Η Ιταλία που ανέλαβε την Προεδρία της Ε.Ε. δύναται να ζητήσει έξοδο από τη λιτότητα

Με την εκλογική ισχύ που πήρε ο Ματέο Ρέντσι, Πρωθυπουργός της Ιταλίας, καθίσταται το αντιστάθμισμα στην ηγεμονία της κ. Μέρκελ και έτσι οι συμβιβαστικές αποφάσεις που θα πάρουν οι δύο Ευρωπαίοι ηγέτες θα καθορίσουν το μέλλον της Ε.Ε.

Ο Μ. ΡΕΝΤΣΙ είναι η τελευταία ευκαιρία της Ιταλίας να καταστήσει βιώσιμη τη χώρα στην Ευρωζώνη, αλλά και να διασώσει την ιδία την Ευρωζώνη

Οι πρόσφατες εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο οδήγησαν σε κέρδη για τα ευρωσκεπτικιστικά και αντικαθεστωτικά κόμματα σε όλη την Ε.Ε. Η μόνη εξαίρεση ήταν το κεντροαριστερό Δημοκρατικό Κόμμα της Ιταλίας του Πρωθυπουργού Ματέο Ρέντσι, που πήρε 41% των ψήφων.

Έτσι τώρα ο κ. Ρέντσι είναι ο άνθρωπος που μπορεί να προωθήσει τις απόψεις του όσον αφορά την οικονομική ανάπτυξη και για λιγότερη λιτότητα, παρά οποιοσδήποτε άλλος ηγέτης της Ε.Ε. Και τούτο γιατί το κόμμα του είχε τη μεγαλύτερη επιτυχία στις ιταλικές εκλογές από το 1958 και την καλύτερη επίδοση μεταξύ όλων των πολιτικών κομμάτων που συνιστούν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η Ιταλία ανέλαβε την προεδρία της Ε.Ε. και με την επόμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εγκαθίσταται τον ερχόμενο Οκτώβριο, ο κ. Ρέντσι βρίσκεται σε καλή θέση να καθορίσει την ατζέντα της Ε.Ε. για τα επόμενα πέντε χρόνια. Με την εκλογική ισχύ που πήρε, ο κ. Ρέντσι καθίσταται το αντιστάθμισμα στην ηγεμονία της κ. Μέρκελ. Κατά συνέπεια, οι συμβιβαστικές αποφάσεις που θα πάρουν οι δύο ευρωπαίοι ηγέτες θα καθορίσουν το μέλλον της Ε.Ε.

Ευκαιρία

Τώρα με το ποσοστό του 41% που πήρε στις Ευρωεκλογές, ο κ. Ρέντσι είναι σε θέση να προτείνει ευρείας μορφής οικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις, για να αυξήσει τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της Ιταλίας. Στις πλείστες χώρες της Ε.Ε. οι ηγέτες, ειδικά των κεντροαριστερών κυβερνήσεων, δυσφορούν με την εφαρμογή οδυνηρών και αντιλαϊκών οικονομικών μεταρρυθμίσεων με στόχο την αύξηση της ανάπτυξης.

Σαν αποτέλεσμα της σημαντικής εκλογικής επιτυχίας του κ. Ρέντσι, ο Ιταλός Πρωθυπουργός είναι σήμερα ο μόνος πολιτικός ηγέτης στην Ευρωζώνη που προσφέρει μια εναλλακτική ιδεολογία στη λιτότητα. Ο κ. Ρέντσι είναι η τελευταία ευκαιρία της Ιταλίας να καταστήσει βιώσιμη τη χώρα στην Ευρωζώνη, αλλά και να διασώσει την ίδια την Ευρωζώνη.

Δεν προχωρεί το πρόγραμμα

Βέβαια είναι γεγονός ότι το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα του κ. Ρέντσι δεν προχωρεί ομαλά λόγω διαφωνιών, ακόμη και στο ίδιό του το κόμμα, αλλά και της ισχυρής γραφειοκρατίας που ενίσταται στις αλλαγές. Οι οργανώσεις των επιχειρηματιών παροτρύνουν την κυβέρνηση να προχωρήσει στην προώθηση μεταρρυθμίσεων, αφού υπάρχει εντολή από το εκλογικό σώμα, με στόχο τη δημιουργία θέσεων εργασίας, αύξηση εισοδημάτων και κοινωνική συνοχή.

Αναφέρεται ότι οι χαμηλόμισθοι έχουν ήδη λάβει μηνιαία αύξηση ύψους €80 στα ημερομίσθιά τους, δαπάνη που χρηματοδοτήθηκε με μειώσεις των δημοσιών δαπανών, της επιβολής για μια φορά αύξησης φορολογίας στις τράπεζες και από πρόσθετα έσοδα από το ΦΠΑ.

Οι προτεραιότητες

Ο κ. Ρέντσι έχει τονίσει τέσσερις προτεραιότητες πολιτικής, που είναι η περαιτέρω μείωση στις δημόσιες δαπάνες ύψους €10 δις κατά το 2015, μειώσεις που είναι μεγαλύτερες και από αυτές που έγιναν στη Βρετανία και τη Γερμανία, η εισαγωγή μέτρων για τη μείωση της φοροδιαφυγής που υπολογίζεται να στοιχίζει στο κράτος πάνω από €100 δις τον χρόνο, η απλοποίηση της γραφειοκρατίας και οι μεταρρυθμίσεις στην εργασιακή αγορά.

Τόνισε, όμως, στους ηγέτες του κόμματός του ότι η αύξηση στην απασχόληση είναι ο πιο βασικός στόχος. Ο κ. Ρέντσι απέρριψε διαμαρτυρίες από τις συντεχνίες για την ψήφιση νομοθεσίας που επιτρέπει στους εργοδότες να προσλαμβάνουν νέους εργαζόμενους μέχρι τρία χρόνια με προσωρινά συμβόλαια. Σχολιάζοντας τη νομοθεσία αυτή, η οργάνωση των επιχειρηματιών Confindustria δήλωσε ότι η νομοθεσία αυτή ήδη είχε σημαντικές ευνοϊκές επιπτώσεις στην απασχόληση. Αναφέρεται, όμως, ότι άλλες προτάσεις για μεταρρυθμίσεις βρίσκονται σε αρχικό στάδιο στο κοινοβούλιο.

Σημαντικές αλλαγές

Από την πρώτη Ιουλίου η Ιταλία ανέλαβε την προεδρία για έξι μήνες της Ε.Ε. Ο κ. Ρέντσι έχει στόχο να προωθήσει τρεις σημαντικές αλλαγές. Η πρώτη είναι η διαφοροποίηση και αποδυνάμωση των δημοσιονομικών κανονισμών. Η δεύτερη είναι η αλλαγή του δημοσιονομικού συμφώνου που περιορίζει το δημόσιο χρέος στο 60% του ΑΕΠ. Το σύμφωνο αυτό υπεγράφη από όλες τις χώρες της Ε.Ε. με εξαίρεση τη Βρετανία, την Κροατία και την Τσεχία.

Όσον αφορά το δημοσιονομικό σύμφωνο, η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη, αφού είναι αδύνατον για την Ιταλία να μειώσει το δημόσιο χρέος της από το 135% του ΑΕΠ στο 60% σε 20 χρόνια. Η τρίτη εισήγηση είναι η λήψη αποφάσεων όσον αφορά τη μετανάστευση. Εντούτοις ο κ. Ρέντσι δήλωσε ότι η Ιταλία θα τηρήσει το 3% στο δημοσιονομικό έλλειμμα, που έχει καθοριστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ώθηση στην ανάπτυξη

ΓΙΑ ΝΑ μειωθεί το δημόσιο χρέος όχι μόνο της Ιταλίας αλλά και άλλων χωρών της Ε.Ε., χρειάζεται να δοθεί ώθηση στην ανάπτυξη και για τον σκοπό αυτόν όχι μόνο η Ιταλία αλλά και όλη η Ευρωζώνη χρειάζονται περισσότερες επενδύσεις.

Για παράδειγμα, δεν είναι μόνο η Ιταλία αλλά και η Γερμανία και άλλες χώρες που χρειάζονται επενδύσεις και έργα υποδομής, εκπαίδευσης, δίκτυα ενέργειας και έρευνας και ανάπτυξης. Είναι σκόπιμο να αναφέρουμε ότι με τα σημερινά πολύ χαμηλά επιτόκια τέτοια προγράμματα μπορούν εύκολα να χρηματοδοτηθούν. Θα μπορούσε να αυξηθεί, επίσης, και ο δυνητικός ρυθμός ανάπτυξης, αν οι επενδύσεις οδηγούσαν σε αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας.

Όσον αφορά το θέμα αυτό, φαίνεται ότι υπάρχει πιθανότητα ο κ. Ρέντσι να τύχει στήριξης ακόμη και από την κ. Μέρκελ. Και τούτο γιατί το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα της Γερμανίας, που βρίσκεται σε συνασπισμό με το κόμμα της κ. Μέρκελ, στηρίζει τη θέση αυτή.

Ειδικά αναφέρεται ότι ο πρόεδρος του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος κ. Sigmar Gabriel, Αναπληρωτής Καγκελάριος και Υπουργός Οικονομίας, εξέπληξε με τη δήλωσή του ότι στις χώρες της Ε.Ε. πρέπει να δοθεί περισσότερος χρόνος για τη μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, αν δεσμευτούν για μεταρρυθμίσεις. Παράλληλα, υποστηρίζει την εξαίρεση των επενδύσεων από τα δημοσιονομικά ελλείμματα. Η Ιταλία υποστηρίζει από καιρό ότι οι κανονισμοί θα πρέπει να προβλέπουν την ευελιξία για περισσότερες επενδυτικές δαπάνες των προϋπολογισμών.

Επικρίσεις

Οι προσπάθειες όμως του κ. Ρέντσι, επικεφαλής των κεντροαριστερών ηγετών της Ε.Ε. για περισσότερη ευελιξία στους δημοσιονομικούς κανονισμούς, έτυχε επίκρισης από τον πρόεδρο της γερμανικής κεντρικής Τράπεζας, γνωστής ως Bundesbank, κ. Jens Weidmann. Ο κ. Ρέντσι αντέδρασε αμέσως και δήλωσε ότι δεν είναι στις αρμοδιότητες της Bundesbank να συμμετέχει στα ιταλικά πολιτικά δρώμενα, και δήλωσε ότι «η Ευρώπη ανήκει στους Ευρωπαίους πολίτες και όχι στους τραπεζίτες, είτε αυτοί είναι Ιταλοί είτε Γερμανοί».

Στη συνέχεια όμως, τόσο ο κ. Ρέντσι όσο και ο εκπρόσωπος της κ. Μέρκελ προσπάθησαν να υποβαθμίσουν τις διαφορές, όταν και οι δύο δήλωσαν ότι στόχο έχουν την ανάγκη η Ε.Ε. να προωθήσει βιώσιμη ανάπτυξη.

KPMG
Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του
συγγραφέα, και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις και γνώμες
της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG.