Αν και οι εξαγωγές αυξάνονται, η ανεργία συνεχίζει να είναι υψηλή

Αν σημειωθεί μεγάλη αύξηση δανείων, θα οδηγήσει σε αύξηση εισαγωγών και αύξηση εμπορικών ελλειμμάτων

ΧΩΡΙΣ την αύξηση στη ζήτηση από τους καταναλωτές και τις εγχώριες επενδύσεις, η Ισπανία είναι καταδικασμένη να επιτυγχάνει μιαν αναιμική ανάπτυξη

Η ανάκαμψη της ισπανικής οικονομίας έχει εκπλήξει ακόμη και τον Πρωθυπουργό της χώρας, κ. Mariano Rajoy. Η παραγωγή της χώρας κατά τους πρώτους τρεις μήνες του χρόνου αυξήθηκε με ρυθμό 0,4%, που είναι ο πιο υψηλός ρυθμός σε έξι χρόνια και διπλάσιος απ' ό,τι είχε επιτευχθεί στο προηγούμενο τρίμηνο.

Σε ετήσια βάση ο ρυθμός ανάπτυξης ήταν 0,5% και για ολόκληρο το 2014 προβλέπεται αύξηση της τάξης του 1,2%, ρυθμός που αναμένεται να επιταχυνθεί στο 2% κατά το 2015. Αναφέρεται ότι ενώ αρχικά η ανάκαμψη ήταν αποτέλεσμα της ώθησης που δόθηκε από τις εξαγωγές, στη συνέχεια άρχισε να παρουσιάζεται αύξηση στην εσωτερική ζήτηση όπως και στις εγχώριες επενδύσεις.

Η Κυβέρνηση δεν ανέμενε την εσωτερική ζήτηση ή τις τραπεζικές πιστώσεις στις μικρές επιχειρήσεις και στους καταναλωτές να αυξηθούν τόσο γρήγορα. Η αύξηση των πιστώσεων ήδη αυξάνει την απασχόληση, πράγμα που οδηγεί σε περαιτέρω αύξηση στη ζήτηση και στη δημιουργία περισσότερων θέσεων εργασίας. Οι πιστώσεις στις μικρές επιχειρήσεις αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω μετά που η ΕΚΤ ανακοίνωσε την παροχή δανείων ύψους €400 δις στις τράπεζες της ευρωζώνης που δανείζουν περισσότερα στις επιχειρήσεις.

Η αύξηση στην εγχώρια ζήτηση έχει μεγάλη σημασία στις δεκάδες χιλιάδες εταιρείες που είναι πολύ μικρές ή με μειωμένη ανταγωνιστικότητα για να εκμεταλλευτούν τις ξένες αγορές με αύξηση εξαγωγών, και κατά συνέπειαν βασίζονται σημαντικά στην εσωτερική ζήτηση.

Όπως αναφέρουν οι οικονομολόγοι, χωρίς την αύξηση στη ζήτηση από τους καταναλωτές και τις εγχώριες επενδύσεις, η Ισπανία είναι καταδικασμένη να επιτύχει μιαν αναιμική ανάπτυξη. Σαν αποτέλεσμα των εξελίξεων αυτών η απόδοση των ομολόγων έχει μειωθεί στα επίπεδα των κυβερνητικών ομολόγων της Αμερικής ή ακόμη πιο κάτω.

Υπάρχει όμως ο κίνδυνος να σημειωθεί μεγάλη αύξηση δανείων, πράγμα που θα οδηγήσει σε αύξηση εισαγωγών και αύξηση εμπορικών ελλειμμάτων. Οι εξαγωγές της χώρας έχουν αυξηθεί σημαντικά, αλλά τώρα σαν αποτέλεσμα της αύξησης των δανείων και κατά συνέπειαν της αύξησης της εσωτερικής κατανάλωσης άρχισαν να αυξάνονται και οι εισαγωγές, με κίνδυνο η Ισπανία να αντιμετωπίσει και πάλι ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών.

Αναφέρεται όμως ότι ολίγοι Ισπανοί αισθάνονται ότι επωφελούνται από αυτήν την οικονομική ανάκαμψη. Η ισπανική κυβέρνηση με στόχο τις γενικές εκλογές του 2015 σκοπεύει να δώσει ώθηση στην οικονομική ανάκαμψη με μείωση φορολογιών και αύξηση δαπανών ύψους €6,3 δις, από τα οποία τα €2,7 δις από τον ιδιωτικό τομέα και τα €3,6 δις από την Κυβέρνηση.

Σαν αποτέλεσμα της φορολογικής μεταρρύθμισης ο εταιρικός φόρος θα μειωθεί από το 30% στo 25% και ο ανώτατος φορολογικός συντελεστής για τον φόρο εισοδήματος να μειωθεί από το 52% στο 45%. Αναφέρεται, όμως, ότι ένα μέρος από την ώθηση που θα δοθεί στην οικονομία με τη μείωση της φορολογίας θα αντισταθμιστεί από την κατάργηση ορισμένων γενναιόδωρων φορολογικών κινήτρων. Λόγω των φορολογικών αυτών κινήτρων κατά μέσον όρο οι εταιρείες δεν πληρώνουν εταιρικό φόρο πάνω από 10%.

Στόχος του κ. Rajoy για τη φορολογική μεταρρύθμιση είναι να υπάρχουν περισσότερα χρήματα στη διάθεση των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών έτσι που να αυξάνεται η ζήτηση. Παράλληλα, βελτιώνεται η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, αυξάνονται οι εξαγωγές και δίδεται ώθηση στην απασχόληση.

Βέβαια, η προγραμματισμένη αύξηση στις δαπάνες και η μείωση των φορολογιών είναι δυνατόν να ανατρέψουν τον στόχο της μείωσης του δημοσιονομικού ελλείμματος, που είναι ένα από τα πιο ψηλά στην Ε.Ε. Σύμφωνα με εκτιμήσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατά το 2014 το δημοσιονομικό έλλειμμα αναμένεται να διακυμανθεί γύρω στο 5,6% του ΑΕΠ και να αυξηθεί στο 6,1% το 2015.

Η κυβέρνηση, όμως, έχει υποσχεθεί να μειώσει το δημοσιονομικό έλλειμμα στο 3% μέχρι το 2016, στόχος όμως που είναι δυνατόν να μην επιτευχθεί λόγω της μείωσης φορολογιών και της αύξησης των δημοσίων δαπανών. Όσον αφορά το δημόσιο χρέος της Ισπανίας, τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας δείχνουν ότι αυτό βρίσκεται στο επίπεδο του 96,8% του ΑΕΠ και ότι μέχρι το τέλος του χρόνου θα φθάσει στο 100%.

Ο Υπουργός Προϋπολογισμού, κ. Cristobal Montoro, απέρριψε επικρίσεις ότι οι φορολογικές μεταρρυθμίσεις της χώρας είναι δυνατόν να αυξήσουν το δημοσιονομικό έλλειμμα και τόνισε ότι οι προβλέψεις είναι ότι η Ισπανία κατά το 2015 θα αναπτύσσεται με τον πιο γρήγορο ρυθμό στην Ε.Ε. Αυτό αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση φορολογικών εσόδων που θα αντισταθμίσει τη μείωση της φορολογίας. Ο κ. Montoro τόνισε ότι οι φορολογικές εισπράξεις κατά το 2015 θα αυξηθούν, παρά τη μείωση της φορολογίας και ότι η κυβέρνηση συνεχίζει να έχει ως στόχο τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος από 7% το 2013 στο 3% το 2016.

Οι φορολογικές μεταρρυθμίσεις του κ. Montoro είναι το τελευταίο μέρος του προγράμματος της κεντροδεξιάς κυβέρνησης της Ισπανίας για αναζωογόνηση της οικονομίας και ακολουθούν τις μεταρρυθμίσεις που έγιναν για την εργασιακή αγορά και το σχέδιο συντάξεων.

Ο κ. Montoro τόνισε ότι η εμπιστοσύνη επανέρχεται στην Ισπανία και άρχισε να θεωρείται και πάλι ως χώρα για επενδύσεις. Την αισιοδοξία της κυβέρνησης συμμερίζεται και το ΔΝΤ, που πρόσφατα δήλωσε ότι η Ισπανία τελικά εξέρχεται από την ύφεση. Έρευνα που έγινε στον μεταποιητικό τομέα έχει δείξει ότι κατά τον Μάιο η βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε στο πιο ψηλό σημείο από τέσσερα χρόνια και ήταν η έκτη μηνιαία συνεχομένη αύξηση.

Η ανεργία το μεγαλύτερο πρόβλημα

ΤΟ σοβαρότερο οικονομικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ισπανία είναι ότι 5,9 εκ. Ισπανών είναι άνεργοι, από τους οποίους τo 50% είναι άνεργοι για πάνω από ένα χρόνο. Σε απόλυτους αριθμούς ο αριθμός των ανέργων μειώνεται κατά τον τέταρτο συνεχόμενο μήνα, αλλά ακόμη αντιπροσωπεύει πάνω από 25% του ανθρώπινου δυναμικού.

Ο κ. Rajoy γνωρίζει ότι οι πιθανότητες να κερδίσει τις επόμενες γενικές εκλογές θα αυξηθούν αν η οικονομική ανάκαμψη οδηγήσει στην αύξηση της απασχόλησης και τη μείωση της ανεργίας. Τον περασμένο μήνα Ιούνιο ο αριθμός των εγγεγραμμένων ανέργων μειώθηκε κατά 112.000 σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, με ένδειξη ότι η πτώση αυτή δεν ήταν απλώς αποτέλεσμα της μείωσης του ανθρώπινου δυναμικού.

Τα νέα συμβόλαια εργασίας αυξήθηκαν σημαντικά και ο αριθμός των προσώπων στο σχέδιο κοινωνικών ασφαλίσεων αυξήθηκε κατά σχεδόν 200.000, που αποτελούσε επίπεδο ρεκόρ. Βέβαια, έχουν γίνει μεταρρυθμίσεις στην εργασιακή αγορά, αλλά συνεχίζουν να υπάρχουν αντικίνητρα στις προσλήψεις νέου προσωπικού, όπως είναι τα υψηλά προστατευμένα μόνιμα συμβόλαια, όπως και τα ρυθμιστικά εμπόδια στη σύσταση και λειτουργία των επιχειρήσεων.

KPMG
Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του
συγγραφέα και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις και γνώμες
της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG.