Βελτιώνεται η οικονομική επίδοση στις χώρες της περιφέρειας της Ευρώπης

Ορισμένοι οικονομολόγοι εκφράζουν ανησυχίες ότι τα ιστορικά χαμηλά επιτόκια σε Ιταλία, Ισπανία και άλλες οικονομίες της περιφέρειας θα μειώσουν τα κίνητρά τους για περαιτέρω διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

Η ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ στο μέλλον της Ευρωζώνης έχει οδηγήσει σε μείωση των δανειστικών επιτοκίων σε όλες τις οικονομίες της περιφέρειας

Όπως αναφέρουν οικονομικοί αναλυτές, η κατάσταση όσον αφορά τις οικονομίες της Ε.Ε. αλλάζει συνεχώς. Πριν από 2-3 χρόνια υποβαθμίστηκαν οι χώρες της περιφέρειας. Τώρα οι χώρες της περιφέρειας έχουν αναβαθμιστεί και οι χώρες του πυρήνα, δηλαδή οι βόρειες, έχουν υποβαθμιστεί.

Αναφέρεται ότι η Ολλανδία κατά το πρώτο τρίμηνο σημείωσε πτώση ύψους 1,4%, ενώ η Φινλανδία, που βρίσκεται σε αρνητική προοπτική, κατά το πρώτο τρίμηνο σημείωσε πτώση ύψους 0,4%. Από τις δύο αυτές χώρες η Φινλανδία αντιμετωπίζει, έκτος από τη διεθνή και ευρωπαϊκή οικονομική κρίση, και διαθρωτικά προβλήματα, κυρίως στον τομέα της τεχνολογίας της πληροφορικής, και των βιομηχανιών ξυλείας και χαρτιού. Πριν από λίγους μήνες δεν εθεωρείτο εφικτή η βελτίωση της οικονομικής κατάστασης σε χώρες της περιφέρειας της Ευρωζώνης, όπως είναι η Ισπανία, η Ιταλία, η Πορτογαλία, και ακόμη και η Ελλάδα.

Και τούτο σαν αποτέλεσμα των διαρθρωτικών μέτρων που έχουν εισαγάγει και του ευεργετήματος του οποίου έτυχαν με τη βελτίωση της παγκόσμιας εμπιστοσύνης. Όσον αφορά τα ομόλογα που εκδίδονται από ορισμένες κυβερνήσεις των χωρών της περιφέρειας, οι αποδόσεις έχουν σημειώσει σημαντική πτώση.

Πίσω από τις πτώσεις των επιτοκίων των ομολόγων βρίσκεται η επαναφορά της εμπιστοσύνης στην Ευρωζώνη και της προσδοκίας ότι σύντομα η ΕΚΤ θα αρχίσει να αγοράζει ομόλογα, σαν μέρος του προγράμματος της ποσοτικής νομισματικής χαλάρωσης για την αντιμετώπιση του αποπληθωρισμού.

Σαν αποτέλεσμα των εξελίξεων αυτών, κεφάλαια έχουν μετακινηθεί από τις αναδυόμενες οικονομίες με χαμηλά επιτόκια στις χώρες της περιφέρειας της Ευρωζώνης. Αυτή η εξέλιξη οδηγεί σε έναν ευμενή κύκλο, έτσι που λόγω των πιο χαμηλών δανειστικών κόστων ενδυναμώνονται τα δημόσια οικονομικά και αυξάνεται ο ρυθμός ανάπτυξης, κάτι που στη συνέχεια ενθαρρύνει περαιτέρω εισροές κεφαλαίων από τις αναδυόμενες οικονομίες.

Τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι από τον περασμένο Αύγουστο μέχρι τον Ιανουάριο του 2014 η κατοχή κυβερνητικών ομολόγων από αναδυόμενες οικονομίες αυξήθηκε κατά €36 δις στην Ισπανία και €40 δις στην Ιταλία.

Πρόσφατα, ο Οργανισμός αξιολόγησης Fitch έχει αναβαθμίσει την πιστοληπτική ικανότητα της Ισπανίας από ΒΒΒ στο ΒΒΒ+. Παράλληλα, οι Moody's έχουν αναβαθμίσει την αξιολόγηση της Ιρλανδίας και της Ισπανίας, ενώ έχουν αλλάξει την προοπτική από αρνητική σε θετική για επτά άλλες χώρες της Ευρωζώνης, περιλαμβανομένης της Ιταλίας.

Παράλληλα, οι Moody’s έχουν αλλάξει την προοπτική για την Κύπρο από αρνητική σε θετική, ενώ οι Standard & Poor’s έχουν αναβαθμίσει την Κύπρο και έχουν αλλάξει την προοπτική για το Βέλγιο από αρνητική σε σταθερή. Όσον αφορά τη Σλοβενία, η αξιολόγηση των Fitch αναβαθμίστηκε από αρνητική σε θετική. Σχετικά με τα κυπριακά ομόλογα αναφέρεται ότι η απόδοση βρίσκεται σε πτωτική πορεία, αφού πρόσφατα το επιτόκιο για τα δεκαετή κυπριακά ομόλογα μειώθηκε στο 5%, σε σχέση με 14,6% στις 14 Ιουνίου του 2012.

Και τούτο σαν αποτέλεσμα των θετικών αξιολογήσεων από την Τρόικα και των αναβαθμίσεων της κυπριακής οικονομίας από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης. Σχετικά αναφέρεται ότι η απόδοση του αντιστοίχου ελληνικού ομολόγου τον περασμένο μήνα βρισκόταν στο 6,16%. Είναι σκόπιμο να αναφέρουμε ότι τα δανειστικά επιτόκια άρχισαν να αυξάνονται από τον Απρίλιο του 2010, λόγω ανησυχιών για την αναιμική οικονομική ανάπτυξη στην Ευρωζώνη, σαν αποτέλεσμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης.

Εγκαταλείφθηκε η ιδέα ότι η Ευρωζώνη θα διαλυθεί

Η ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ οικονομικής ανάκαμψης στην Ευρωζώνη και η επιθυμία των επενδυτών από αναδυόμενες οικονομίες για πιο υψηλά επιτόκια τούς έχουν οδηγήσει στις ευρωπαϊκές τράπεζες, περιλαμβανομένων και των τραπεζών στην περιφέρεια της Ευρωζώνης. Μέχρι τον περασμένο μήνα Μάιο, οι τράπεζες της Ευρωζώνης είχαν επωφεληθεί από τις εξελίξεις αυτές και είχαν αυξήσει την έκδοση ομολόγων κατά 52% στα $148,5 δις, σε σχέση με την ιδία περίοδο του 2013.

Οι τραπεζίτες δηλώνουν ότι έχει εγκαταλειφθεί η ιδέα ότι η Ευρωζώνη θα διαλυθεί, ενώ η εμπιστοσύνη στο μέλλον της Ευρωζώνης έχει οδηγήσει σε μείωση των δανειστικών επιτοκίων σε όλες τις οικονομίες της περιφέρειας, κυρίως σε Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Ελλάδα και Κύπρο, έτσι που να τους επιτρέπει να εκδίδουν ομόλογα με σημαντικά χαμηλά επιτόκια. Η ιταλική κυβέρνηση έχει διαθέσει δεκαετή ομόλογα ύψους €3 δις, με ένα κατά μέσο όρο επιτόκιο 3,22% και πενταετή ομόλογα ύψους €3,5 δις, με μέσο επιτόκιο 1,84%.

Η μείωση των δανειστικών κόστων στην τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, η οποία αντιμετώπισε δύο χρόνια ύφεσης και ακόμη έχει ένα δημόσιο χρέος 130% του ΑΕΠ, αποτελεί ένα αξιόλογο επίτευγμα. Τον περασμένο μήνα, ο οίκος αξιολόγησης Fitch έχει αυξήσει την προοπτική των κυβερνητικών ομολόγων της Ιταλίας από αρνητική σε σταθερή, σαν αποτέλεσμα και της επίτευξης πλεονάσματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών για το 2013, κάτι που αναμένεται να αυξηθεί το 2014.

Τον περασμένο μήνα η Ισπανία κέρδισε το ενδιαφέρον και την εμπιστοσύνη των επενδυτών, με την πώληση τριών εκδόσεων κυβερνητικών ομολόγων με το πιο χαμηλό επιτόκιο για ομόλογα που λήγουν το 2024. Επίσης, οι αποδόσεις των δεκαετών ισπανικών ομολόγων μειώθηκαν πιο κάτω από το 3% για πρώτη φορά από τις αρχές του 1990.

Στην περίπτωση της Ισπανίας οι εξαγωγές έχουν αυξηθεί, ενώ η οικονομία έχει αποκτήσει κάποια ισορροπία. Όχι μόνο η παραγωγή κατά τους πρώτους 3 μήνες του 2014 αυξήθηκε με μεγαλύτερο ρυθμό παρά σε οποιαδήποτε περίοδο από το 2008, αλλά η αύξηση αυτή ήταν και σαν αποτέλεσμα της κατά 0,3% αύξησης στην εγχώρια ζήτηση. Αυτό δείχνει ότι η ισπανική οικονομία προχωρεί σε οικονομική ανάκαμψη, με την ισχυρή αύξηση των εξαγωγών να οδηγεί σε περισσότερες επενδύσεις και προσλήψεις, όπως και στην αύξηση διαθέσιμου εισοδήματος.

Αναφέρεται δε, ότι η αύξηση στην εγχώρια ζήτηση αναμένεται να βοηθήσει και τις χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις, που δεν αναμένεται να επωφεληθούν από τις εξαγωγές. Παράλληλα, η Πορτογαλία εξέδωσε δεκαετή ομόλογα για πρώτη φορά από τότε που άρχισε η κρίση της Ευρωζώνης.

Η απόδοση των ομολόγων της Ιρλανδίας δεκαετούς διαρκείας τον περασμένο μήνα μειώθηκε στο 2,65%, σε σχέση με 2,68% για τη Βρετανία. Και τούτο λόγω της επιτυχούς εφαρμογής του μνημονίου με την Τρόικα, αφού εξήλθε από το πρόγραμμα αυτό στο τέλος του 2013. Ορισμένοι οικονομολόγοι, όμως, εκφράζουν ανησυχίες ότι τα ιστορικά χαμηλά επιτόκια σε Ιταλία, Ιρλανδία, Ισπανία και άλλες οικονομίες της περιφέρειας θα μειώσουν τα κίνητρά τους για περαιτέρω διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

KPMG
Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
(Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του
συγγραφέα, και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις και γνώμες
της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG)