς ομαλότητας και ειρηνικής συμβίωσης.
Επομένως, η διεθνής κοινότητα οφείλει να παρέμβει πάραυτα, να σταματήσει την αιματοχυσία και να δώσει το δικαίωμα στους Παλαιστινίους να υπάρξουν ως κράτος, δίπλα και μαζί με το κράτος του Ισραήλ. Η αμφισβήτηση του δικαιώματος του Ισραήλ να έχει το δικό του κράτος από εξτρεμιστικές παλαιστινιακές ομάδες δημιουργεί ουσιαστικά την εύφλεκτη ύλη μιας αντιπαράθεσης, που οδηγεί σε μια διαρκή αιματοχυσία και εξόντωση χωρίς τέλος.
Από την άλλη, η περίπτωση της Ουκρανίας και της συνέχισης της αστάθειας στην περιοχή που οδηγεί και σε μια σύγκρουση μεταξύ παρελθουσών και νυν μεγάλων, όπως είναι οι ΗΠΑ και η Ρωσία, είναι απολύτως ανώφελη και επιζήμια για όλους. Διότι, όπως έχουμε υπογραμμίσει σε αυτήν τη στήλη, η οικονομία αφίσταται μεν ιδεολογίας, αλλά αναπτύσσει μια παγκόσμια ενοποιητική δυναμική, η οποία αποτρέπει τη ροπή στη σύγκρουση. Αυτό γιατί τα συμφέροντα είναι κοινά και απαλλαγμένα εθνικότητας.
Ελλάδα και Κύπρος σε αυτόν τον κόσμο…
ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ που βιώνει σήμερα η ανθρωπότητα, με αφετηρία και αφορμή την Ουκρανία, μπορούν να οδηγήσουν σε μιαν ανεξέλεγκτη σύγκρουση αναβίωσης ενός ιδιότυπου ψυχρού πολέμου, που θα μπορούσε και θα έπρεπε να είχε αποφευχθεί αν υπήρχε εξαρχής συνεννόηση ΗΠΑ και Ρωσίας, αν δεν αντιδρούσε η Αμερική ως η μοναδική υπερδύναμη που αγνοεί τη δεύτερη.
Σήμερα, ακόμη, μπορεί να υπάρξει διεθνής συνεννόηση για την αποφυγή μιας κλιμάκωσης, η οποία μπορεί να καταστεί ανεξέλεγκτη ως σύγκρουση που να έχει αποτελέσματα απρόβλεπτα, απροσδιόριστα και εξαιρετικά δυσάρεστα για όλον τον κόσμο. Διότι, αυτό που οικοδομήθηκε μεταψυχροπολεμικά ήταν μια ενιαία και πάντως δυτικότροπη αντίληψη της πορείας της ανθρωπότητας ως προς την οικονομία και την πολιτική, η οποία κινδυνεύει να καταρρεύσει.
Εκείνο που πρέπει να τονιστεί είναι η υποχρέωση των ηγετών αυτού του κόσμου να σκεφτούν, να σχεδιάσουν και να συνεννοηθούν υπεύθυνα, διότι η υπόθεση της ειρήνης και της ασφάλειας, της ευημερίας και της προόδου είναι ένα παγκόσμιο αγαθό, το οποίο κινδυνεύει από απρόβλεπτες, επιπόλαιες και ανεύθυνες ενέργειες.
Σε αυτόν τον κόσμο, Ελλάς και Κύπρος δεν μπορούν να σταθούν όρθιες αν δεν σχεδιάσουν πολιτικές, εάν δεν συμμαχήσουν και συνεννοηθούν με άλλους, αν δεν έχουν στρατηγική, που σημαίνει πρόβλεψη του μέλλοντος. Η παγκόσμια συνθήκη αστάθειας που βιώνουμε σήμερα, αντανακλάται εύγλωττα στη ρήση του Μακιαβέλι «Είναι ολέθριο να συνεχίζεις να πέφτεις, με την ελπίδα ότι θα βρεθεί κάποιος να σε σηκώσει».
ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ Κ. ΓΙΑΛΛΟΥΡΙΔΗΣ
Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής,
Κοσμήτορας Σχολής Διεθνών Σπουδών,
Επικοινωνίας και Πολιτισμού
Παντείου Πανεπιστημίου
