Αντιμετωπίζει όμως χαμηλή αύξηση παραγωγικότητας και φούσκα ακινήτων

Παρόλο που από το 2007 μέχρι το 2008 υπήρξε 25% υποτίμηση της στερλίνας, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών στο τέλος του 2013 αυξήθηκε στο 5,4% του ΑΕΠ, ένα από τα πιο ψηλά στην ιστορία της Αγγλίας

Η ΤΡΑΠΕΖΑ της Χώρας εισάγει μέτρα για περιορισμό των οικιστικών δανείων με στόχο την αποφυγή φούσκας ακινήτων.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις οικονομικών αναλυτών, η βρετανική οικονομία κατά το 2014 προβλέπεται να αυξηθεί με ρυθμό 3% σε σχέση με 2% για τη Γερμανία, 1,5% για την Ιαπωνία και με τον αναιμικό ρυθμό του 1,1% για την ευρωζώνη. Παράλληλα, η Βρετανία κατόρθωσε να επιτύχει ρυθμό πληθωρισμού 1,8% (πράγμα που σημαίνει ότι απομακρύνεται ο κίνδυνος αποπληθωρισμού) σε σχέση με 0,7% για την ΕΚΤ). Επίσης, μέχρι τον Απρίλιο η ανεργία μειώθηκε στο 6,6% σε σχέση με 7,8% ένα χρόνο νωρίτερα.

Η Βρετανία, όμως, αντιμετωπίζει τρία σοβαρά προβλήματα: ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών, χαμηλό ρυθμό αύξησης της παραγωγικότητας και φούσκα στα ακίνητα. Παράλληλα, η ανάκαμψη είναι εύθραυστη, πράγμα που δημιουργεί ανησυχίες κατά πόσον η πολιτική που ακολούθησε η βρετανική κυβέρνηση- της δημοσιονομικής λιτότητας- ήταν η ενδεδειγμένη. Το ΔΝΤ στην ετήσια αποτίμησή του για τη βρετανική οικονομία όμως, συμπεραίνει ότι η Βρετανία ανακάμπτει δυναμικά και ότι η ανάπτυξη καθίσταται πιο ισορροπημένη, ενώ προβλέπει συνέχιση της ανάπτυξης για το 2014.

Η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΝΤ κ. Κριστίν Λαγκάρτ παραδέχθηκε ότι το Ταμείο είχε λάθος στις εκτιμήσεις του για την πολιτική λιτότητας της Βρετανίας και πρόσθεσε ότι, ενώ αρχικά η ανάκαμψη της Βρετανίας ήταν αποτέλεσμα της αύξησης των καταναλωτικών δαπανών των νοικοκυριών, τώρα η ανάπτυξη είναι πιο ισορροπημένη αφού αυξάνονται και οι επενδύσεις τόσο των επιχειρήσεων όσο και των νοικοκυριών. Οι φούσκες ακινήτων όμως συνεχίζουν να δημιουργούν ανησυχία.

Αλλά, όπως αναφέρει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ και πρώην υπουργός οικονομικών της Αμερικής, κ. Lawrence Summers, παρόλο που η Βρετανία αναπτύσσεται με ρυθμό 3%, εντούτοις η αύξηση αυτή είναι σε σχέση με τη μεγάλη πτώση του ΑΕΠ της Βρετανίας που υπέστη κατά τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα αναφέρει ότι, ενώ το ΑΕΠ της Αμερικής βρίσκεται πάνω από το ανώτατο επίπεδο πριν από την κρίση, στη Βρετανία το ΑΕΠ παραμένει πιο κάτω από προηγούμενα ψηλά επίπεδα και ακόμη πιο κάτω από τα επίπεδα που είχαν προβλεφθεί όταν εισάγετο η πολιτική λιτότητας.

Το ΔΝΤ στην έκθεσή του για τη Βρετανία αναφέρει ότι υπάρχει κίνδυνος που προέρχεται από την αύξηση των τιμών των ακινήτων σε συνδυασμό με τη χαμηλή παραγωγικότητα και κάλεσε τη Βρετανία να εξετάσει την προοπτική εφαρμογής ορίων στον αριθμό των παραχωρούμενων οικιστικών δανείων σε δανειολήπτες με χαμηλές αποταμιεύσεις και χαμηλά εισοδήματα. Είναι γι’ αυτό που η Τράπεζα της Αγγλίας πήρε μέτρα για να περιορίσει τα οικιστικά δάνεια με κίνδυνο τη δημιουργία φούσκων.

Έτσι η τράπεζα της Αγγλίας έχει εισάξει δυο περιορισμούς όσον αφορά τα οικιστικά δάνεια: Ο πρώτος περιορίζει το ποσοστό των οικιστικών δανείων που μια τράπεζα μπορεί να παραχωρήσει σε σχέση με τα εισοδήματα των δανειοληπτών. Με βάση το δεύτερο περιορισμό, οι δανειστές πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι νέοι δανειολήπτες θα είναι σε θέση να εξυπηρετούν τα δάνειά τους ακόμη κι αν τα επιτόκια αυξηθούν κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες κατά τα πρώτα χρόνια της παροχής του δανείου.

Κατά τους πρώτους έντεκα μήνες από τότε που διορίστηκε ως Διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, ο Καναδός Mark Carney ήταν επιφυλακτικός όσον αφορά την υιοθέτηση στενής νομισματικής πολιτικής και σε δημόσιες δηλώσεις του έλεγε ότι τα βρετανικά επιτόκια θα παραμείνουν στο χαμηλό ποσοστό του 0,5% μέχρι το 2016. Πρόσφατα όμως ο κ. Carney δήλωσε ότι η πρώτη αύξηση επιτοκίων θα μπορούσε να επέλθει πιο γρήγορα από ότι οι αγορές αναμένουν.

Παράλληλα όμως, έχει προβλέψει ότι οι επενδύσεις των επιχειρήσεων θα συνεχίσουν να αυξάνονται κατά τα επόμενα χρόνια, πράγμα που θα οδηγήσει σε αύξηση της παραγωγικότητας και των πραγματικών μισθών. Τα οικιστικά δάνεια όμως στη Βρετανία είναι ψηλά και κατά συνέπεια οποιαδήποτε αύξηση στα επιτόκια θα επηρεάσει δυσμενώς τα εισοδήματα των νοικοκυριών, πράγμα που στη συνέχεια θα έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην ανάκαμψη της οικονομίας.

Σαν αποτέλεσμα των δηλώσεων του κ. Carney η στερλίνα αυξήθηκε σε σχέση τόσο προς το δολάριο όσον και προς το ευρώ. Βραχυπρόθεσμα βέβαια η αύξηση της αξίας της στερλίνας έχει οφέλη για την οικονομία, γιατί κάτι τέτοιο παρεμποδίζει ανοδική πορεία στον πληθωρισμό, ενώ οι πιο φθηνές εισαγωγές βοηθούν τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις που αγοράζουν τρόφιμα και άλλα προϊόντα από το εξωτερικό, όπως είναι οι πρώτες ύλες. Μεσοπρόθεσμα, όμως, η αύξηση της αξίας της στερλίνας περιορίζει την αύξηση των εξαγωγών.

Μια άλλη ανησυχία είναι ότι μια ισχυρή στερλίνα θα καταστήσει πιο δύσκολο για τις βρετανικές επιχειρήσεις να εξασφαλίσουν συμβόλαια σε ανταγωνιστικές αγορές στο εξωτερικό. Τονίζουν δε ότι αν δεν αυξηθούν οι εξαγωγές, η οικονομική ανάκαμψη δεν θα είναι ισορροπημένη αφού θα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις καταναλωτικές δαπάνες.

Η στερλίνα και οι νομισματικές πολιτικές

ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ είναι σε πιο βαθμό μια μειωμένη αξία της στερλίνας μπορεί να βοηθήσει στις εξαγωγές. Αναφέρεται ότι, παρόλο που από το 2007 μέχρι το 2008 υπήρξε 25% υποτίμηση της στερλίνας, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών στο τέλος του 2013 αυξήθηκε στο 5,4% του ΑΕΠ, ένα από τα πιο ψηλά στην ιστορία της Βρετανίας. Βέβαια, το κατά πόσον η στερλίνα θα συνεχίσει να αυξάνεται δεν εξαρτάται μόνο από το τι γίνεται και λέγεται στη Βρετανία, αλλά και ποιες θα είναι οι πολιτικές που θα ακολουθήσουν όσον αφορά την νομισματική πολιτική άλλες μεγάλες Κεντρικές Τράπεζες, όπως είναι η FED και η ΕΚΤ.

Όσον αφορά το διορισμό του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο κ. Cameron απομονώθηκε, αφού 26 ηγέτες της Ε.Ε. ψήφισαν υπέρ του κ. Jean-Claude Juncker και μόνο ο κ. Cameron και ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Viktor Orban ψηφίσαν εναντίον. Άσχετα από την εξέλιξη αυτή, στη συνέχεια ο κ. Cameron ζήτησε από τον κ. Juncker να δώσει στη Βρετανία ένα σημαντικό τομέα στη νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως είναι η ενιαία αγορά, η πολιτική ανταγωνισμού και ο τομέας της ενέργειας.

Η Γερμανίδα καγκελάριος όμως κ. Άνγκελα Μέρκελ δήλωσε ότι ο κ. Cameron πρέπει να εγκαταλείψει τις απειλές σε σχέση με την κατανομή των σημαντικών χαρτοφυλακίων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Επίσης, ο πρόεδρος της Κεντρικής Τράπεζας της Γερμανίας κ. Jens Weidmann, παροτρύνει τους Βρετανούς επιχειρηματίες να τιμήσουν την επιθυμία του ένδοξου πρώην πρωθυπουργού της χώρας κ. Winston Churchill για την επανασύσταση της Ευρωπαϊκής Οικογένειας, και να παραμείνουν στην Ε.Ε. και τόνισε ότι, αν η φωνή της Βρετανίας συνεχίσει να ακούγεται στην Ευρώπη, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Ε.Ε. θα συνεχίσει να είναι περισσότερο εξωστρεφής και ευημερούσα.

KPMG
Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
(Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του
συγγραφέα και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις και γνώμες
της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG).