Σε κάστρο μίλησαν για πρώτη φορά ο Βλαντιμίρ Πούτιν και ο Πέτρο Ποροσένκο

Οι εκδηλώσεις για την 70η επέτειο από την Απόβαση στην Νορμανδία είχαν στο επίκεντρο τουςτην κρίση στην Ουκρανία και το νέο σκηνικό που έχει δημιουργήσει στην Ευρώπη

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ του φυσικού αερίου εκτιμάται ότι μπορεί να επιλυθεί την Τρίτη

Στις τελετές για την 70ή επέτειο της Απόβασης στη Νορμανδία, όλοι οι ηγέτες των ισχυρών χωρών που έδωσαν το «παρών» στους εορτασμούς κοιτούσαν τον Πούτιν: Η ουκρανική κρίση και το ρήγμα μεταξύ Δύσης και Μόσχας καθορίζει το κλίμα στις συναντήσεις, ενώ μία ημέρα πριν η G7 είχε ξανά απειλήσει τη Ρωσία με κυρώσεις. Χωρίς χειραψία και με «αυστηρά μηνύματα» συνομίλησε ο Κάμερον με τον Πούτιν πριν τους εορτασμούς, ενώ ο Ολάντ είχε χρειαστεί να διοργανώσει ξεχωριστό δείπνο για τον Ρώσο ομόλογό του στο Παρίσι, μετά το γεύμα με τον Μπαράκ Ομπάμα. Ψυχρό ήταν το κλίμα και μεταξύ Μέρκελ και Πούτιν, οι οποίοι συναντήθηκαν στην Ντοβίλ. Σύμφωνα με αναφορές στα ΜΜΕ, οι δύο ηγέτες συζήτησαν σχέδιο για αποκλιμάκωση της κρίσης -κάτι που αρχικά δεν επιβεβαιώθηκε από την γερμανική κυβέρνηση.

Η μάχη των πολιτών

Οι ηγέτες στις ομιλίες τους τίμησαν τους στρατιώτες που σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια της Απόβασης, υπογραμμίζοντας ότι η επιχείρηση συνέβαλε καθοριστικά στην έκβαση του δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου. Ο «οικοδεσπότης» Φρανσουά Ολάντ αναφέρθηκε ιδιαίτερα όχι μόνο στους στρατιώτες αλλά και στον ρόλο και τη θυσία των αμάχων της Νορμανδίας κατά την Απόβαση και τις μάχες που την ακολούθησαν. «Θέλω σήμερα, στην 70ή επέτειο, οι τιμές που αποδίδει το έθνος να αποδοθούν σε όλους, πολίτες και στρατιώτες...Θέλω να αναγνωρισθεί ο ρόλος των Νορμανδών», δήλωσε κατά την ομιλία του μετά την κατάθεση στεφάνου ο Φρανσουά Ολάντ.

Είναι η πρώτη φορά που τιμώνται επισήμως οι 20.000 πολίτες που σκοτώθηκαν ανάμεσα στις 6 Ιουνίου 1944, όταν 130.000 στρατιώτες πραγματοποίησαν την απόβαση στις ακτές της Νορμανδίας και τις 22 Αυγούστου 1944, όταν τερματίσθηκαν οι μάχες στη Νορμανδία. Η περιοχή απελευθερώθηκε οριστικά στις 12 Σεπτεμβρίου. «Αυτή η μάχη ήταν επίσης μάχη των πολιτών», είπε ο πρόεδρος της Γαλλίας αποτίοντας φόρο τιμής «σε ολόκληρες οικογένειες που γνώρισαν το χάος και τα πυρά των πολυβόλων». Η Γαλλία «δεν θα ξεχάσει ποτέ αυτό που οφείλει στις ΗΠΑ», είπε και πρόσθεσε: «Γιορτάζουμε μια αξιομνημόνευτη ημερομηνία της ιστορίας μας, όπου οι δύο λαοί μας ενώθηκαν στην ίδια μάχη, αυτή της ελευθερίας».

Προγεφύρωμα της δημοκρατίας

Από την πλευρά του, ο Μπαράκ Ομπάμα είπε στην ομιλία του: «Η διεκδίκηση της Αμερικής, η προσήλωσή μας στην ελευθερία, η διεκδίκησή μας για ισότητα, η διεκδίκησή μας για ελευθερία, για την εγγενή αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπινου όντος, αυτή η διεκδίκηση είναι γραμμένη με το αίμα αυτών των ακτών και θα διαρκέσει στην αιωνιότητα». «Όμαχα Μπιτς. Νορμανδία. Ήταν το προγεφύρωμα της Δημοκρατίας», τόνισε ο Ομπάμα. «Από τη Δυτική Ευρώπη στην Ανατολική, από τη Νότια Αμερική στη Νοτιοανατολική Ασία, επί 70 χρόνια διαδόθηκαν δημοκρατικά κινήματα», πρόσθεσε. «Τίποτε απ' αυτά δεν θα συνέβαινε χωρίς τους άνδρες που ήταν πρόθυμοι να δώσουν τη ζωή τους».

Σημαντικές συναντήσεις

Παρά τους διθυράμβους για το παρελθόν, το βλέμμα παρέμεινε στραμμένο στο παρόν. Μπαράκ Ομπάμα και Βλαντιμίρ Πούτιν είχαν μια σύντομη συνάντηση, ανακοίνωσε η γαλλική προεδρία. Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου επιβεβαίωσε ότι πραγματοποιήθηκε αυτή η «άτυπη» συνάντηση, επισημαίνοντας ότι διήρκησε 10 με 15 λεπτά.

Η πλέον σημαντική συνάντηση της χθεσινής ημέρας, όμως, θεωρείται αυτή μεταξύ του ο Βλαντιμίρ Πούτιν και του νεοεκλεγέντα Προέδρου της Ουκρανίας Πέτρο Ποροσένκο. Σύμφωνα με πηγές από το περιβάλλον του Γάλλου Προέδρου Φρανσουά Ολάντ, οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν στο κάστρο του Μπενουβίλ, λίγο πριν ξεκινήσει το επίσημο γεύμα των ηγετών που παραβρέθηκαν στους εορτασμούς, παρουσία και της καγκελαρίου της Γερμανίας Άγγελα Μέρκελ. Ο Πούτιν και ο Ποροσένκο «αντάλλαξαν χειραψία και συζήτησαν απολύτως φυσιολογικά, ήταν μια κανονική και σοβαρή συνομιλία μεταξύ δύο ηγετών», ανέφερε η πηγή αυτή σύμφωνα με την οποία ανταλλάχθηκαν απόψεις για μια ενδεχόμενη συμφωνία για κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία.

«Η συζήτηση ξεκίνησε με τα πιθανά μέτρα για την αποκλιμάκωση (της κρίσης) και το πώς η Μόσχα θα μπορούσε να αναγνωρίσει την εκλογή του Ποροσένκο. Οι λεπτομέρειες σχετικά με την εκεχειρία θα συζητηθούν επίσης τις επόμενες ημέρες», είπε ένας αξιωματούχος της γαλλικής προεδρίας, σημειώνοντας ότι οι δύο ηγέτες αναφέρθηκαν επίσης και στις οικονομικές συνέπειες που έχει η κρίση.

Να σταματήσει η αιματοχυσία

Οι ηγέτες Ρωσίας και Ουκρανίας ζήτησαν «να σταματήσει γρήγορα» η αιματοχυσία, σύμφωνα με την ρωσική εκδοχή των γεγονότων. Όπως μετέδωσαν τα ρωσικά ΜΜΕ, επικαλούμενα εκπρόσωπο του Κρεμλίνου, «στην σύντομη συνομιλία τους, τόσο ο Πούτιν όσο και ο Ποροσένκο ζήτησαν να τερματιστεί γρήγορα η αιματοχυσία στη νοτιοανατολική Ουκρανία καθώς και οι μάχες και από τις δύο πλευρές - από τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις και από τους υποστηρικτές της ομοσπονδιοποίησης της Ουκρανίας». Πάντως, στην «αναμνηστική» φωτογραφία που τραβήχτηκε πριν από το γεύμα, με όλους τους ηγέτες παρόντες, οι πρόεδροι της Ρωσίας και της Ουκρανίας στέκουν σε μεγάλη απόσταση ο ένας από τον άλλο.

Σημειώνεται ότι νωρίτερα ο Πούτιν είχε συνάντηση μιας ώρας με την Μέρκελ στην πόλη Ντοβίλ. Ο σύμβουλος του Ρώσου προέδρου για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Γιούρι Ουσάκοφ χαρακτήρισε «εποικοδομητική» αυτήν την επαφή. «Η συνομιλία αφορούσε την εξεύρεση συμβιβαστικών λύσεων και όχι τις διαφορές» που χωρίζουν τις δύο χώρες, είπε ο Ουσάκοφ, σύμφωνα με ρωσικά μέσα ενημέρωσης.

Επίθεση αυτονομιστών

Ο διάλογος μεταξύ Πούτιν και Ποροσένκο, έγινε στη σκιά νέας αιματοχυσίας στα ανατολικά της Ουκρανίας. Ένας Ουκρανός αστυνομικός σκοτώθηκε και δύο ακόμη άνθρωποι τραυματίστηκαν σε μια επίθεση που εξαπέλυσαν φιλορώσοι αυτονομιστές κοντά στο Σλαβιάνσκ, προπύργιο των ανταρτών στην ανατολική Ουκρανία, όπως ανακοίνωσε το ουκρανικό υπουργείο Εσωτερικών. Οι αντάρτες «έριξαν όλμους από μια εκκλησία εναντίον ενός σημείου ελέγχου των ουκρανικών δυνάμεων», ανέφερε ο υπουργός Εσωτερικών Σεργκίι Γιαρόβιι σε ανακοίνωσή του. «Ένας αστυνομικός σκοτώθηκε και δύο τραυματίστηκαν σοβαρά και νοσηλεύονται», πρόσθεσε.

Οι ουκρανικές δυνάμεις ασφαλείας διεξάγουν από τις 13 Απριλίου μια στρατιωτική επιχείρηση για να αντιμετωπίσουν τους φιλορώσους αυτονομιστές στην ανατολική Ουκρανία. Μέχρι στιγμής περίπου 200 άνθρωποι -στρατιώτες, αντάρτες και πολίτες- έχουν χάσει τη ζωή τους. Ο διορισμένος από το Κίεβο επικεφαλής της περιφερειακής διοίκησης του Ντονέτσκ Σεργκίι Ταρούτα εκτίμησε χθες ότι η «αντιτρομοκρατική» επιχείρηση «δεν έχει επιτύχει τους στόχους της». «Οι Ουκρανοί στρατιώτες είναι πλέον αντιμέτωποι με επαγγελματίες που έχουν έρθει από πολλές περιοχές, περιλαμβανομένης της Τσετσενίας », σημείωσε ο Ταρούτα.

Παρόλα αυτά επεσήμανε ότι τάσσεται κατά μιας ευρείας στρατιωτικής επιχείρησης «με τη χρήση όλου του στρατιωτικού δυναμικού». «Κάθε νέος θάνατος είναι μια τραγωδία για το Ντονμπάς και δημιουργεί δέκα νέους υποστηρικτές των τρομοκρατών», εξήγησε ο Ταρούτα. Παράλληλα ο ίδιος δήλωσε ότι οι υπηρεσίες του διεξάγουν διαπραγματεύσεις για την απελευθέρωση «περισσότερων από 200 ομήρων» που κρατούν οι αυτονομιστές.«Διεξάγουμε διαπραγματεύσεις για να επιτύχουμε την απελευθέρωση των ομήρων. Οι αντάρτες κρατούν σήμερα περισσότερους από 200 ανθρώπους, πολίτες διάφορων χωρών», κατέληξε.

Νέες συνομιλίες

Εν τω μεταξύ, η Ουκρανία και η Ρωσία θα επαναλάβουν τις συνομιλίες για τη διευθέτηση της διαφοράς τους για το φυσικό αέριο το σαββατοκύριακο και το Κίεβο εξετάζει την αποπληρωμή του χρέους προς τη Ρωσία για τις αποστολές του περασμένου έτους. Όπως ανακοίνωσε χθες κυβερνητική πηγή στο Κίεβο, οι δύο πλευρές είχαν διήμερες συνομιλίες αυτήν την εβδομάδα για τη διευθέτηση του θέματος, που απειλεί τη ροή του φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, αλλά σύμφωνα με πηγές στη Μόσχα και στο Κίεβο, δεν έχουν προγραμματισθεί συνομιλίες για σήμερα.

«Οι συνομιλίες θα συνεχισθούν το Σάββατο, την Κυριακή και τη Δευτέρα. Αναμένουμε ότι θα υπάρξει συμφωνία την Τρίτη», δήλωσε η ουκρανική κυβερνητική πηγή, προσθέτοντας ότι η ουκρανική ηγεσία είναι πιθανόν να συμφωνήσει για την αποπληρωμή του χρέους του 2013. Οι δύο πλευρές διαφωνούν για το ύψος της οφειλής της Naftogaz. Το Κίεβο θεωρεί ότι το χρέος για το 2013 και το 2014 μέχρι την 1η Απριλίου ανέρχεται σε 2,2 δισεκατομμύρια δολάρια. Την περασμένη εβδομάδα κατέβαλε 786 εκατομμύρια δολάρια στην Gazprom. Ωστόσο, η ρωσική Gazprom ισχυρίζεται ότι το Κίεβο οφείλει συνολικά 4,46 δισεκατομμύρια δολάρια.